Trong 2 giai tầng của việc phát triển tâm giác ngộ nguyện vọng và dấn thân, chỉ với việc dấn thân chúng ta mới thọ giới Bồ tát.

Việc thọ giới Bồ tát chi tiết nguyện tránh hai bộ phận hành vi tiêu cực mà Đức Phật ngăn cấm cho những ai tu tập như những vị Bồ tát để đạt đến Giác Ngộ và để có thể làm lợi ích cho những người khác tối đa như có thể:

1. Mười tám hành vi, giới trọng, nếu vi phạm, cấu thành một căn bản trọng tội hay một sự sụp đổ gốc rễ.

2. Bốn mươi sáu loại thái độ lỗi lầm, hay giới khinh.

Một sự sụp đổ gốc rễ có nghĩa là một sự đánh mất hoàn toàn thệ nguyện Bồ tát. Nó là một "sự sụp đổ" trong ý nghĩa rằng nó đưa đến một sự suy tàn trong sự phát triển tâm linh và gây trở ngại cho việc tăng trưởng những phẩm chất tích cực. Chữ gốc rễ báo hiệu một gốc rễ đã bị loại bỏ. Để dễ dàng phát biểu, hai bộ phận này thường được gọi là gốc rễ và thứ yếu của Bồ tát giới hay giới trọng và giới khinh. Chúng cống hiến những sự hướng dẫn tuyệt diệu cho những loại thái độ để tránh nếu chúng ta nguyện ước làm lợi ích cho người khác trong một cung cách thuần khiết và trọn vẹn như có thể.

Đạo sư Atisha của Ấn Độ vào cuối thế kỷ thứ 10 đã tiếp nhận phiên bản đặc thù này của thệ nguyện hay giới Bồ tát từ vị thầy ở Sumatra Indonesia là Dharmakirti (Dharmapala) của vùng Suvarnadvipa, mà sau này ngài đã truyền trao ở Tây Tạng. Phiên bản này xuất phát từ kinh Akashagarbha, như được trích trong Đại Thừa tập Bồ Tát Học Luận, được Tịch Thiên sáng tác ở Ấn Độ vào thế kỷ thứ 8. Tất cả mọi truyền thống của Tây Tạng hiện tại đang theo đó, trong khi những truyền thống Phật Giáo ở Trung Hoa tuân theo những phiên bản biến thể khác của Bồ tát giới.

Việc hứa nguyện giữ gìn Bồ tát giới hay thệ nguyện Bồ tát áp dụng không chỉ cho kiếp sống này, mà cũng cho mỗi kiếp sống sau đó cho đến khi Giác Ngộ. Vì vậy, như những hình thức vi tế, những thệ nguyện này tiếp tục trong sự tương tục tinh thần của chúng ta trong những kiếp sống tương lai. Nếu chúng ta đã thọ giới Bồ tát trong một kiếp sống trước, thì chúng ta sẽ không mất chúng bởi việc vô tình vi phạm bây giờ, ngoại trừ chúng ta mới thọ giới trong kiếp sống này mà thôi. Thọ giới lại trong lần đầu tiên của kiếp sống này làm mạnh mẽ động lực của những nỗ lực của chúng ta đối với việc Giác Ngộ đã không ngừng phát triển từ lần đầu tiên chúng ta đã tiếp nhận thệ nguyện Bồ tát. Do thế, những đạo sư Đại Thừa nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chết với thệ nguyện Bồ tát không thay đổi và mạnh mẽ. Sự hiện diện vĩnh cửu của những giới hay thệ nguyện Bồ tát trong sự tương tục tinh thần của chúng ta tiếp tục xây đắp những năng lực phước điền tích cực trong những kiếp sống tương lai, ngay cả trước khi chúng ta phục hồi những giới ấy bằng việc thọ giới lại [trong kiếp sống hiện tại].

Đi theo vị khai tổ của tông Gelugpa, luận giải của Tông Khách Ba về Bồ tát giới vào thế kỷ 15, Giải thích về giới luật Bồ tát: Con đường chính đến Giác Ngộ, chúng ta hãy thẩm tra về 18 hành vi tiêu cực cấu thành một sự sụp đổ gốc rễ hay phạm trọng giới Bồ tát. Mỗi giới có vài quy định chúng ta cần biết.

Mười tám giới trọng của Bồ tát giới

1. Tự ca tụng mình và/hay làm giảm giá trị của người khác

Giới này liên hệ đến việc nói những từ ngữ đến một người nào đó trong một vị thế thấp kém. Động cơ phải chứa đựng hoặc là muốn lợi lạc, ca tụng, yêu mến, tôn trọng, và v.v… từ người phát biểu, hay ganh tỵ với người bị làm giảm giá trị. Không có gì khác biệt cho dù những gì người nói đúng hay sai. Những nhà chuyên môn khuyến nghị rằng những người Phật tử cần chăm nom đến việc vi phạm giới này.

2. Không chia sẻ giáo pháp hay tài sản

Ở đây động cơ phải là dính mắc một cách đặc biệt và tính hà tiện. Hành động tiêu cực này bao gồm không chỉ là việc sở hữu tập vở hay máy thu thanh của chúng ta, mà cũng là việc bủn xỉn với thời gian và từ chối giúp đỡ khi cần đến.

3. Không lắng nghe sự xin lỗi hay đánh đập người khác

Động cơ của những việc này phải là sân hận. Điều thứ nhất liên hệ đến một trường hợp thật sự khi la lối hay đánh đập người nào đó và hoặc là người nào cầu xin tha thứ, hay người nào khác van xin chúng ta dừng lại và chúng ta từ chối. Điều sau chỉ đơn giản là đánh đập người nào đó. Đôi khi, có thể cần thiết để cho một đứa trẻ cứng đầu hay những con thú một cái tát để chúng dừng lại không chạy nhảy trên đường nếu chúng không nghe, nhưng không thích đáng hay hữu ích để trừng phạt bằng sự nóng giận.

4. Từ bỏ giáo pháp Đại Thừa và đề xuất những thứ tự chế ra

Điều này có nghĩa là chối bỏ giáo lý về một chủ đề nào đó liên quan đến những vị Bồ tát, chẳng hạn như thái độ đạo đức của họ, và tạo ra thứ thay thế có vẻ hợp lý có lợi cho họ tuy thế hướng dẫn sai lạc trong cùng chủ đề, cho rằng nó là xác thật, và rồi giảng dạy nó cho người khác nhằm để có được những người ủng hộ. Một thí dụ cho giới trọng này là khi những giáo thọ háo hức không làm sợ hãi những học nhân tương lai bỏ qua thái độ đạo đức giải thoát và giải thích rằng bất cứ hành động nào cũng có thể chấp nhận nếu nó không làm tổn hại người khác. Chúng ta không cần một vị giáo thọ vị phạm trọng giới này. Chúng ta có thể vi phạm nó ngay cả trong những lúc trao đổi với những người khác.

5. Lấy đồ cúng dường được nhắm đến tam bảo

Trọng giới này là trộm cắp hay tham ô, hoặc là một cách cá nhân hay qua việc ủy thác người nào khác, bất cứ đồ cúng dường hay tài vật thuộc về Phật, Pháp và Tăng, và sau đó xem nó như của chúng ta. Tăng bảo, trong phạm vi này, liên hệ đến bất cứ nhóm nào có 4 tu sĩ xuất gia hay nhiều hơn. Những thí dụ bao gồm việc biển thủ tiền cúng dường cho việc xây dựng một công trình Phật giáo, cho việc in ấn kinh sách, hay cho việc nuôi dưỡng một nhóm tăng ni.

6. Từ bỏ Thánh Pháp

Ở đây trọng giới này là phủ nhận hay, bằng việc phát biểu ý kiến của chúng ta, làm người khác phủ nhận những giáo lý trong kinh luận của Thanh văn, Duyên giác hay Bồ tát thừa là những lời của Đức Phật. Thanh văn là người nghe Đức Phật giảng dạy trong khi giáo pháp vẫn hiện còn, trong khi Duyên giác là những hành giả tự tiến triển, sống một cách chính yếu trong thời điểm tối tăm khi giáo pháp không còn hiện hữu một cách trực tiếp nữa. Để thực hiện một tiến trình tâm linh, họ dựa vào sự hiểu biết trực giác, đạt được từ việc học hỏi và thực hành đạo đức trong những kiếp sống trước. Giáo huấn của hai thừa này tập hợp cấu thành Tiểu thừa hay "cổ xe nhún nhường" cho việc đạt đến giải thoát cá nhân khỏi vòng sinh tử luân hồi. Đại Thừa nhấn mạnh đến những phương pháp cho việc đạt đến Giác Ngộ trọn vẹn. Việc phủ nhận tất cả hay chỉ những kinh điển nào đó của bất cứ thừa nào xuất phát từ Đức Phật là một trọng giới.

Việc duy trì giới này không có nghĩa là chối bỏ một tiến độ lịch sử. Giáo huấn của Đức Phật được truyền khẩu trong hàng thế kỷ trước khi được chuyển đến việc ghi chép và vì thế những sự sai lạc hay giả mạo không nghi ngờ gì đã xảy ra. Những đại sư biên tập tam tạng giáo điển Tây Tạng chắc chắn đã phủ nhận những văn bản mà họ xem là không xác thực. Tuy thế, thay vì căn cứ trên quyết định của các ngài một cách định kiến, thì các ngài đã sử dụng tiêu chuẩn của đại sư Pháp Xứng của Ấn Độ vào thế kỷ thứ 7 cho việc đánh giá giá trị của bất cứ tài liệu nào - khả năng về sự thực tập của nó cho việc đem đến những mục tiêu của Phật Giáo của việc tái sinh tốt đẹp hơn, giải thoát, hay Giác Ngộ. Những khác biệt về văn phong, tu từ trong những kinh điển, và ngay cả trong một văn bản đặc thù, thường biểu lộ những khác biệt trong thời gian khi những phần khác nhau của giáo lý được viết xuống hay chuyển dịch qua những ngôn ngữ khác nhau. Do thế, việc học hỏi nghiên cứu kinh điển qua những phương pháp phân tích nguyên văn hiện đại có thể thường có hiệu quả và không mâu thuẫn với trọng giới này.

7. Cởi bỏ y áo hay phạm việc lấy cắp y áo của người khác

Trọng giới này liên hệ một cách đặc biệt đến việc làm việc gì đó tổn hại đến một, hai, hay ba tăng hay ni, bất chấp vị thế đạo đức hay trình độ học hỏi và thực hành của họ. Những hành vi như vậy cần được động viên bởi ý chí bệnh hoạn hay tính hiểm độc, và bao gồm cả việc đánh đập hay nói năng ngược đãi họ, tịch thu vật dụng của họ hay đuổi họ ra khỏi tu viện của họ. Tuy nhiên, việc tống xuất ra khỏi những tu viện không là một trọng giới nếu họ đã phạm 4 trọng giới: không giết hại, một cách đặc biệt là một người khác; không trộm cắp, một cách đặc thù là thứ gì đó thuộc về cộng đồng tu sĩ; không dối trá, một cách đặc biệt về thành tựu tâm linh; và duy trì việc hoàn toàn độc thân.

8. Phạm bất cứ tội nào trong 5 tội cực ác

Năm tội cực ác là (a) giết cha, (b) giết mẹ, hay (c) một a la hán (một chúng sinh giải thoát), (d) với mục tiêu xấu làm thân Phật chảy máu, hay (e) làm chia rẽ trong cộng đồng xuất gia. Tội cực ác sau cùng liên hệ đến việc phủ nhận giáo huấn của Đức Phật và thể chế tu sĩ, đưa đẩy các tu sĩ ra khỏi Đức Phật và thể chế tu sĩ, và động viên họ vào một tôn giáo và truyền thống tu sĩ mới thành lập. Nó không liên hệ đến việc rời khỏi một trung tâm hay tổ chức Phật Giáo - một cách đặc biệt do bởi việc biển thủ trong những tổ chức hay những giáo thọ tâm linh của nó - và việc thành lập một trung tâm khác vẫn tuân theo giáo lý của Đức Phật. Hơn thế nữa, thuật ngữ Tăng già hay Tăng đoàn trong tội cực ác này liên hệ một cách đặc biệt đến cộng đồng tu sĩ. Nó không liên hệ đến "tăng đoàn" trong cách sử dụng thông thường của thuật ngữ được đặt ra bởi những người Phật tử phương Tây như sự tương đương với giáo hội hay cộng đồng (congregation) của một trung tâm hay một tổ chức Phật Giáo.

9. Chấp giữ một quan điểm xuyên tạc, đối nghịch

Điều này có nghĩa là phủ nhận sự chân thật và giá trị - chẳng hạn như luật nhân quả, một phương hướng an toàn và tích cực trong cuộc sống, tái sinh, và giải thoát từ nó - và đối nghịch với những ý tưởng như vậy và những ai thủ hộ chúng.

10. Tàn phá những nơi chốn như thành thị,…

Trọng giới này bao gồm việc cố ý phá hủy, ném bom, hoặc làm suy thoái môi trường của một thị trấn hay thành phố, quận, huyện hoặc nông thôn, và làm cho nó không thích hợp, tổn hại, hay khó khăn cho con người hoặc thú vật sinh sống.

11. Giảng dạy tính không đến những người mà tâm thức chưa rèn luyện

Những đối tượng chính của trọng giới này là những người với động cơ tâm giác ngộ hay tâm bồ đề, những người chưa sẵn sàng để thấu hiểu tính không. Những người như vậy trở thành sợ hãi hay rối rắm bởi giáo lý này và kết quả là từ bỏ con đường Bồ tát để đi con đường giải thoát cá nhân của thanh văn. Điều này có thể xảy ra như một kết quả của suy nghĩ rằng nếu mọi hiện tượng là trống rỗng sự tồn tại cố hữu, sự tồn tại có thể tìm thấy, thế thì không ai tồn tại cả, vậy thì tại sao uổng công để làm việc vì lợi ích của người khác? Hành động này cũng bao gồm việc giảng dạy tính không đến những ai có thể hiểu sai nó và vì thế từ bỏ giáo Pháp một cách hoàn toàn, thí dụ bằng việc suy nghĩ rằng Phật Giáo dạy rằng không có gì tồn tại và vì thế tuyệt đối vô nghĩa. Không có một nhận thức ngoại hạng, thì thật khó khăn để biết tâm thức người khác là có được tu tập đầy đủ hay chưa để họ sẽ không hiểu sai giáo huấn tính không của tất cả mọi hiện tượng. Do thế, thật quan trọng để hướng dẫn người khác đến những giáo lý này qua những giải thích một cách uyển chuyển từ trình độ một, và thẩm tra sự hiểu biết của họ một cách định kỳ.

12. Hướng người khác ra khỏi sự Giác Ngộ tròn vẹn

Những đối tượng cho hành động này là những người đã phát triển động cơ tâm giác ngộ rồi và đang cố gắng hướng đến Giác Ngộ. Phạm trọng giới này là nói với họ rằng họ không thể hành động với bố thí, trì giới, v.v… trong mọi lúc - nói rằng họ không có khả năng để trở thành một Đức Phật và vì thế tốt nhất đối với họ là chỉ đơn thuần cố gắng cho việc giải thoát của riêng họ mà thôi. Tuy nhiên, ngoại trừ họ thật sự từ bỏ mục tiêu Giác Ngộ thành Phật bằng không việc phạm trọng giới này sẽ không hoàn thành.

13. Hướng người khác ra khỏi những giới luật ba la đề mộc xoa của họ

Ba la đề mộc xoa hay giới giải thoát cá nhân kể cả những thứ của nam cư sĩ, nữ cư sĩ, tập sự ni, sa di, sa di ni, tỳ kheo, và tỳ kheo ni. Những đối tượng ở đây là những người đang giữ một trong những loại giới ba la đề mộc xoa này. Phạm trọng giới này là nói với họ rằng như một Bồ tát thì giữ giới ba la đề mộc xoa không ích gì, bởi vì đối với những Bồ tát tất cả mọi hành vi đều thuần khiết. Cho việc phạm trọng giới này hoàn tất, thì họ phải thật sự từ bỏ giới luật của họ.

14. Làm giảm giá trị của Thanh văn thừa

Trọng giới thứ 6 là từ chối rằng những thừa Thanh văn và Duyên giác là những từ ngữ chân thật của Đức Phật. Ở đây, chúng ta chấp nhận rằng chúng là như thế, nhưng phủ nhận hiệu quả của những giáo lý ấy và chấp giữ rằng thật không thể loại bỏ những cảm xúc và thái độ phiền não bằng những phương tiện của những hướng dẫn ấy, thí dụ những ai quan tâm đến thiền quán (tuệ minh sát - vipassana).

15. Tuyên bố sự thực chứng sai lầm về tính không

Chúng ta phạm trọng giới này nếu chúng ta chưa hoàn toàn thực chứng tính không, tuy thế giảng dạy hay viết lách về nó giả bộ rằng chúng ta đã chứng, do bởi ganh tỵ với những đại đạo sư. Không khác biệt gì cho dù có bất cứ học nhân hay độc giả nào bị lừa phỉnh bởi sự giả bộ của chúng ta.  Tuy thế, họ phải hiểu những gì chúng ta giải thích. Nếu họ không lĩnh hội sự thảo luận của chúng ta, sự phạm giới không hoàn thành. Mặc dù giới này liên hệ đến việc tuyên bố sai lạc về những sự thực chứng một cách đặc biệt về tính không, rõ ràng rằng chúng ta cần tránh những việc tương tự khi giảng dạy về tâm giác ngộ hay những điểm giáo pháp khác. Tuy nhiên, không có lỗi lầm gì trong việc giảng dạy tinh không trước khi thực chứng nó hoàn toàn, chừng nào chúng ta thừa nhận công khai thực tế này rằng chúng ta đang giải thích chỉ đơn thuần từ trình độ hiện tại của chúng ta, sự hiểu biết tạm thời của chúng ta mà thôi.

17. Chấp nhận những gì bị trộm cắp từ tam bảo

Trọng giới này là chấp nhận như tặng phẩm, vật cúng dường, lương bổng, vật thưởng, phạt, hay hối lộ bất cứ điều gì mà người nào đấy đã trộm cắp hay biển thủ, hoặc là một cách cá nhân hay qua việc ủy nhiệm người nào khác, từ Phật, Pháp, Tăng, kể cả nếu nó thuộc chỉ một, hai, hoặc ba tăng hay ni.

Điều này có nghĩa là thiên vị chống lại những hành giả đứng đắn, do bởi sân hận hay thù địch họ, và quý mến những người ít thành tựu hơn, hay không thành tựu gì cả, do bởi luyến ái họ. Một thí dụ cho trọng giới này là dành nhiều thời gian như những vị giáo thọ đến những học nhân riêng tư ngẫu nhiên nào đó những người có thể trả tiền học phí cao và hờ hững với những học nhân nghiêm túc nhưng không thể chi trả gì cả.

18. Từ bỏ tâm giác ngộ hay tâm bồ đề hay bodhicitta

Điều này là từ bỏ nguyện vọng đạt đến Giác Ngộ vì lợi ích của tất cả chúng sinh. Trong hai trình độ của tâm giác ngộ, nguyện vọng và dấn thân, điều này liên hệ một cách đặc biệt đến việc từ bỏ nguyện vọng tâm giác ngộ. Trong việc làm như vậy, chúng ta cũng bỏ luôn tâm giác ngộ dấn thân.

19. Làm giảm giá trị của người khác bằng những từ ngữ hay thơ văn mỉa mai

Tuy nhiên điều này có thể bao gồm trong trọng giới căn bản thứ nhất.

Duy trì các giới

Khi người ta học về những giới như thế này, đôi khi họ cảm thấy thật khó để giữ giới và lo sợ khi thọ giới. Tuy nhiên, chúng ta tránh loại đe dọa này, bằng việc biết một cách rõ ràng những giới là thế nào. Có hai cách để giải thích chúng. Thứ nhất là các giới là một thái độ mà chúng ta tiếp nhận đối với cuộc sống để kìm chế chính chúng ta khỏi những hạnh kiểm đạo đức tiêu cực nào đó. Thứ hai là chúng là một cấu trúc hay một hình thức vi tế mà chúng ta dành cho cuộc sống của chúng ta. Trong cả hai trường hợp, việc giữ giới liên hệ đến chính niệm, cảnh giác, và tự kiểm soát. Với chính niệm, chúng ta giữ những giới của chúng ta trong tâm thức suốt mỗi ngày. Với cảnh giác, chúng ta duy trì việc xem xét thái độ của chúng ta để kiểm soát xem nó có phù hợp với các giới hay không. Nếu chúng ta khám phá chúng ta đang vượt quá, hay sắp vi phạm chúng, thì chúng ta thực tập tự kiểm soát . Trong cách này, chúng ta tinh luyện và duy trì một cấu trúc đạo đức cho đời sống của chúng ta.

Giữ giới và duy trì chính niệm về chúng là không quá xa lạ hay khó khăn để làm như thế. Nếu chúng ta lái một chiếc xe, chúng ta đồng ý tuân theo những luật lệ nào đó nhằm để giảm thiểu tối đa tai nạn và gia tăng tối đa an toàn. Những quy luật này định hướng cho sự lái xe của chúng ta - chúng ta tránh chạy quá tốc độ và giữ phía chúng ta chạy - và đưa ra một cung cách thực tiễn và an toàn nhất để đi đến nơi. Sau một vài kinh nghiệm, việc tuân theo những luật lệ trở thành rất tự nhiên và việc chính niệm về chúng là không mệt mỏi và không bao giờ là gánh nặng. Cũng giống với việc duy trì giới Bồ tát hay bất cứ giới luật đạo đức nào khác.

Bốn nhân tố thừa nhận cho việc đánh mất giới

Chúng ta đánh mất những giới của chúng ta khi chúng ta hoàn toàn bỏ mất sự thể hiện cụ thể của chúng từ cuộc sống của chúng ta, hay chấm dứt việc cố gắng để duy trì nó. Điều này gọi là sự rơi rụng gốc rễ. Khi nó xảy ra, cách duy nhất để lấy lại khuôn mẫu này là tu sửa lại thái độ của chúng ta, cam kết làm một chương trình tịnh hóa chẳng hạn như hành thiền về từ ái và bi mẫn, và thọ lại giới. Trong 18 giới trọng của Bồ tát, ngay khi chúng ta phát triển một thể trạng của tâm thức về thứ 9 hay 18 - chấp giữ một quan điểm xuyên tạc đối nghịch hay từ bỏ tâm giác ngộ - thì chúng ta đánh mất, chính sự kiện thay đổi tâm thức chúng ta, sự thể hiện đạo đức cụ thể đối với đời sống của chúng ta được hình thành bởi những giới Bồ tát, và vì vậy chúng ta chấm dứt mọi nỗ lực để duy trì nó. Kết quả, chúng ta lập tức đánh mất tất cả những giới Bồ tát, không chỉ một giới mà chúng ta từ bỏ một cách đặc biệt.

Việc vi phạm 16 giới kia không cấu thành một sự rơi rụng hay trọng tội ngoại trừ thái độ cùng với việc phối hợp hành động bao hàm 4 nhân tố ràng buộc. Những nhân tố này phải được giữ và duy trì từ thời điểm tức thời sau khi phát triển một động cơ phá giới, cho đến thời điểm ngay sau khi hoàn toàn hành động phạm giới.

4 nhân tố ràng buộc là:

(1) Không xem hành động tiêu cực như thiệt hại, chỉ thấy những thuận lợi của nó, và quyết định thực hiện hành vi mà không hối hận.

(2) Đã từng có thói quen của việc liên lụy sự phạm giới trước đó, không có nguyện ước hay mục đích kìm chế bây giờ hay trong tương lai với việc lập lại nó.

(3) Vui thích trong hành vi tiêu cực và cam kết làm nó với sự vui sướng.

(4) Không có đạo đức tự trọng (không cảm nhận về danh dự) và không quan tâm đến vấn đề những hành vi của chúng ta phản xạ đối với người khác như thế nào (không cảm nhận sĩ diện), chẳng hạn như các vị thầy và cha mẹ của chúng ta, và vì vậy không có mục đích sửa chữa những tổn hại mà chúng ta ta đang làm cho chính mình.

Trong tất cả 4 thái độ không kèm theo một sự vi phạm bất cứ giới nào trong 16 giới, khuôn mẫu Bồ tát đối với đời sống của chúng ta vẫn ở đấy, như là nỗ lực để duy trì nó, nhưng chúng đã trở thành yếu kém. Với 16 giới, có một sự khác biệt lớn lao giữa việc phạm giới và đánh mất chúng.

Thí dụ, giả sử chúng ta không cho ai đó mượn sách vở của chúng ta do bởi dính mắc với nó và bần tiện. Chúng ta thấy không có gì sai trái với điều này - xét cho cùng, người này có thể đổ cà phê trên nó hay không trả nó lại. Chúng ta chưa bao giờ cho mượn nó trước đây và không có ý định thay đổi chính sách này bây giờ hay trong tương lai. Hơn thế nữa, khi chúng ta từ chối, chúng ta vui mừng với quyết định của chúng ta. Không có đạo đức tự trọng, chúng ta không hổ thẹn với việc nói không. Chúng ta không quan tâm đến vấn đề sự từ chối của chúng ta phản ánh vào chính chúng ta như thế nào, mặc dù sự thật là người nào đấy đúng là nguyện ước đưa mọi người đến Giác Ngộ, tại sao chúng ta không muốn chia sẻ bất cứ nguồn gốc nào của tri thức mà chúng ta có? Không bối rối, chúng ta không quan tâm đến vấn đề sự từ chối của chúng ta phản chiếu vào những vị thầy tâm linh của chúng ta hay vào Phật Giáo một cách phổ quát như thế nào. Và chúng ta không có xu hướng làm bất cứ việc gì để làm cân bằng hành vi ích kỷ của chúng ta.

Nếu chúng ta có tất cả những thái độ này khi chúng ta từ chối cho mượn sách vở của chúng ta, thì chúng ta chắc chắn đã đánh mất sự thể hiện Bồ tát cụ thể trong đời sống của chúng ta. Chúng ta hoàn toàn rơi rụng trong sự rèn luyện của Đại Thừa và đánh mất tất cả những giới luật Bồ tát của chúng ta. Trái lại, nếu chúng ta thiếu một vài thái độ này và không cho mượn sách của chúng ta, thì chúng ta chỉ mới làm đình trệ những nỗ lực của chúng ta để duy trì sự biểu hiện Bồ tát cụ thể trong đời sống của chúng ta. Chúng ta vẫn còn giới Bồ tát, nhưng trong một hình thức yếu kém.

Những giới yếu kém

Việc vi  phạm một trong 16 giới mà không có 4 nhân tố ràng buộc hiện diện không thật sự làm yếu kém giới Bồ tát của chúng ta. Thí dụ, chúng ta không cho người khác mượn sách của chúng ta, nhưng chúng ta biết đó là sai một cách căn bản. Chúng ta không có ý định làm điều này như một chính sách, chúng ta không vui khi nói không, và chúng ta quan tâm đến vấn đề sự từ chối của chúng ta phản chiếu như thế nào đối với chúng ta và đối với những vị thầy của chúng ta. Chúng ta có một lý do có giá trị để từ chối việc cho mượn nó, chẳng hạn chúng ta đang cần nó hay chúng ta đã hứa cho người khác mượn. Động cơ của chúng ta không phải là dính mắc với quyển sách hay bủn xỉn. Chúng ta xin lỗi cho việc không thể cho mượn nó bây giờ và giải thích tại sao, bảo đảm với người ấy là chúng ta sẽ cho mượn nó ngay khi có thể. Để thu xếp sự mất mát, chúng tôi đề nghị chia sẻ ghi chú của chúng tôi. Trong cách này, chúng ta duy trì toàn bộ hình thức của Bồ tát trong đời sống của chúng ta.

Chúng ta bắt đầu làm yếu hình thức ấy và đánh mất sự giữ gìn những giới của chúng ta khi chúng ta đi đến gia tăng dưới sự ảnh hưởng của dính mắc và bần tiện. Xin hãy chú ý rằng việc duy trì giới Bồ tát để kìm chế từ việc không chia sẻ giáo pháp hay bất cứ nguồn gốc hiểu biết nào không giúp chúng ta giải thoát khỏi sự dính mắc và bần tiện với những cuốn sách của chúng ta. Nó chỉ giữ chúng ta khỏi việc hành động dưới sự ảnh hưởng của chúng. Chúng ta có thể cho mượn sách của chúng ta hay bởi vì một nhu cầu cấp thiết, không cho mượn nó bây giờ, nhưng vẫn có thể vẫn dính mắc với nó và một cách căn bản là một sự bần tiện. Tuy thế, những thệ nguyện hay giới Bồ tát giúp chúng ta trong việc đấu tranh tiêu diệt những cảm xúc phiền não và đạt đến giải thoát khỏi các vấn nạn và khổ đau mà chúng mang đến. Tuy nhiên, nếu những việc tạo rắc rối này càng mạnh hơn, thì thật khó khăn hơn để để thực tập tự kìm chế không để chúng khống chế thái độ của chúng ta.

Chúng ta ngày càng bị thống trị nhiều hơn bởi dính mắc và hà tiện - và những giới nguyện của chúng ta dần dần bị yếu kém hơn - khi không cho mượn sách của chúng ta, thì chúng ta biết rằng làm như vậy là sai, nhưng chúng ta chấp giữ một, hai, hay tất cả ba nhân tố ràng buộc. Những điều này cấu thành những mức độ nhỏ, vừa, và lớn của sự hư hỏng sơ bộ (zag-pa chung-ba) những giới nguyện của chúng ta. Thí dụ, chúng ta biết rằng không cho mượn sách là sai, nhưng đó là nguyên tắc của chúng ta và chúng ta không thực hiện một sự ngoại lệ nào. Nếu chúng ta cảm thấy tệ hại về điều ấy và hổ thẹn về vấn đề những phản chiếu khước từ của chúng ta về chúng ta và các vị thầy của chúng ta, khuôn mẫu Bồ tát mà chúng ta đang cố gắng để đem vào cuộc sống của chúng ta và vẫn chưa quá yếu kém. Thêm nữa, nhưng nếu chúng ta cảm thấy vui sướng với chính sách của chúng ta và thêm nữa sau đó, chúng ta không quan tâm đến những gì người khác nghĩ về chúng ta hay các vị thầy của chúng ta nữa, thì chúng ta đang ngày càng rơi thành nạn nhân của các dính mắc và bủn xỉn của chúng ta.

Và ngay cả một mức độ yếu kém hơn của việc duy trì khuôn thức này trong đời sống chúng ta và bắt đầu khi chúng ta không biết bất cứ điều gì sai sót trong việc từ chối cho mượn sách. Đây là mức độ nhỏ của sự  hư hỏng trung cấp (zag-pa 'bring). Khi chúng ta thêm một hay hai những nhân tố ràng buộc khác, thì chúng ta làm yếu kém khuôn thức này thậm chí xa hơn, với sự hư hỏng trung cấp lớn và sự hư hỏng  cấp độ lớn (zag-pa chen-po) một cách tương ứng. Khi tất cả bốn nhân tố ràng buộc hiện diện, chúng ta vi phạm một sự rơi rụng, một giới trọng, và hoàn toàn đánh mất những giới nguyện Bồ tát của chúng ta. Chúng ta bây giờ hoàn toàn ở dưới sự xoay chuyển của dính mắc và hà tiện, điều này có nghĩa chúng ta không dấn thân nữa trong việc vượt thắng chúng hay nhận ra những tiềm lực của chúng ta vì thế chúng ta có thể làm lợi ích cho người khác. Trong việc rời bỏ giai đoạn liên hệ của Bồ tát, chúng ta đánh mất những giới nguyện Bồ tát của chúng ta, là điều cấu thành mức độ ấy.

Làm mạnh mẽ những giới nguyện yếu kém

Bước đầu tiên để sửa chữa những giới nguyện Bồ tát của chúng ta, nếu chúng ta đã làm yếu kém hay đánh mất chúng, là thú nhận rằng sự sai phạm của chúng ta là một lỗi lầm. Chúng ta có thể làm điều này với một nghi thức sám hối. Một nghi thức như vậy không chi tiết sự tỏ bày những lỗi làm của chúng ta đến một người nào khác hay tìm sự tha thứ từ những Đức Phật. Chúng ta cần trung thực với chính chúng ta và với sự vi phạm của chúng ta. Nếu chúng ta đã cảm thấy đấy là một sự sai sót khi chúng ta thật sự làm hỏng một giới nguyện đặc thù nào đó, thì tái xác nhận lỗi lầm của chúng ta. Sau đó chúng ta phát ra bốn nhân tố hoạt động như những năng lực đối kháng. Bốn nhân tố ấy là:

1. Cảm thấy hối hận về hành vi của chúng ta. Hối hận, cho dù vào lúc vi phạm một giới nguyện hay sau đó, không giống như một tội lỗi. Hối hận là nguyện ước rằng chúng ta đã không vi phạm với hành động mà chúng ta đang làm hay một hành động chúng ta đã làm. Đó là sự đối lập với việc vui sướng hay sau này hoan hỉ trong hành vi của chúng ta. Tội lỗi, trái lại, là một cảm giác mạnh mẽ rằng hành vị của chúng ta là xấu xa hay đã thật sự là xấu xa và rằng vì thế chúng ta thật sự là con người xấu xa thật sự. Xem những tính chất này như cố hữu và mãi mãi, chúng ta sống một cách chán chường và không buông bỏ. Tuy nhiên, tội lỗi không bao giờ là một sự đáp ứng thích đáng hay hữu ích với những sai sót của chúng ta. Thí dụ, nếu chúng ta ăn một thực phẩm nào đó mà nó làm chúng ta bệnh, chúng ta hối hận với hành động của chúng ta - đó là một sai sót. Tuy thế, sự kiện rằng chúng ta đã ăn thực phẩm đó, không làm chúng ta thành bản chất xấu xa. Chúng ta chịu trách nhiệm cho những hành vi của chúng ta và những hậu quả của chúng, nhưng không như có tội về chúng trong một cảm giác kết tội lấy đi bất cứ cảm giác về tự ái hay tự trọng của chúng ta.
2. Hứa nguyện để cố gắng tột bậc không lập lại lỗi lầm ấy. Ngay cả nếu chúng ta có một xu hướng như vậy khi vi phạm giới nguyện, thì chúng ta tái xác nhận một cách ý thức quyết định của chúng ta.
3. Trở lại căn bản của chúng ta. Điều này có nghĩa là tái khẳng định phương hướng an toàn của chúng ta trong đời sống và dâng hiến trái tim của chúng ta trong việc đạt đến Giác Ngộ vì lợi ích của tất cả - nói cách khác, tiếp sức mạnh và làm tinh thần phấn chấn sự quy y và trình độ nguyện vọng của tâm giác ngộ hay tâm bồ đề hay bodhicitta.
4. Quyết tâm thực hiện những biện pháp để cân bằng sự vi phạm của chúng ta. Những biện pháp kể cả việc thiền quán về từ ái, và bố thí, sám hối về những thái độ không tử tế của chúng ta, và dấn thân trong những hành vi tích cực khác. Vì việc làm một cách tàn phá đòi hỏi một cảm giác tự tôn nghiêm đạo đức và quan tâm đến vấn đề những hành vi của chúng ta phản ánh trên những người chúng ta tôn trọng như thế nào, nó đối lập đến việc thiếu vắng những điều này có thể đồng hành với hành vi tiêu cực của chúng ta. Ngay cả nếu chúng ta cảm thấy xấu hổ và thẹn thùng vào lúc vi phạm, những bước tích cực này làm mạnh sự tự trọng và quan tâm đến vấn đề người khác sẽ nghĩ như thế nào đến những vị thầy của chúng ta.

Kết luận

Chúng ta có thể thấy rằng những giới nguyện Bồ tát trong thực tế thật khó khăn để bị mất hoàn toàn. Cho đến khi nào chúng ta chân thành tôn trọng và cố gắng để giữ gìn các giới nguyện như sự hướng đạo, thì chúng ta không bao giờ thật sự đánh mất chúng. Đây là bởi vì bốn nhân tố ràng buộc là không bao giờ hoàn toàn ngay cả nếu những cảm xúc phiền não của chúng ta làm chúng ta vi phạm một giới nguyện. Và ngay cả trong trường hợp chấp thủ một thái độ bóp méo đối kháng hay từ bỏ tâm giác ngộ hay tâm bồ đề, nếu chúng ta thừa nhận lỗi lầm của chúng ta, tập trung những năng lực đối trị của sám hối và v.v…, và tái thọ nhận giới nguyện lại, thì chúng ta có thể hồi phục và tiếp tục con đường tâm linh của chúng ta.

Do thế, khi chúng ta cố gắng quyết định có nên thọ giới Bồ tát hay không, thật hợp lý hơn để căn cứ sự quyết định trên việc lượng định những năng lực của chúng ta để duy trì nỗ lực trong việc cố giữ gìn chúng như sự hướng đạo, hơn là năng lực để chúng một cách toàn hảo. Tuy nhiên, tốt nhất, không bao giờ làm suy yếu hay đánh mất những giới nguyện của chúng ta. Mặc dù chúng ta có thể đi lại được sau khi bị gãy một chân, nhưng chúng ta có thể phải đi  khập khiễng.

Berzin, Alexander

Việt dịch: Tuệ Uyển 

Nguồn Anh ngữ: Root Bodhisattva Vows

Nguồn Việt ngữ: Căn bản giới Bồ tát của Phật Giáo Tây Tạng

Như tôi từng nói trước đây, ở Việt Nam, quý vị nhận quán đảnh nhưng không biết rằng sau khi nhận quán đảnh, chúng ta phải hành trì mười bốn mật giới. Nhận quán đảnh nhưng không biết về mười bốn mật giới thật sự là một hiểm họa rất lớn. Nhận quán đảnh và hành trì Kim Cang Thừa (Vajrayana) là một trong những con đường nhanh nhất dẫn đến Phật quả; tuy nhiên, đó cũng chính là con đường nhanh nhất và dễ nhất đưa chúng ta thẳng xuống địa ngục. Quý vị nên biết điều đó. Trong tiếng Anh có một câu nói: “Con ong ngậm mật ở miệng và cũng có kim ở đuôi”. Chúng ta phải thấy được cả hai mặt. Cũng như vậy, khi quý vị thực hành Kim Cang Thừa, đó là con đường nhanh dẫn đến Phật quả nếu quý vị hành trì. Tuy nhiên, nếu quý vị vi phạm một trong mười bốn mật giới, đó sẽ là con đường đưa chúng ta thẳng xuống địa ngục. Những điều này không phải do tôi nói ra mà đã được nhắc đến trong kinh điển. Vài tuần trước, tôi có đi Đầm Sen và trong công viên Đầm Sen có khu vui chơi 18 tầng địa ngục, nếu muốn vào thì chúng ta phải mua vé. Tuy nhiên, nếu thực hành Kim Cang Thừa mà lại vi phạm một trong mười bốn mật giới thì chúng ta không cần mua vé mà vẫn được đi thẳng xuống địa ngục bằng vé miễn phí. Tôi nghĩ trước đây quý vị đã nhận rất nhiều quán đảnh từ các lạt-ma, nhưng quý vị lại không hiểu rõ mười bốn mật giới. Do đó, vài người trong số quý vị đã có sẵn vé miễn phí rồi. Một mặt, chúc mừng quý vị có vé miễn phí mà không phải mua. Mặt khác, quý vị hãy cẩn thận vì địa ngục có nhiều cõi khác nhau, đặc biệt là 18 tầng địa ngục. Ở mỗi cõi ngục đó, thọ mạng kéo dài hàng tỉ năm tính theo thời gian ở cõi người.

Khi chúng ta nhìn vào truyện Harry Potter, nếu Harry Potter thật sự có tồn tại thì trường học và bạn bè của Harry Potter, v.v… sẽ tồn tại. Nếu chỉ một điều trong truyện này không tồn tại thì toàn bộ câu chuyện không tồn tại. Tương tự như vậy, đối với Kim Cang Thừa, nếu quý vị chấp nhận thực hành Kim Cang Thừa thì đó là con đường nhanh chóng dẫn chúng ta đến Phật quả. Tuy nhiên, nếu hành trì không đúng đắn, đó sẽ là con đường rất nhanh đưa chúng ta thẳng xuống địa ngục. Đó là lỗi lầm nghiêm trọng, quý vị phải biết rằng mình đang phạm lỗi. Quý vị phải hiểu rõ điều này.

Ở Việt Nam hiện giờ, quý vị rất thích nhận quán đảnh và trì tụng thần chú, đó chỉ là một mặt của thực hành. Ở mặt kia, có mười bốn mật giới mà chúng ta cần phải hành trì nhưng quý vị không hề biết đến. Nếu vi phạm một trong mười bốn mật giới thì quý vị có vé miễn phí xuống thẳng địa ngục, đây là vé đã được xác nhận. Những điều này không phải do tôi nói. Những điều này đã được ghi trong kinh điển và hôm nay, chúng ta đã có những quyển kinh và những lời trích dẫn được nói bởi các vị tổ thực hành Kim Cang Thừa và các học giả của truyền thừa Na-lan-đà (Nalanda).

1. Mật giới thứ nhất: Khinh chê hoặc phỉ báng đạo sư

Chúng ta không được lăng mạ hoặc nói xấu thầy của mình. Nếu vi phạm điều này, quý vị đã phạm vào một trong mười bốn mật giới. Ở Việt Nam, tôi thấy có một điều rất phổ biến là quý vị đặt ra cùng một câu hỏi cho rất nhiều vị thầy, và quý vị cảm thấy bối rối hơn. Do đó, tôi thường không trả lời những câu hỏi như vậy.

Nếu khinh chê đạo sư, quý vị đã vi phạm mật giới thứ nhất: “Khinh chê hoặc phỉ báng đạo sư.” Chúng ta cần phải hiểu được định nghĩa của “đạo sư”. Trong quyển Giải Thoát Trong Lòng Tay có nhấn mạnh về việc “phân tích vị Thầy”. Nếu đệ tử không phân tích vị thầy, vị thầy cũng không phân tích đệ tử, thì cả thầy lẫn trò cùng đi xuống địa ngục. Vì vậy, quý vị phải phân tích. Giải Thoát Trong Lòng Tay nói rằng khi quý vị nhận quán đảnh từ một vị thầy, vị thầy đó trở thành Kim Cang Đạo Sư của quý vị. Do đó, nếu quý vị nói xấu hoặc lăng mạ vị thầy đó dưới mọi hình thức, quý vị đã vi phạm giới đầu tiên trong mười bốn mật giới. Ở đây, quý vị có thể đọc dẫn chứng trong quyển Giải Thoát Trong Lòng Tay (trang 394-395):

“Một người đã bỏ thầy, dù có tu hành bao nhiêu, cũng chỉ đi đến địa ngục. Mật điển Trang Hoàng Tâm Kim Cương nói:

Người nào khinh chê bậc thầy không lỗi của mình,

Thì dù tu tập bao nhiêu mật điển,

Dù có bỏ ngủ, tránh xa mọi tụ hội,

Tu hành trong một ngàn kiếp,

Cũng chỉ đạt đến địa ngục”.

Khi thực hành Kim Cang Thừa, nhận quán đảnh có một mặt lợi lạc, nhưng còn một mặt khác chúng ta cũng phải thận trọng và nên thông hiểu. Chính vì vậy, nếu nhận quán đảnh và mong muốn nhận lợi lạc mà không thông hiểu cả hai mặt, đó là một việc làm rất nguy hiểm.

Nếu ai khinh chê bậc Thầy không lỗi của mình thì người đó phạm vào lỗi lầm rất lớn. Quý vị phải hiểu Giải Thoát Trong Lòng Tay mô tả thế nào về một “Vị thầy hoàn hảo”. Nếu bậc thầy có lỗi lầm, quý vị cần giữ khoảng cách với vị ấy. Để biết một vị thầy có phải là “vị thầy hoàn hảo” hay không, quý vị phải căn cứ vào ba điểm: (1) kiến thức của thầy về Phật pháp, (2) đạo đức của thầy qua việc trì giới, và (3) kinh nghiệm của thầy.

Nếu đạo sư là một vị thầy hoàn hảo và dạy chánh pháp nhưng quý vị lại không nghe theo, ngược lại còn khinh chê và phỉ báng bậc thầy, khi đó quý vị sẽ có một vé tốt nhất, miễn phí và dễ dàng nhất, để đi đến đâu thì quý vị đã biết. Nếu nhận nhiều quán đảnh từ nhiều bậc thầy khác nhau, quý vị phải hành trì thêm nhiều thệ nguyện hơn. Khi nhận quán đảnh, có thể quý vị nghĩ đó là một trò chơi. Tuy nhiên, một khi quý vị đã phá vỡ một trong những mật giới này, nó chẳng còn là trò chơi nữa, mà “cũng chỉ đạt đến địa ngục”. Cũng như trong mật điển Trang Hoàng Tâm Kim Cương nói:

Người nào khinh chê bậc thầy không lỗi của mình,

Thì dù tu tập bao nhiêu mật điển,

Dù có bỏ ngủ, tránh xa mọi tụ hội,

Tu hành trong một ngàn kiếp,

Cũng chỉ đạt đến địa ngục.

Đó là kết quả nếu vi phạm mật giới đầu tiên.

2. Mật giới thứ hai: Khinh chê giáo huấn về mật giới

Nếu quý vị nói rằng mình không cần giữ mật giới sau khi nhận quán đảnh, quý vị đang lăng mạ mật giới. Đó là mật giới thứ hai. Quý vị có rõ không?

Khi quý vị vi phạm bất cứ mật giới nào, chỉ có một cách tịnh hóa là tiến hành tự quán đảnh. Làm thế nào để tự quán đảnh? Tôi nghĩ sẽ không hướng dẫn trong đợt này. Có lẽ tôi sẽ hướng dẫn trên lớp skype, hoặc tôi sẽ suy nghĩ sau, hoặc tôi chỉ hướng dẫn cho vài học trò.

Mật giới thứ ba hệ trọng hơn, và khó khăn hơn để hành trì.

3. Mật giới thứ ba: Không cần thiết nhưng lại phê phán đạo hữu kim cang, những người cùng nhận quán đảnh với mình từ một vị thầy.

Những người cùng nhận quán đảnh với quý vị từ một vị thầy sẽ trở thành đạo hữu kim cang của quý vị. Nếu nói xấu đạo hữu kim cang của mình một cách không cần thiết thì quý vị đã phạm vào mật giới thứ ba. Trong Bổn Sư Du Già Lục Thời Tu Pháp có nói đến điểm này. Tôi nghĩ rằng quý vị đã có vài vé miễn phí [Rinpoche cười]. Trong tiếng Anh có một câu nói “Vô minh là hạnh phúc, nếu chúng ta không biết gì hết”. Nhưng Đức Phật lại nói khác rằng “Vô minh là đau khổ”. Vô minh là hạnh phúc hay đau khổ? Tôi sẽ kể một câu chuyện.

Một buổi nọ, trong tu viện Sera ở Ấn Độ, tôi đi bộ trên con đường trong tu viện. Ở Nam Ấn có rất nhiều rắn. Khi đó, tôi đang đi cùng đệ tử trên một con đường rất hẹp, hai bên là tường cao. Tôi đã đi qua một đoạn, nhưng đệ tử của tôi vẫn không đi theo tôi mà chỉ đứng nhìn. Tôi quay lại nhìn và thấy đệ tử không đi theo, tôi không biết chuyện gì đang xảy ra. Người đệ tử chỉ nhìn tôi, chỉ vào một con rắn và nói tôi đã đi qua rất gần con rắn mà không biết. Tôi đã không nhìn thấy con rắn và không biết rằng mình đã đi rất gần con rắn. Đó không phải là một con rắn thường mà là một con rắn hổ mang. Khi đó, đệ tử nói với tôi: “Ồ Rinpoche, Ngài đã không biết có rắn,” và anh ta nói “Vô minh chính là hạnh phúc”. [Rinpoche cười] Nếu con rắn cắn vào mặt tôi thì vô minh không còn là hạnh phúc nữa, vô minh chính là đau khổ. Trên phương diện ngắn hạn, vô minh là hạnh phúc; nhưng về mặt dài hạn thì vô minh là đau khổ.

Do đó, nếu không biết về mật giới, nếu vô minh về mật giới, khi nhận quán đảnh quý vị có thể cảm thấy vui sướng vì không biết rằng phải hành trì mật giới, đó là hạnh phúc ngắn hạn; tuy nhiên, về dài hạn đó chính là đau khổ. Sau khi nhận quán đảnh, nếu vi phạm mật giới, quý vị hãy hỏi đạo sư của mình cách thức tịnh hóa những lỗi lầm đó. Đây chính là mật giới thứ ba.

Bây giờ, quý vị có thể thấy mình có nhiều vé miễn phí hơn nữa. Quý vị có thấy vấn đề này hệ trọng đến mức nào không? Để biết rõ hơn về điều này, quý vị có thể đọc quyển Giải Thoát Trong Lòng Tay. Trong quyển Giải Thoát Trong Lòng Tay có trích dẫn lời dạy của Đức Phật và các vị học giả Nalanda.

4.  Mật giới thứ tư: Từ bỏ phát tâm từ bi với mọi chúng sinh hữu tình

Hành giả phải luôn luôn có lòng từ ái, khoan dung với mọi người. Nếu có kẻ xấu ác giết cha, mẹ của mình, phá huỷ nhà cửa, tài sản của mình, và nếu nghĩ rằng "Ta căm giận người này" thì như vậy là vi phạm giới nguyện. Còn như biết người đó là xấu nhưng vẫn có lòng từ bi với y thì hành giả có thể khuyên can hay ngăn cản người đó mà không vi phạm giới nguyện.

5.  Mật giới thứ năm: Không hành trì tâm bồ đề

Tâm bồ đề có hai loại. Từ bỏ cả hai loại tâm bồ đề tức là vi phạm mật giới thứ năm. Quý vị rất thích nhận quán đảnh nhưng lại không biết cách thực hành tâm bồ đề. Đó là điều cực kỳ nghiêm trọng và đáng ngại khi nhận quán đảnh. Khi quý vị từ bỏ và không thực hành hai loại tâm bồ đề, khi đó quý vị đã phạm vào mật giới thứ năm.

6. Mật giới thứ sáu: Bắt lỗi lời Phật dạy trong kinh điển hiển giáo lẫn mật giáo

Khi bắt lỗi lời dạy của Đức Phật thì quý vị sẽ phạm vào mật giới thứ sáu. Khi nhận quán đảnh, quý vị cũng đồng thời thọ mật giới. Nếu thọ mật giới nhưng quý vị lại làm ngược lại những điều này, đó chính là vi phạm mật giới. Nếu không nhận quán đảnh thì quý vị không thọ mật giới. Nếu không nhận quán đảnh và vi phạm những điều này thì quý vị không phá vỡ bất cứ giới nguyện nào cả.

Có ba loại địa ngục, 18 tầng địa ngục gồm: 8 ngục nóng, 8 ngục lạnh, 2 ngục cận biên. Đôi lúc, tôi cảm thấy ngục lạnh có vẻ tốt hơn ngục nóng một chút. Nếu quý vị có thể chọn, tôi khuyên nên chọn ngục lạnh [Rinpoche cười]. Có một điểm chúng ta nên nghĩ đến: “Liệu ngày mai đến trước hay địa ngục đến trước?” Không ai ngoài Đức Phật biết được điều này. Khi đi ngủ ai cũng muốn khi phải thức dậy vào ngày mai thì mình vẫn còn sống. Tuy nhiên, không một ai biết trước ngày mai chúng ta thấy ánh mặt trời trước hay thấy địa ngục trước. Chỉ có Đức Phật nói được. Khi quý vị vi phạm những mật giới này, pháp hành tịnh hóa Kim Cang Tát Đỏa không có tác dụng. Tội lỗi và vi phạm mật giới là hai điều hoàn toàn khác nhau. Quý vị có cảm thấy bối rối không? Quý vị bối rối vì không hề biết những điều này. Bây giờ quý vị đã biết vô minh là hạnh phúc hay vô minh là đau khổ. Khi nhận quán đảnh thì quý vị nên biết cả hai mặt. Tôi đã dự định giảng những điều này vào lần trước nhưng không có thời gian. Lần này có thời gian tôi mới nói rõ được.

7. Mật giới thứ bảy: Tiết lộ giáo lý thực hành bí mật trong Kim Cang Thừa cho những người chưa học hoặc chưa nhận quán đảnh.

Tất cả mọi điều về các quán đảnh mật pháp, đặc biệt là các pháp hành Bổn tôn và các tri kiến về Bổn tôn, nếu quý vị nói cho những đối tượng không thích hợp thì quý vị đã vi phạm mật giới thứ bảy.

Có ai đã từng phạm mật giới này chưa? Tôi nghĩ quý vị biết rõ mình đã làm gì.

8. Mật giới thứ tám: Khinh chê thân người của chính mình

Khi quý vị nghĩ rằng mình không thể đạt được Phật quả hay không thể thực hành pháp với thân người này, quý vị đã vi phạm mật giới thứ tám.

Như tôi đã nói, quý vị cần biết rằng đối với các giới nguyện, khi phạm giới thì có nhiều phương pháp tịnh hóa khác nhau. Đây là mật giới, phương pháp tịnh hóa là tiến hành tự quán đảnh. Cách tiến hành tự quán đảnh tôi sẽ suy nghĩ xem hướng dẫn như thế nào. Quý vị có thể hỏi thầy của mình. Pháp tịnh hóa Kim Cang Tát Đỏa thông thường chỉ để tịnh hóa những ác nghiệp chúng ta đã gây tạo. Nếu chúng ta xét về giới luật tỳ kheo tăng và tỳ kheo ni, khi phạm giới thì pháp hành Kim Cang Tát Đỏa và pháp tự quán đảnh đều không thể tịnh hóa được. Một vị tăng phạm giới tỳ kheo phải sám hối trước 20 vị tăng; một vị ni phạm giới phải sám hối trước 20 vị tăng và 20 vị ni. Tất cả mọi sai phạm đều có những phương pháp tịnh hóa khác nhau.

9. Mật giới thứ chín: Từ bỏ thực hành Tính không

Nếu quý vị chưa từng nhận quán đảnh và chưa từng thọ mật giới, nếu không thực hành Tính không thì không có sai phạm nào. Sau khi đã nhận quán đảnh và đã thọ mật giới, nếu không thực hành Tính không thì quý vị sẽ vi phạm mật giới. Đó là lý do trong đợt này, tôi đã giảng Bát Nhã Tâm Kinh.

Như tôi đã từng nói nhiều lần, đối với quán đảnh và thực hành Kim Cang Thừa, Tính không rất quan trọng. Nếu việc nhận quán đảnh và cố gắng thực hành Kim Cang Thừa không dẫn quý vị đến Phật quả thì nó có thể đưa quý vị xuống địa ngục. Quý vị phải vô cùng thận trọng. Một điều tốt là nếu muốn tham quan 18 tầng địa ngục ở Đầm Sen, quý vị phải mua vé; nhưng ở đây chúng ta có thể xuống địa ngục mà không cần phải trả tiền. Cho nên, chúng ta phải cẩn thận. Thăm địa ngục ở Đầm Sen khoảng một đến hai giờ đồng hồ có thể ổn thỏa, nhưng khi đã rơi vào địa ngục thì phải trải qua hàng tỉ năm ở đó. Chúng ta nên cẩn thận.

10. Mật giới thứ mười: Thân cận người độc hại

Điều này được phiên dịch trực tiếp từ Tạng ngữ. Quý vị phải hiểu thế nào là người độc hại. Người độc hại là những người khinh chê những thực hành Phật pháp của mình, đặc biệt là những thực hành mật thừa, và khinh chê vị thầy của chính mình. Thân cận người độc hại là mật giới thứ mười.

11. Mật giới thứ mười một: Không ghi nhớ quan kiến về Tính không

Chúng ta rõ điều này không? Không ghi nhớ những quan điểm về Tinh không hoặc không thực hành Tính không là một mật giới.

Nếu chúng ta chưa nhận quán đảnh và chưa thọ mật giới, không có gì sai trái nếu không thực hành Tính không. Sau khi nhận quán đảnh và thọ mật giới, nếu không thực hành Tinh không thì đó là vi phạm mật giới. Điều đó trở thành một lỗi lầm nghiêm trọng.

Buổi giảng hôm nay không vui vẻ chút nào, có phải không? Nhiều người có quá nhiều vé miễn phí đi đến những nơi xấu. Tôi cảm nhận rằng “Vô minh chính là đau khổ”, và đó là điểm quan trọng. Tôi không phải là người nói rằng vô minh là hạnh phúc. Tôi nói như Đức Phật đã dạy: “Vô minh chính là đau khổ”. Khi chúng ta bị đọa địa ngục và đau khổ thì đã quá muộn màng. Hiện tại vẫn còn chưa muộn. Hiện giờ chúng ta có rất nhiều điều để làm, nhưng làm bằng cách nào lại là một câu hỏi khác. Tôi sẽ xem xét thời gian, con người… rồi sẽ nói với quý vị. Nếu không xem xét, tôi cũng sẽ có một vé. Tôi không hề muốn như vậy.

Nếu quý vị muốn biết thêm chi tiết về những mật giới này, tôi khuyên quý vị nên đọc Bổn Sư Du Già Lục Thời Tu Pháp. Sẽ có một số phần luận giải dần dần được dịch ra tiếng Việt. Tôi rất tiếc rằng không có nhiều kinh điển được dịch sang tiếng Việt. Do đó, quý vị không biết về nhiều điều, chẳng hạn những mật giới này, vì quý vị không có nguồn kinh điển để tham khảo. Vì vậy, Dipkar có một nhóm dịch thuật để dịch kinh điển sang tiếng Việt nhiều hơn nữa. Chúng tôi hy vọng sẽ hoàn thành mục tiêu này trong vòng năm đến mười năm sau. Vừa rồi có nhiều người nói với tôi rằng họ đã lớn tuổi nên muốn học pháp chuyển di tâm thức. Tuy nhiên, nếu quý vị đã phá vỡ một trong mười bốn mật giới này thì ông nội của pháp chuyển di tâm thức cũng không thể nào cứu quý vị. Tôi không nói những điều này, mà những điều này được ghi trong kinh điển.

Mật điển nói rằng nếu quý vị nhận quán đảnh, thực hành Kim Cang Thừa và không hề phạm mật giới thì quý vị có thể đạt được Phật quả trong mười sáu đời. Do đó, bây giờ quý vị đã thấy chúng quan trọng như thế nào rồi. Điều hệ trọng là, cho dù quý vị biết hay không biết mật giới, khi đã phạm mật giới thì không có gì khác biệt. Các bạn có rõ không? [Rinpoche nói tiếng Việt “Các bạn có rõ không?”] Nếu quý vị đã hiểu rõ thì phần việc của tôi đã hoàn tất. Tôi thấy lần này quý vị rất tập trung vào chủ đề tôi đang nói, vì quý vị đã nhận rất nhiều vé miễn phí rồi. Chúng ta đã xong mười một mật giới.

(Ni sư nói: “Quý vị có nhiều vé VIP đi xuống địa ngục”. [đại chúng cười])

12. Mật giới thứ mười hai: Đưa thông tin sai lệch làm thối thất hoặc hủy hoại tín tâm vào Phật pháp và giáo pháp mật thừa của người khác

Nếu có người có tín tâm mãnh liệt vào Phật pháp và giáo pháp Kim Cang Thừa, nhưng quý vị lại đưa ra thông tin sai lệch khiến cho tín tâm của họ bị thối chuyển hoặc bị hủy hoại, thì quý vị đã phạm mật giới thứ mười hai. Lý do là rất nhiều người không thông hiểu giáo pháp đúng đắn nhưng lại hay nói cho người khác nhiều điều. Đôi khi, họ sẽ gặp những người có tín tâm vào Phật pháp. Khi những người có tín tâm nghe họ nói, tín tâm của những người đó sẽ bị hủy hoại. Chính vì vậy, đây là một vi phạm rất hệ trọng.

Do đó, Đức Phật đã dạy rằng khi nhận một vị làm thầy, chúng ta phải kiểm tra xem vị đó có đầy đủ kiến thức về Phật pháp hay không. Có lẽ quý vị nên hỏi thầy của mình: “Thầy có những phẩm tính nào, có những bằng cấp nào?” Một lần nọ ở đại sứ quán Đài Loan, tôi muốn nhập cảnh vào Đài Loan và họ hỏi tôi: “Thầy muốn vào Đài Loan để làm gì?” Tôi nói rằng: “Tôi vào Đài Loan để giảng pháp”. Họ hỏi tôi “Thầy có phẩm chất gì về Phật pháp để giảng pháp, có những bằng cấp nào?” Tôi đã nói rằng: “Tôi đã học xong tiến sĩ Phật học”, và tôi đã cho họ xem bằng cấp của tôi. Lúc đầu, tôi cảm thấy rất kỳ lạ. Sau đó, tôi cảm thấy đó là một điều hay. Bằng cách này thì họ sẽ biết phẩm tính của một người ra sao. Khi quý vị không thông hiểu đúng đắn về Phật pháp mà lại nói ra những điều sai trái, nếu người khác nghe được thì tín tâm của họ sẽ bị thối thất hoặc bị hủy hoại. Khi đó, quý vị đã phạm mật giới thứ mười hai.

13. Mật giới thứ mười ba: Không hành trì đúng đắn những thệ nguyện về mối liên hệ giữa thầy và trò

Khi thầy nói những điều đúng với Chánh pháp, nếu quý vị không làm theo thì quý vị đã phá vỡ thệ nguyện. Nếu thầy bảo chúng ta làm những điều không tốt, chẳng hạn như giết hại động vật, đó hoàn toàn là tội lỗi nên quý vị có quyền không nghe theo. Nếu thầy bảo chúng ta trì tụng thần chú Om Mani Padme Hum 100 biến, dù làm được nhưng quý vị lại không làm theo, khi đó quý vị vi phạm thệ nguyện giữa thầy và trò.

Trong mật điển có những điều được gọi là thệ nguyện (samaya). Khi quý vị vi phạm thệ nguyện giữa thầy và trò thì điều đó sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng. Quý vị có thể thấy vị đệ tử giỏi nhất của Milarepa là Rechungpa. Trên thực tế, Rechungpa đã có thể đạt được Phật quả trong một đời, nhưng Rechungpa đã vi phạm thệ nguyện giữa thầy và trò ba lần. Cho nên, Rechungpa chỉ có thể đạt được Phật quả sau đó ba đời.

Không tuân theo những thệ nguyện chính là vi phạm mật giới. Mật giới hệ trọng nhất chính là mật giới đầu tiên: khinh chê hoặc phỉ báng đạo sư. Đó là mật giới nghiêm trọng nhất. Tuy nhiên, chúng ta cần biết một điểm. Nếu vị thầy khuyên chúng ta làm những điều ngược với giáo pháp, đó lại là vấn đề hoàn toàn khác. Nếu vị thầy làm những điều phù hợp với giáo pháp nhưng quý vị lại tìm lỗi nơi thầy mình, đó là lỗi lầm rất nghiêm trọng. Tôi nghĩ tôi đã gặp vài vấn đề ở điểm này. Khi tôi tuân thủ nghiêm ngặt giáo pháp, một vài đệ tử không vui vì điều đó. Tuy nhiên, tôi không quan tâm họ cảm thấy thế nào, vì tôi hoàn toàn không muốn nhận vé miễn phí. Đó là sinh mạng của tôi và tôi phải tự cứu mình khỏi rơi vào địa ngục. Do đó, tôi tuân thủ giáo pháp rất nghiêm ngặt. Có một điều rất rõ ràng ngay từ đầu: “Quý vị có biết ai là người có thể cứu quý vị khỏi rơi vào địa ngục không? Chính là bản thân quý vị”. Chỉ có quý vị mới có thể cứu mình ra khỏi địa ngục. Không ai khác làm được chuyện đó. Chính vì vậy, khi quý vị làm gì hoặc thực hành bất cứ điều gì, điều quan trọng là quý vị phải hiểu trọn vẹn vấn đề một cách đúng đắn.

14. Mật giới thứ mười bốn: Khinh chê nữ giới

Khi quý vị nói rằng tất cả người nữ đều xấu thì quý vị đang vi phạm mật giới thứ mười bốn. Nếu quý vị khinh chê một người nữ thì quý vị không vi phạm vào mật giới. Tuy nhiên, tôi không nói rằng quý vị hãy khinh chê người nữ. Nếu quý vị nói rằng nữ giới không thông minh hoặc những điều tương tự, nếu quý vị chỉ trích nữ giới nói chung, thì quý vị phạm vào mật giới thứ mười bốn. Đó là điểm khác biệt giữa mật giới của Phật giáo và ngoại đạo.

Tôi đã hoàn tất phần hướng dẫn mật giới. Lúc 8h tôi có phần kiểm tra những học trò của tôi. Đến bây giờ quý vị đã biết mình có bao nhiêu vé miễn phí rồi. Đây chỉ là đèn cảnh báo thôi. Phải làm gì tiếp theo lại là một câu hỏi khác. Tuy nhiên, điều quan trọng là chúng ta cần phải hiểu cả hai mặt của vấn đề. Bây giờ tôi sẽ dành vài phút cho phần hỏi đáp.

Khangser Rinpoche 

Nguồn: Mười bốn mật giới

Kim Cương thừa luôn được coi là truyền thừa bí mật bởi việc thực hành đòi hỏi căn cơ và trình độ nhất định. Thông thường, khi thực hành Kim Cương thừa, chúng ta được xem như đã có những hiểu biết và nền tảng căn bản về Tiểu thừa và Đại thừa. Kim Cương thừa cũng được biết đến như pháp môn Phật giáo tiến đến giác ngộ nhanh nhất và cũng uy lực và bí mật nhất. Chính vì vậy Mật thừa được chư Phật, Bồ tát, Bản tôn Kim cương Hộ pháp và chư Bách thần bảo trì một cách rất cẩn thận. Việc trì giữ Giới luật hay Tam muội da (Samaya) trong cộng đồng Phật Pháp Kim Cương thừa là việc vô cùng quan trọng bởi nếu hành giả phạm giới Tam muội da thì việc đó sẽ làm tổn thọ của Thượng sư, tổn thọ bản thân hành giả trong kiếp này và kiếp sau, đồng thời cũng khiến mọi giới Tam muội da của toàn thể Tăng đoàn bị ảnh hưởng và hành giả phải trải nghiệm nhiều kiếp khổ đau nơi Địa ngục. Trong Mật điển cũng có dạy khi bạn thực hành Mật thừa mà không trì giới rõ ràng nguy hiểm, vì bạn đã sử dụng Mật pháp một cách sai lệch, để tăng trưởng tham sân si và bản ngã. Đây là lí do tại sao giới nguyện Tam muội da là rất cần thiết để giúp chúng ta tịnh hóa thân tâm và đem lại lợi ích cho mọi người. Theo nghĩa này, có thể nói, vị thế của hành giả Kim Cương thừa cũng giống như con rắn trong ống tre, chỉ có thể đi lên hoặc đi xuống. Đi lên tức là trì giữ giới nguyện Tam muội da, chúng ta sẽ đạt được giải thoát giác ngộ, còn đi xuống có nghĩa là phá bể giới nguyện Tam muội da, chúng ta sẽ bị đọa xuống tầng thấp nhất của địa ngục A Tỳ.

Nền tảng chung và riêng

Là một hành giả Kim Cương thừa trước hết bạn phải quy y sau đó thụ trì Ngũ giới. Mức độ cao hơn là bạn giữ Bồ tát giới. Trong pháp thực hành giới luật, căn nguyên của giới bao gồm ba khía cạnh: động cơ thanh tịnh, thực hành thanh tịnh, hồi hướng thanh tịnh. Với ba giới nguyện này bạn đang giữ giới nguyện của Kim Cương thừa, thực hành ba khía cạnh này cũng là cốt tủy của sự thực hành thiền ở giai đoạn Phát triển và Thành tựu. Bạn cần cố gắng áp dụng ba giới nguyện này vào cuộc sống cá nhân và thực hành của bạn.

Bạn cũng cần hiểu biết về nền tảng giới luật chung áp dụng cho hai truyền thống Tân Mật và Cổ Mật của Kim Cương thừa bao gồm mười bốn giới căn bản (nội Tantra) và tám giới thô phạm. Một trong những lỗi lầm nghiêm trọng là bất kính giáo pháp của Đức Phật, bất hòa với đạo hữu Kim Cương và bỏ rơi hữu tình từ trong niệm tưởng, liên quan đến thệ nguyện tâm Bồ đề Đại thừa nghĩa là “Tôi sẽ không giúp người đó”. Ngay cả khi có ai đó gây ra tổn thương, đau đớn lớn lao với Thượng sư của họ, hay phá hủy hoàn toàn Phật Pháp, Đức Phật cũng không bao giờ cho phép nảy sinh sự thù hận dù là nhỏ nhất. Thay vào đó, Ngài giúp đỡ những người này thông qua nhiều phương tiện khác nhau. Do đó nếu bạn nói: “Đây là người xấu, tôi sẽ không giúp anh ta”, hay ngay cả khi bạn vừa khởi mống niệm này, bạn đã phá bể giới nguyện Tam muội da.

Ở phạm vi thực hành, mỗi thứ lớp Mật Thừa đều có các Giới nguyện Tam muội da riêng, cũng như việc các hành giả tu tập Kinh thừa trì giữ các giới luật riêng. Giới nguyện Kim Cương thừa là lời thệ nguyện thiêng liêng mà hành giả phát nguyện như điều kiện tiên quyết để thực hành thiền định về vị Bản tôn mà mình thụ nhận quán đỉnh. Tam muội da hay Samaya được tìm thấy trong bốn quán đỉnh: quán đỉnh Bình có samaya Bình, quán đỉnh Bí mật có samaya Bí mật, quán đỉnh Trí tuệ có samaya Trí tuệ, và cuối cùng với quán đỉnh Ngữ sẽ có samaya Chân như. Thệ nguyện Tam muội có thể dẫn đến việc trì các giới luật chung cho một thứ lớp Mật thừa, hoặc trì giữ các giới luật riêng, ví dụ hành giả cần phải trì giữ giới luật không bao giờ được chế nhạo phụ nữ khi tu tập pháp liên quan đến các vị Phật Mẫu Bản tôn như đức Kim Cương Thánh Mẫu.

Vì có vô số Bản tôn trong Kim Cương thừa nên chúng ta cũng có đến hàng trăm hàng nghìn loại Tam muội da phải trì giữ tùy từng mức độ thực hành như là ba samaya, năm samaya, mười bốn samaya, hai tám samaya,… Điều đó phụ thuộc vào việc bạn thụ nhận quán đỉnh Kriya Tantra, Charya Tantra, Yoga Tantra hay Anuttara Yoga như Ati yoga trong thực hành Đại Thủ Ấn. Có vô số thệ nguyện, tùy thuộc vào thứ lớp tu tập và vị Bản tôn hành giả đang thực hành.

Những hành giả đã thụ nhận Sáu Yoga của Naropa và phát nguyện trì giữ các pháp khí Tam muội da, lấy ví dụ như linh chử dùng để thiền, thì cần nhất thiết giữ những pháp khí đó bên mình. Có thể vì lý do nào đó bất tiện như ăn uống, sinh hoạt mà thông thường chúng ta không làm việc này. Nhưng khi đã phát nguyện, chúng ta cần phải luôn giữ linh chử bên mình hai mươi tư tiếng một ngày. Nếu không làm như vậy thì hành giả phạm giới Tam muội da căn bản. Thậm chí nếu không thể nắm giữ linh chử trong tay, chúng ta vẫn cần luôn có linh chử theo mình. Đại sư Atisha đã luôn làm như vậy trong suốt thời gian Ngài hoằng dương Phật Pháp ở Tây Tạng. Khi Ngài thị hiện viên tịch, các đệ tử tìm thấy trong chiếc túi Ngài luôn mang theo bên mình có chuông và chày kim cương. Khi Ngài còn trụ thế, không ai biết được bí mật này. Mọi người thường không hiểu tại sao chiếc túi lại là vật bất ly thân trong suốt hành trình hoằng pháp của Ngài tại Tây Tạng.

Cốt yếu Giới nguyện Kim Cương thừa

Có nhiều giới Tam muội da khác nhau và các giới đó được chia thành các thứ lớp thông thường và vi tế. Cả hai loại Tam muội da đều cần phải được trì giữ một cách cẩn thận. Nhìn chung, chúng ta có thể trì giữ Tam muội da thông thường (tương đương các Tam muội da riêng) một cách dễ dàng hơn, ví dụ như hành giả cần tôn kính lẫn nhau, duy trì sự chân thành, phát triển lòng bi với mọi người.... Giới Tam muội da vi tế thì khó giữ hơn nhiều và nếu trì giữ được giới này, bạn cũng sẽ trì giữ được mọi Tam muội da thông thường khác. Tam muội da vi tế có thể bị phạm khi ta nhìn một thác nước hay dòng sông mà cho rằng nước đó thực sự tồn tại như ta nhìn thấy. Việc giữ giới Tam muội da vi tế là rất khó thực hiện bởi chúng ta còn khuynh hướng nghiệp mạnh mẽ, nhìn thấy nước cho rằng nước tồn tại thực sự. Theo quan điểm tuyệt đối của Kim Cương thừa thì cách nhìn nhận đó là hoàn toàn sai trái vì chúng ta đã khởi niệm nhị nguyên chấp cảnh là thật nên đã chấp ngã, chấp có năng - sở trong đó. Dĩ nhiên, chúng ta có thể nhìn thấy nước, nhưng chúng ta không được nghĩ rằng đang nhìn thấy nước thực sự. Chúng ta cần có trí tuệ để biết rằng “nước” mà chúng ta nhìn thấy không tồn tại như thế ở cấp độ hiểu biết tuyệt đối. Ở mức độ tu tập nhất định, hành giả Kim Cương thừa phải tỉnh thức trong mọi hành động cuộc sống. Dù là ăn uống, nói chuyện với người khác hay tiếp xúc với đồ vật gì…. hành giả phải luôn an trụ trong sự tỉnh giác và nỗ lực trì giữ giới Tam muội da vi tế.

Nếu không trì giữ Tam muội da vi tế, hành giả sẽ rất khó thực hành các Tam muội da thông thường, Với tâm chấp trước phân biệt ta - người qua những suy nghĩ theo kiểu như: “Người đó là đạo hữu, đáng lẽ ta phải kính trọng. Nhưng làm sao có thể kính trọng được khi ta có học vấn còn người đó thì không?” Thế là, hành giả hướng vọng tưởng nhị nguyên về đối tượng so sánh và kết luận: “Mình không thể tôn kính người này”. Vọng tưởng này chính là ám chướng khiến bạn không thể trì giữ Tam muội da được nữa. Vì vậy, chúng ta nên tu tập giữ các giới Tam muội da vi tế và tập nhìn vào tự tính của vạn pháp.

Như vậy, chúng ta thấy rằng mỗi Tantra khác nhau sẽ có hệ thống giới luật khác nhau nhưng về bản chất nếu duy trì được trí tuệ thanh tịnh, mọi giới luật Kim Cương thừa sẽ tự động được trì giữ. Đối với hành giả thực hành Kim Cương thừa, toàn bộ vũ trụ, gồm cả Ngũ uẩn, đều được chuyển hoá thành Mandala trí tuệ của Ngũ bộ Phật. Do đó việc phá vỡ thệ nguyện Tam muội da sẽ xuất hiện một khi hành giả đánh mất sự thực hành này và bám chấp vào quan niệm thông thường “ta - người”, hay “cái này và cái kia”. Như thế, thay vì nhìn nhận vạn vật theo cách thức thông thường, chúng ta nhận thức mọi hiện tượng là sắc thân Phật, mọi âm thanh là chân ngôn, mọi ý nghĩ, tư tưởng thô tế là tâm giác ngộ của Phật. Bất cứ sắc tướng nào xuất hiện trước mặt bạn đều thanh tịnh, nhận thức thanh tịnh, tâm tích cực, luôn tôn kính và lòng từ bi. Đây là ba Giới nguyện Căn bản và rốt ráo nhất của Kim Cương thừa. Khi tâm thức hành giả thực sự đạt tới mức độ này, sẽ chẳng có cơ hội nào cho những sai lầm diễn ra. Bất kỳ sai lầm hay sự phá vỡ thệ nguyện đều là kết quả của sự thiếu khuyết ba Tam muội da căn bản đó.

Tóm lại, sự tuân thủ hàng trăm hàng ngàn giới luật Mật thừa đều bao gồm trong nhận thức thân, khẩu, ý của bạn chính là thân, khẩu, ý Kim cương của Bản tôn hay Thượng sư. Nếu tinh nghiêm trì giữ ba Tam muội da căn bản này, bạn sẽ thực hành Kim Cương thừa một cách tấn tốc và đúng đắn.

Trì giữ Giới nguyện với Thượng sư

Như trên đã nói, Ba giới nguyện căn bản của Kim Cương thừa đều có liên quan đến Thượng sư. Giới nguyện của hành giả Kim Cương thừa chính là tôn kính Thượng sư như Đức Phật, tôn kính thân, khẩu, y của Thượng sư như thân, khẩu, ý của Phật. Điều này phụ thuộc rất nhiều vào Tâm chí thành của bạn. Trên thực tế, Phật chính là hiện thân của trí tuệ bất nhị, vì thế để nhìn nhận được Thượng sư như vậy bạn phải trưởng dưỡng được tâm chí thành chân chính. Tâm chí thành chân chính hay đức tin chân thật phát khởi khi bạn nhìn nhận Thượng sư là Trí tuệ bất nhị, không chỉ từ phương diện triết lý mà bạn phải thực sự chứng nghiệm điều đó. Tiếp đến, bạn cũng sẽ chứng nghiệm một cách nhậm vận tự nhiên rằng mọi sự vật hiện tượng cũng đều là trí tuệ bất nhị. Thường thì tâm chí thành chân chính chỉ khởi phát từ giai đoạn bạn chứng đạt được Bồ tát địa thứ nhất. Trên hành trình đến đó, chúng ta chỉ có tâm chí thành tương đối, được trưởng dưỡng nhờ vào niềm tin, quá trình tu tập quán hòa tan, và cảm hứng qua việc tìm đọc tiểu sử  công hạnh và lân mẫn bậc Thượng sư giác ngộ.

Như vậy, phương pháp trì giữ giới nguyện tuyệt vời nhất là chúng ta tôn kính Thượng sư là bậc Toàn hảo, nhìn Thượng sư như Trí tuệ bất nhị, nhận thức mọi hành động, lời nói của Thượng sư đều hoàn hảo và chúng ta tuyệt đối vâng theo huấn từ của Ngài. Vì chưa thể thấy vạn pháp đều thanh tịnh, nên trước tiên chúng ta tôn kính Thượng sư là hoàn toàn thanh tịnh. Cho dù chưa thể thấy được Thượng sư chính là Phật trong hình tướng loài người, chúng ta phải phát khởi niềm tin và hướng sự thực hành vào điều này. Thực sự, Phật vốn không phải là khái niệm gắn kết với hình tướng loài người, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni vốn không phải như vậy. Đối với hết thảy chư Phật, sắc thân của các Ngài đều đã tan biến. Chẳng hạn như Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, trước khi thành Phật thì Ngài vẫn còn thân, nhưng khi đó Ngài chưa được gọi là Phật. Chỉ sau khi đạt giác ngộ, thành tựu trí tuệ bất nhị thì Ngài mới trở thành bậc Thượng sư chân chính trong cõi Trời, Người. Xét từ quan điểm bất nhị thì bất cứ điều gì Ngài làm hay Ngài nói ra đều là hoàn hảo. Vì thế khi lân mẫn Thượng sư, chúng ta phải tôn kính Thân, Khẩu, Ý của Thượng sư, phải thấy được Thượng sư là hoàn hảo. Nhờ đó, chúng ta dần dần trưởng dưỡng nhãn quan thanh tịnh nhìn thấy vạn pháp đều hoàn hảo nếu không có sự tạo tác của chúng ta. Đó là cách thực hành vô cùng thiện xảo của Kim Cương thừa!

Nếu Thượng sư chỉ dạy điều gì mà bạn không thể thực hiện vì vượt quá khả năng của mình, trong kinh dạy rằng bạn có thể đỉnh lễ Thượng sư ba lần và bạch rằng bạn không thể làm được. Tất nhiên, nếu Thượng sư cứ luôn bảo bạn phải thực hành pháp tu này mà bạn luôn nói không được thì cũng chẳng còn gì phải bàn luận nữa cả.Thượng sư Nếu có thắc mắc nghi ngờ, bạn có thể tác bạch và cúng dàng ý kiến lên Ngài, nhưng sau đó bất cứ điều gì Thượng sư nói ra đều là chân lý. Chúng ta đã có rất nhiều năm để tìm kiếm bậc Thượng sư, kiểm chứng phẩm hạnh và trí tuệ để nhìn nhận Ngài là Bậc Thầy hoàn hảo chân chính. Hơn nữa, bậc Thượng sư của bạn là một Hóa thân chuyển thế, có thể là một bậc Thầy đã được các Đại Thượng sư như Đức Phật Thích Ca Mâu Ni hay Đức Liên Hoa Sinh huyền ký trong Kinh điển. Trước một Bậc Thầy giác ngộ như Ngài, nếu như bạn lúc nào cũng bám chấp mạnh mẽ vào quan kiến riêng của mình, không nghe theo huấn từ của Ngài thì thật là vô nghĩa. Hãy cúng dàng lên Ngài quan điểm của mình, nhưng sau đó biết nghe theo lời chỉ dạy của Thượng sư chính là thực hành Thượng sư tương ưng pháp. Cho nên, tìm kiếm bậc Thượng sư đã khó, biết phụng sự và làm Ngài hoan hỷ còn khó khăn hơn!

Như vậy, giới nguyện Kim Cương thừa cũng chính là tuân thủ theo Thân, Khẩu, Ý của Thượng sư. Nếu tự trong tâm bạn cảm thấy rằng có điều gì bạn không thể làm được, thì bạn cần đỉnh lễ Thượng sư ba lần và nói lên điều đó, như vậy bạn đã không bị giới nguyện ràng buộc và điều này là được phép

Nguồn:http://daibaothapmandalataythien.org/giao-phap-kim-cuong-thua-phat-giao-gioi-luat/gioi-nguyen-kim-cuong-thua

Sau khi thụ nhận Quán đỉnh chúng ta được phép hành trì Mật thừa. Chữ “trì” trong cụm từ này có nghĩa là sự trì giữ, ở đây là mối liên hết với Thượng sư và Bản tôn quán đỉnh và điều này có liên hệ sâu sắc với các giới nguyện Kim Cương thừa. Để hiểu cặn kẽ về các giới nguyện này, trước hết tôi xin trình bày một cách vắn tắt các thứ lớp giới luật của Phật giáo. “Giới” là điều ngăn cấm do Đức Phật chế định cho hàng đệ tử dùng để ngăn ngừa tội lỗi của ba nghiệp thân, khẩu, ý còn “luật” là các nguyên tắc do Đức Phật quy định cho hàng Tỳ kheo áp dụng khi sống trong tập thể Tăng đoàn. “Giới” như vậy là điều răn và “luật” là quy định thi hành Giới. Tuy gọi khác nhau nhưng tính chất vốn đồng nên trong thuật ngữ Phật giáo chúng ta gọi chung là “Giới luật”.

Một cách chung nhất Giới luật của Tam thừa bao gồm ba thứ lớp sau:

- Giới Biệt giải thoát: là giới luật chủ yếu thuộc về giới tướng của Thân và Khẩu, chủ yếu nhấn mạnh vào các hành động bên ngoài thuộc Thân, rồi dần dần bên trong Tâm bạn sẽ được chuyển hóa. Điều này là kết quả tất yếu bởi lẽ khi Thân bạn thay đổi thì Tâm bạn cũng sẽ đổi thay theo. Hãy thử suy ngẫm xem: Nếu đến thăm một thành phố sầm uất, sôi động thì tự nhiên tâm bạn cũng sẽ cảm thấy hứng khởi, cảm xúc này tự nhậm vận xuất hiện. Còn nếu bạn đang ở nơi thánh địa linh thiêng thì những cảm xúc bình an, trong sáng sẽ tự động khởi sinh. Điều này chỉ ra giữa Thân và Tâm có mối liên hệ nhất định. Thông qua Thân, chúng ta có thể kiểm soát được Tâm. Giới Biệt giải thoát như vậy có thể được hiểu là giới luật bên ngoài.

- Giới Bồ tát: Giới này còn gọi là thông giới, tức gồm cả xuất gia và tại gia cùng ứng dụng tu tập để thành tựu tâm Bồ đề. Giới nguyện Bồ tát được coi là giới luật bên trong, chủ yếu liên quan đến Tâm. Nền tảng căn bản của Bồ tát giới là Tâm phải hoàn toàn vô ngã, hoàn toàn không tư lợi và cần hướng đến lợi ích toàn thể chúng sinh mẹ, chẳng hạn như mong giúp họ đạt giác ngộ, giúp họ đạt được hạnh phúc tạm thời, hạnh phúc tuyệt đối. Điều này thể hiện qua “Tam tụ tịnh giới” là nguyện dứt các điều ác, nguyện làm các điều lành, nguyện làm lợi ích cho tất cả chúng sinh. Như thế, mọi suy nghĩ, hành động của hành giả thụ nhận Bồ tát giới phải nhất nhất được tiến hành với tâm nguyện lợi tha, không vị kỷ. Tinh túy của Bồ tát giới chính là việc bạn có thể tiến hành bất kỳ hành động, lời nói, việc làm nào với động lực Bồ đề tâm vô ngã đó.

- Giới Kim Cương thừa: Kế tiếp là cấp độ bí mật hay giới nguyện Kim Cương thừa. Nếu nói các giới luật được đặt ra chủ yếu nhằm kiểm soát, hay nói cách khác là ngăn bạn thực hiện một số hành vi nhất định: chẳng hạn như giới Biệt giải thoát ngăn bạn khỏi làm tổn hại phiền nhiễu người khác, giới Bồ tát ngăn bạn khỏi các cảm nghĩ vị kỷ tiêu cực, sân hận, mọi tư tưởng đối nghịch với từ bi, thì tinh túy của giới nguyện Kim Cương thừa chính là ngăn Thân, Khẩu, và Ý bạn khỏi các tư tưởng nhị nguyên thông thường. Các tư tưởng thông thường là những tư tưởng kiểu như khi bạn trông thấy một ngôi nhà, bạn phát sinh ý nghĩ rằng “Tôi trông thấy ngôi nhà”, hay khi bạn nghe thấy âm thanh gì, bạn nghĩ rằng “Tôi nghe thấy tiếng động”. Như thế, bạn đang cho âm thanh là có thực, đối tượng bạn trông thấy là có thực và rồi từ những cái thấy nghe đó bạn phát sinh xúc cảm, chẳng hạn như cảm thấy tức giận. Theo cách đó, sự tức giận bên trong phát sinh từ cái nghe thấy khó chịu bên ngoài lúc này dường như thực sự tồn tại. “Tôi thực sự cảm thấy tức giận, tôi hạnh phúc, tôi phiền muộn, tôi ghen tỵ, tôi chân thành…” Tất cả những cảm xúc dù là tích cực hay tiêu cực phát sinh theo cách này đều được gọi là nhận thức nhị nguyên, tâm nhị nguyên. Giới nguyện Kim Cương thừa được đặt ra nhằm ngăn Thân, Khẩu, Ý của bạn khỏi tất cả những nhận thức bên ngoài và kéo mọi sự vật hiện tượng trở về bản chất chân thực của nó: bản chất siêu vượt nhị nguyên, siêu vượt nhận thức thông thường. Khi thụ nhận quán đỉnh, hành giả hiểu và nhận ra ý nghĩa của quán đỉnh là Trí tuệ, duy trì trí tuệ này bằng việc trì giới thanh tịnh, kiểm soát tư tưởng nhị nguyên. Trì giới luật Kim Cương thừa chính là duy trì trí tuệ bản lai và kiểm soát tư tưởng nhị nguyên.

Chúng ta cũng cần có hiểu biết về hệ thống giới luật phân theo đối tượng hành giả tu tập. Thông thường, ba hệ thống giới Tam thừa kể trên được chia ra thành bảy hoặc tám loại:

Đầu tiên là Ngũ giới dành cho cư sĩ thực hành cả nam và nữ. Các giới này là: không sát sinh, trộm cắp, tà dâm, nói dối, uống rượu. Đây là bước đầu của sự tu học Phật pháp, là cơ bản của luân lý và căn bản đạo đức làm người.

Giới thứ hai là Tiểu thụ giới dành cho người mới xuất gia là Sadi và Sadini.

Giới thứ ba là Cụ túc giới dành cho bậc xuất gia thọ giới Tỳ kheo.

Có một giới đặc biệt dành cho nữ, đó là Thức xoa ma na giới. Giới Thức xoa ma được trì giữ hai năm và trong hai năm thử thách sát hạch, nữ hành giả sẽ xác định liệu có mong nguyện trở thành tu sĩ hay không bởi vì khi quyết định thành Tỳ kheo ni sẽ phải trì giữ nhiều giới tướng hơn Tỳ kheo tăng.

Ngoài ra cũng có những giới luật mà hành giả sẽ trì giữ trong một ngày một đêm gọi là Bát quan trai giới. Trong số các giới nguyện này, nguyện xả ly vật chất của Tỳ kheo hay Tỳ kheo ni thường được coi là thực hành căn bản lý tưởng đối với Mật thừa. Mật điển Tantra Thời luân đã luận giải, phẩm hạnh lý tưởng để thực hành Mật pháp là lễ đại thụ giới tu sĩ. Do đó, đối với những người phàm tình như chúng ta, điều tốt nhất có thể làm là gây dựng căn bản từ các giới nguyện của Tỳ kheo hay Tỳ kheo ni, sau đó khơi mở Mật thừa thông qua thực hành các Mật điển Tantra như Thời Luân Kim Cương, Thắng Lạc Kim Cương hay một Mật pháp nào khác.

Như vậy không có nghĩa là chúng ta nhất định phải trở thành Tỳ kheo hay Tỳ kheo ni. Thực tế có nhiều phương tiện khác nhau để thực hành Mật thừa mà không cần phải được thụ phong toàn bộ, ví dụ như lễ  Tiểu thụ giới dành cho Sadi, Sadini. Tuy nhiên, không thể thiếu một lễ thụ giới nhất định, chí ít là lễ thụ Tam quy Ngũ giới của hàng cư sĩ tại gia, từ đó bạn phải trì giữ Ngũ giới hay ở góc độ rộng hơn một chút Thập giới, là cấp độ tối thiểu của giới nguyện. Hành giả phải lấy một trong những cấp độ giới nguyện làm nền tảng để bắt đầu tu học theo Kim Cương thừa.

Nếu không thụ trì và không giữ được dù chỉ một loại giới luật thì việc thực hành Kim Cương thừa của bạn sẽ thực gian nan nếu không nói là vô phương do sai khuyết từ nền móng. Giả như bạn có một chiếc bàn thật đẹp, nhưng lại không có một điểm tựa bằng phẳng, trơn nhẵn để kê bàn lên đó thì chiếc bàn sẽ lung lay, tới mức trà nước, đồ vật trên bàn sẽ đổ và rơi vỡ. Tương tự như thế, nếu không có giới nguyện thì nền tảng Phật pháp không thể gây dựng và sẽ gây chướng ngại cho việc thực hành hay thành tựu bất kể Pháp môn nào.

Bề mặt phẳng được ví với Giới luật vì giới luật mang lại cho chúng ta sự ổn định bền vững. Chúng ta thường là những kẻ cuồng vọng nhiễm ô, dễ bị tổn thương bởi những nhiễu loạn Thân - Khẩu - Ý. Nếu sử dụng giới luật như một phương thuốc đối trị và hành trì giới luật một cách nghiêm cẩn, tự nhiên cuộc sống của chúng ta sẽ trở nên an lạc hơn. Không có phương thuốc này, chúng ta sẽ phải trải nghiệm một cuộc sống bị cuốn trôi trong những thăng trầm, thất thường, giống như việc cố sắp đặt đồ vật trên một bề mặt thô nhám gồ ghề. Điều này khiến cuộc sống chúng ta có vô vàn nhiễu loạn đau khổ, chưa nói đến nỗi khổ đau, tuyệt vọng cùng cực trong Bardo cái chết mà tôi đã chia sẻ cho các bạn trong những phần trước. Như vậy, giới luật cũng giống như bề mặt bằng phẳng của chiếc bàn. Trên mặt bàn là những đồ vật quý giá song cũng rất dễ vỡ, đó là các pháp thực hành Phật giáo, thực hành Kim Cương thừa vừa cao đẹp, trân quý với quả vị tối thượng song cũng rất mong manh. Nếu không có một nền tảng vững chắc về giới nguyện thì sẽ không có phương cách nào để sắp đặt bày biện các đồ vật này một cách phù hợp, chúng ta sẽ bị quỵ ngã hoặc đi vào con đường thực hành một cách sai lạc.

Nguồn: http://daibaothapmandalataythien.org/y-nghia-cua-gioi-luat-trong-dao-phat

]]> https://kimcuongthua.org/thu-vien-phat-hoc/tong-quan-ve-gioi-luat/feed/ 0 https://kimcuongthua.org/tin-tuc/nhung-loi-ich-cua-viec-xuat-gia/ https://kimcuongthua.org/tin-tuc/nhung-loi-ich-cua-viec-xuat-gia/#comments Wed, 16 Sep 2015 09:57:33 +0000 http://kimcuongthua.org/?p=5509 Continue Reading]]> by Lama Zopa Rinpoche

Rinpoche đã chuẩn bị tiểu luận này để đăng trong Tạp chí Mandala, Tháng Chín-Tháng Mười 1996. Lúc đầu nó được đọc cho Thượng Tọa Roger Kunsang ghi lại, sau đó được khai triển với sự trợ giúp của Thượng Tọa Paul LeMay.

Nếu quý vị nói với những người Tây phương về cuộc đời của Đức Phật và 12 hành vi – hoàn cảnh của việc ngài ra đời, thời thơ ấu, hôn nhân, có con, rồi đến việc ngài từ bỏ đời sống của một gia chủ, trở thành tu sĩ, và v.v.. – họ có thể nghĩ rằng việc xuất gia làm một tăng hay ni Phật Giáo chỉ để dành cho người Châu Á. Bởi Đức Phật đã sống ở Ấn Độ, họ có thể cho rằng đó là một phương diện của nền văn hóa Đông phương không có quan hệ gì tới phương Tây. Hơn nữa, bởi Đức Phật đã sống 2.500 năm trước, họ cũng có thể nghĩ rằng ngày nay việc xuất gia không còn thích hợp nữa. Đây là một cách suy nghĩ thông thường, phổ biến của những người không thấu suốt tâm hay không hiểu biết về nghiệp.

Khi ta mô tả các cõi địa ngục thì cũng thế. Bởi từ xa xưa Đức Phật đã giảng điều đó, con người thời nay cho rằng đó chỉ là một ý niệm lỗi thời. Nếu không có các địa ngục thì cũng có nghĩa là không có ai tạo nghiệp bị tái sinh ở đó. Nói cách khác, mọi người hẳn là đã phát triển những chứng ngộ vững chắc. Tại sao nó có nghĩa như thế ? Vì để không bao giờ bị tái sinh trong những cõi thấp, hẳn là ít nhất bạn phải thành tựu cấp bậc thứ ba của con đường chuẩn bị, hay sự nhẫn nhục. (Có năm cấp bậc của con đường dẫn tới giải thoát; con đường chuẩn bị là cấp bậc thứ hai trong những cấp bậc này. Tự thân con đường chuẩn bị có bốn cấp bậc, nhẫn nhục là cấp bậc thứ ba trong số đó.)

Hai ngàn năm trước, Đức Chúa Giêsu cũng khám phá ra rằng xuất gia là một phương pháp thực hành. Kết quả là nhiều tu viện và nữ tu viện Cơ đốc giáo được thành lập, và trải qua hai thiên niên kỷ trong quá khứ, đây vẫn là một truyền thống vững chắc từng sản sinh ra nhiều vị thánh.

Có những người nói rằng việc xuất gia trong thế giới hiện đại không còn thích hợp nữa. Họ nói như thế là bởi họ đã hiểu sai mục đích của việc xuất gia. Phương pháp này đã được Đức Phật và Đức Chúa Giêsu giảng dạy để bảo vệ chúng ta không bị mê lầm, để ngăn ngừa chúng ta không làm hại bản thân hay những người khác. Kết quả của nghiệp không làm hại người khác là chúng ta nhận được lợi lạc tức thời do không bị họ gây tổn hại, và kinh nghiệm hạnh phúc và sự an bình lớn lao. Dĩ nhiên là cũng có những lợi ích dài hạn: tái sinh trong những cõi giới cao, sự giải thoát, và giác ngộ.

Tuy nhiên, một vài người vẫn hỏi tại sao cần phải sống một cuộc đời xuất gia khi mà hiện nay, các cư sĩ có thể nghiên cứu và thực hành Pháp và đạt được giác ngộ?

Sự thực thì một số cư sĩ có thể thực hành tốt đẹp, nhưng điều đó không có nghĩa là tất cả các cư sĩ đều có thể thực hành như thế. Hầu hết các cư sĩ thấy khó khăn khi thực hành. Nhưng nếu chỉ vì Đức Phật và Đức Chúa Giê-su đã khám phá ra phương pháp thọ giới tu sĩ (xuất gia) mà nói rằng mọi người nên trở thành tăng hay ni thì cũng không đúng. Mọi người không thể trở thành tu sĩ vì không phải ai cũng có nghiệp trở thành tu sĩ. Để có thể xuất gia quý vị cần có rất nhiều công đức và không có những chướng ngại bên trong. Nếu không có chướng ngại trong tâm quý vị, việc thọ giới xuất gia của quý vị sẽ không gặp chướng ngại bên ngoài.

Vấn đề chính ở đây là cho tới khi quý vị phát triển một chứng ngộ kiên cố về ba phương diện chính yếu của con đường trong tâm quý vị. để thực hành Pháp một cách đúng đắn, quý vị cần trải qua rất nhiều thời gian để tách ly với những đối tượng khiến cho những mê lầm của quý vị nảy sinh. Điều này đặc biệt đúng đối với những người bắt đầu tu tập, nhưng trong thực tế có thể thích hợp với tất cả những ai chưa thoát khỏi luân hồi sinh tử. Vì thế, rất cần có những tu viện và nữ tu viện, các hang động và ẩn thất, và giới luật đi cùng với việc sống trong những môi trường khổ hạnh như thế. Và nhờ sống ở những nơi như thế, quý vị có thể dễ dàng nhận ra tầm quan trọng của việc nghiêm trì giới hạnh.

Để thể nhập những con đường căn bản, quý vị cần phải nghiên cứu và thiền định rất nhiều. Để làm được điều đó quý vị cần rất nhiều thời gian và hoàn cảnh thuận lợi. Điều tối quan trọng là đừng để cho tâm quý vị bị xao lãng. Càng tạo nhiều nghiệp tiêu cực thì quý vị càng dựng nhiều hàng rào cản ngăn những chứng ngộ của quý vị. Điều đó gây thêm khó khăn và khiến quý vị mất rất nhiều thời gian để chứng ngiệm ngay cả hạnh phúc trong sinh tử, chưa nói tới đại lạc của sự giải thoát khỏi sinh tử.

Vì thế, quý vị càng sống trong đời sống xuất gia thanh tịnh thì quý vị càng ít tạo nghiệp tiêu cực. Nhờ từ bỏ đời sống của một gia chủ và sống trong Tăng đoàn, quý vị không chỉ ít tạo nghiệp tiêu cực mà còn chặt đứt rất nhiều công việc ở bên ngoài và những hoạt động khác. Điều này khiến quý vị có nhiều thời giờ hơn để thiền định và nghiên cứu; quý vị ít bị xao lãng hơn. Như thế, có nhiều thuận lợi trong việc xuất gia: có thêm thời gian để nghiên cứu và thiền định, có thêm thời gian để phát triển tâm quý vị.

Một trong những thiền định quan trọng nhất mà quý vị cần thành tựu để thực sự phát triển con đường đưa tới giác ngộ trong tâm quý vị là sự định tĩnh. Để chứng ngộ shamatha, quý vị cần có nhiều kỷ luật, sự bảo vệ, và giới hạnh; quý vị phải tiệt trừ những phóng dật (xao lãng). Ngay cả trong một cuộc thiền định tốt đẹp kéo dài một giờ, quý vị cũng cần cắt đứt các phóng dật, áp dụng kỷ luật, và từ bỏ tham luyến. Nếu quý vị chạy theo tham luyến, quý vị không thể thiền định ngay cả trong một phút. Nếu tâm quý vị bị các đối tượng tham muốn xâm chiếm, chẳng hạn như các bạn trai hay bạn gái, quý vị không thể thiền định ngay cả trong một giây. Vì thế, trên nền tảng của ví dụ đơn giản đó, quý vị có thể hiểu được rằng việc sống trong Tăng đoàn khiến cho sự thực hành trở nên dễ dàng hơn ra sao.

Như thế đối với tất cả những vấn đề này, môi trường trở nên hết sức quan trọng. Để duy trì sự hứng khởi khi sống trong Tăng đoàn, để tiếp tục thực hành, để phát triển tâm của quý vị từng tháng, từng năm trong con đường dẫn tới giải thoát và giác ngộ, để tiếp tục như một người bắt đầu có tâm thức không kiên cố trong ba phương diện chính yếu của con đường hay trong sự an tĩnh và v.v.., quý vị cần có hoàn cảnh thích hợp. Môi trường có một tác dụng mạnh mẽ trên tâm quý vị. Nó chế ngự ngay cả tâm thức của những người không thực hành lam-rim huống hồ là những người không chứng ngộ.

Cho dù quý vị có một sự hiểu biết sâu xa về chính giáo lý lam-rim, nếu quý vị không thực hành, những đối tượng bên ngoài sẽ ảnh hưởng, điều khiển, chế ngự, và áp đảo tâm quý vị. Dù quý vị là một cư sĩ hay tu sĩ, quý vị sẽ không có chọn lựa nào khác ngoài việc tìm kiếm và chạy đuổi theo những đối tượng của sự tham luyến. Nhưng ngay khi quý vị bắt đầu thực hành, bắt đầu thiền định, về ba con đường chính yếu – đặc biệt là con đường căn bản, sự từ bỏ - tâm quý vị trở nên mạnh mẽ hơn các đối tượng bên ngoài. Giây phút quý vị bắt đầu áp dụng giáo lý của Đức Phật trong đời sống hàng ngày, tâm quý vị bắt đầu trở nên mạnh mẽ hơn những đối tượng bên ngoài và có thể chiến thắng sức hấp dẫn của chúng, bất luận những đối tượng đó là gì: những sinh loài hay những vật vô tri, những người đẹp, những đóa hoa tuyệt đẹp, mọi sự. Vì sao thế? Bởi trong khi quý vị thực hành lam-rim, những mê lầm của quý vị phải chịu sự kiểm soát.

Là những người bắt đầu, quý vị cần thực hành lam-rim một cách mạnh mẽ và tránh xa những đối tượng náo động. Tâm quý vị yếu đuối bởi từ vô thủy tâm thức ấy đã bị làm cho quen thuộc với tham muốn, chứ không quen thuộc con đường dẫn tới giác ngộ. Vì thế, những mê lầm của quý vị rất mạnh mẽ, đặc biệt là khi quý vị bị những đối tượng náo động bao vây. Ý hướng hay ước muốn tìm kiếm giải thoát của quý vị rất yếu ớt, nhưng ước muốn sinh tử, những đối tượng của sự mê lầm, lạc thú, và tham muốn thì thật mạnh mẽ. Vì thế, quý vị cần thiền định lam-rim thật mãnh liệt để điều phục, chế ngự tâm thức, sự tham luyến của quý vị, và đồng thời quý vị cần phải nhập thất, tránh xa những đối tượng tham muốn. Nếu quý vị không rút lui khỏi nỗi khổ nội tại của sự tham luyến và dục vọng, việc sống cuộc đời tu sĩ bị vây bủa bởi những đối tượng của dục vọng sẽ giống như quý vị cố gắng để được mát mẻ mà lại ngồi trước một ngọn lửa.

Dĩ nhiên là việc thiết lập một môi trường bên ngoài tốt lành cho Tăng đoàn Tây phương là một chuyện, nhưng các thành viên của Tăng đoàn có quyết định ở đó hay không lại là chuyện khác. Chúng ta có thể thiết lập một môi trường toàn hảo, nhưng cá nhân các tăng ni có thể quyết định không ở đó và thay vào đó sống trong môi trường xấu. Như thế, nếu tâm quý vị yếu đuối, nếu quý vị không có các chứng ngộ hay sự kiên cố trong con đường, quý vị sẽ bị những đối tượng bên ngoài áp đảo. Những mê lầm sẽ chiếm lĩnh tâm quý vị, quý vị sẽ chạy theo các mê lầm, và do đó quý vị không thể thực hành Pháp hay sống trong những giới nguyện.

Như thế, trên nền tảng của sự sai lầm chủ yếu này, thay vì vui hưởng cuộc đời và cảm thấy mình may mắn biết bao khi suy nghĩ về mọi thuận lợi mà quý vị sẽ kinh nghiệm – những kết quả tốt đẹp của sự giải thoát và giác ngộ, sự chắc chắn tuyệt đối của một tái sinh tốt lành bất luận quý vị chết vào thời điểm nào – cuộc đời quý vị sẽ rất khó khăn, và việc sống đời sống tu sĩ sẽ giống như sống trong ngục tù. Việc trì giới là tấm giấy thông hành để thành công, sự bảo đảm cho một tái sinh cao cấp hơn. Giống như một bằng đại học bảo đảm sự kính trọng và một công việc tốt đẹp. Điều tức thì, khẩn cấp là làm ngừng lại sự tái sinh trong những cõi thấp: giới hạnh không chỉ bảo đảm cho quý vị mà nó còn là căn bản, hay nền tảng, cho sự giải thoát và giác ngộ. Vì thế, điều hết sức cần thiết là phải thiết lập môi trường thích hợp cho việc thực hành.

Nhiều lợi lạc của việc xuất gia đã được Đức Phật giảng rõ trong các giáo lý Kinh điển của Ngài và cũng được liệt kê trong lam-rim. Trong lễ so-jong (1) hai lần mỗi tháng, chúng ta nhớ lại những thiếu sót do vi phạm các giới nguyện và nhận được nguồn cảm hứng nhờ đọc tụng những lợi lạc này. Những lợi lạc như thế bao gồm việc thụ hưởng sự vinh quang của một thân thể sáng ngời, danh tiếng mà không cần phải nỗ lực, những lời ngợi khen của người khác về các đức tính của ta, và việc đạt được hạnh phúc.

Nếu giới hạnh của quý vị trong sạch, người khác sẽ không làm hại quý vị. Đây là một vấn đề quan trọng cần lưu ý: khi bị người khác hãm hại, hẳn là quý vị đã gây ra nguyên nhân, đó là quý vị đã từng làm tổn hại những người ấy. Quý vị nên suy nghĩ về tính chất luận lý của điều này. Cũng như một người mù không thể nhìn thấy, một người không có đạo đức không thể giải thoát. Những người không sống trong giới hạnh thì giống như những người không có chân, họ không thể đi bất kỳ nơi nào họ muốn. Giống như một chiếc bình dùng để đựng châu báu không thể đựng được bất kỳ cái gì nếu nó bị vỡ, cũng thế, bởi giới hạnh là căn bản của mọi chứng ngộ, nếu quý vị vi phạm giới nguyện của quý vị, quý vị sẽ không thể thành tựu bất kỳ sự chứng ngộ Pháp nào. Không có nền tảng của giới hạnh, quý vị không thể đạt được trạng thái vô-ưu của Niết bàn. Đây chỉ là một ít trong những lợi lạc đã được Đức Phật giảng dạy và được tụng trong so-jong.

Trách nhiệm của mỗi tăng hay ni là lập ra một kế hoạch để bảo vệ bản mình bằng cách sống trong môi trường thích hợp. Đó là mục đích của các tu viện và ni viện; đó là lý do tại sao có các giới luật. Tu viện và giới luật trợ giúp cho việc bảo vệ tâm. Nhờ bảo vệ, canh giữ tâm của quý vị, quý vị giải thoát bản thân khỏi mọi vấn đề, chướng ngại, và đau khổ, cuối cùng tự giải thoát khỏi đại dương đau khổ của mỗi cõi sinh tử. Quý vị hoàn thành mọi ước nguyện hạnh phúc và cũng mang lại nhiều hạnh phúc cho tất cả chúng sinh.

Nhiều giới luật trong Luật tạng do Đức Phật ban dạy đã chỉ bảo cho quý vị những điều nên làm và những điều không nên để bảo vệ tâm thức của chúng sinh. Nếu quý vị tuân theo giới luật, quý vị cản ngăn những người khác không chỉ trích Tăng đoàn mà nếu nói về mặt nghiệp quả, việc chỉ trích này hết sức nặng nề. Nghiệp tiêu cực được tạo với Tăng đoàn như đối tượng của nó thì cực kỳ nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu Tăng đoàn không thận trọng với tâm thức, cảm xúc, hạnh phúc, và nỗi khổ của chúng sinh thì rất dễ bị họ phê bình, chỉ trích. Do đó, vì là các tu sĩ, quý vị có trách nhiệm hướng dẫn người thế tục, quý vị nên tuân thủ Luật một cách đúng đắn. Nếu quý vị làm được điều đó, những người khác sẽ phát triển niềm tin đối với Tăng đoàn, gieo trồng trong tâm họ những hạt giống của sự giải thoát và giác ngộ. Thậm chí điều đó có thể tạo cho họ cảm hứng đi theo con đường bằng cách thọ giới xuất gia, bởi việc chúng sinh noi theo gương mẫu của Đức Phật về cách thực hành Pháp là điều thông thường.

Việc quý vị là tu sĩ khiến cho người khác kính trọng quý vị, và nhờ thế họ tạo được nhiều công đức. Đời sống xuất gia của quý vị càng trong sạch thì khi quý vị cầu nguyện cho người khác, khả năng thành công của quý vị càng lớn. Những lời cầu nguyện và puja (2) của quý vị nhân danh người khác có thể sẽ thành công nhiều hơn nữa. Các Bổn Tôn, chư Phật và Hộ Pháp phải nghe những lời khẩn cầu của các quý vị, phải trợ giúp quý vị. Bởi sự thuần tịnh của quý vị, các ngài không có sự chọn lựa nào khác. Tất nhiên là cho dù quý vị không khẩn cầu thì các ngài cũng phải đáp ứng và cứu giúp quý vị. Cũng thế, vì cuộc đời quý vị thanh tịnh, khi chúng sinh cúng dường quý vị, họ còn tạo được nhiều công đức hơn nữa, và bản thân quý vị cũng không gặp nguy hiểm trong việc nhận những món cúng dường của họ. Như có nói trong giáo lý, nếu quý vị không sống trong sạch mà ăn những món được cúng dường cho quý vị, điều đó cũng giống như uống dung nham hay sắt nóng chảy. Có câu nói rằng thà quý vị uống sắt nóng chảy còn hơn là dùng vật cúng dường của những người sùng mộ.

Cũng thế, khi quý vị thuyết giảng, hiệu quả lời dạy của quý vị trên tâm thức của người khác sẽ to lớn hơn nhiều nếu so với các cư sĩ giảng dạy; đó là một khác biệt lớn lao. Những người thọ lãnh giáo lý sẽ nhận ra rằng bản thân vị Thầy đang sống cuộc đời từ bỏ. Các cư sĩ kính trọng những gì quý vị đang làm, đang sống một cuộc đời mà bản thân họ không làm được. Khi nhận thấy quý vị có một phẩm tính rất khó đạt được, họ sẽ kính trọng quý vị. Cũng thế, các đệ tử cư sĩ nên học tập để nhìn tu sĩ theo cách này và để cho lòng sùng mộ phát khởi. Nếu các cư sĩ cho rằng tu sĩ không có chút phẩm tính đặc biệt nào và không cúng dường hay hộ trì Tăng đoàn thì họ sẽ bỏ lỡ một cơ hội to lớn để tạo thiện nghiệp.

Nếu các cư sĩ không bảo vệ tâm của họ, bản thân họ không thực hành giới hạnh, ngay cả khi họ nỗ lực giúp đỡ người khác, họ sẽ không thể hiến tặng cho chúng sinh sự phụng sự toàn hảo. Khi cố gắng giúp đỡ người khác, những vấn đề và khó khăn sẽ luôn luôn xuất hiện do bởi bản ngã và ba tâm độc hại (tham, sân, si). Không thực hành Pháp, ta không thể thực sự hiến tặng sự phụng sự toàn hảo cho người khác mà không gặp phải những vấn đề. Cho dù ta là một vị lãnh đạo của một quốc gia hay đang thực hiện một loại công ích nào đó, sớm muộn gì các vấn đề cũng sẽ xuất hiện. Ngay cả trong đời sống hàng ngày bình thường sự việc cũng sẽ như thế này: không giữ giới hạnh, không bảo vệ tâm quý vị, không có một vài loại kỷ luật nào đó, quý vị không thể thực sự tìm thấy sự an bình, mãn nguyện, hạnh phúc, hay sự hoàn thành trong lòng quý vị.

Nếu việc xuất gia không mang lại một thuận lợi to lớn, nếu việc xuất gia không hết sức cần thiết, thì tại sao Đức Phật Bổn sư Thích Ca Mâu Ni lại nêu ra gương mẫu đó? Theo giáo lý Đại thừa, Đức Phật đang biểu lộ rằng việc Ngài đạt được giác ngộ ở Bodhgaya (Bồ Đề Đạo Tràng) là không thực. Trong thực tế, Ngài đã thành tựu giác ngộ từ vô lượng kiếp trước. Lý do khiến Ngài trải qua mười hai hành vi – kể cả việc từ bỏ đời sống gia đình, xuống tóc, và trở thành một tu sĩ – và giảng dạy bốn chân lý cao quý (Tứ Diệu đế) là để dạy cho chúng ta cách thức thực hành Pháp. Và như tôi đã nói trước đây, không chỉ có Phật Giáo mới dạy các môn đồ sống như một tu sĩ trong các tu viện và ni viện.

Cũng thế, không phải chỉ có Phật Giáo mới giảng dạy việc thành tựu chín cấp bậc của thiền định tập trung và sự phát triển của shamatha. Thực hành này cũng phổ biến trong Ấn Độ Giáo, trong đạo này giới hạnh và kỷ luật cũng được thực hành cùng với sự từ bỏ, và có thể thành tựu mà không cần quy y Phật, Pháp và Tăng chỉ bằng cách phát triển sự viễn ly dục lạc, từ bỏ các dục giới, và nghĩ tưởng về những khiếm khuyết của việc sống trong sắc giới. Cuối cùng, nhờ suy nghĩ về khiếm khuyết của việc an trụ trong bất kỳ cấp độ nào trong ba cái đầu của bốn cấp độ của vô sắc giới, họ đạt được cái gọi là “tột đỉnh của sinh tử.” Nhưng họ không thể hoàn toàn từ bỏ sinh tử; điều đó không được dạy trong Ấn Độ Giáo. Đó là chưa tính đến sự giải thoát tối thượng, năm con đường, hay tánh Không. Và không có một sự hiểu biết về quan điểm Prasangika, trường phái cao nhất trong bốn trường phái của triết học Phật Giáo, quý vị không thể giải thoát bản thân khỏi sinh tử. Tuy nhiên, nhờ nghiên cứu các phương pháp của những tôn giáo khác, thậm chí chưa kể đến phương pháp của Phật Giáo, quý vị có thể thấy được các phương pháp đó cũng đặt cho việc thọ giới tu sĩ, giới hạnh, và kỷ luật một tầm quan trọng to lớn như thế nào.

Vì thế, là một ý niệm sai lầm khi phát biểu chung chung rằng ở Tây phương không ai nên xuất gia và mọi người nên thực hành như các cư sĩ. Ngộ nhận này phát sinh từ việc không thực sự hiểu Pháp, và đặc biệt là không hiểu về nghiệp, và còn quan trọng hơn nữa, nó phát sinh từ việc thiếu kinh nghiệm thiền định hay một chứng ngộ nỗi khổ của sinh tử, đặc biệt là nỗi khổ của những cõi thấp, sự vô thường, và cái chết.

Cho dù ta có một vài hiểu biết nào đó về Pháp nhưng hiểu biết đó chỉ đơn thuần là tri thức, khi ấy tùy theo cá nhân của ta, tâm thức của ta vẫn cứ như thế, hay trở nên tệ hại hơn; những mê lầm có thể trở nên mạnh mẽ hơn trước đó. Như thế, ta sống cuộc đời ta theo sự mê lầm: mê lầm trở thành nơi nương tựa của ta, người bạn tốt nhất, đạo sư của ta.

Theo cách này, đời sống của ta trở nên hết sức rắc rối và vô minh. Cho dù quý vị thọ giới xuất gia, ở bề ngoài quý vị có thể mang hình tướng của một tu sĩ, với một cái đầu cạo nhẵn thín, nhưng bên trong thì quý vị có thể trái ngược lại. Dĩ nhiên là không có ai ngoài quý vị làm cho cuộc đời quý vị rắc rối; quý vị bỏ tù bản thân quý vị bằng cách đi theo mê lầm. Như thế, bởi những kinh nghiệm của quý vị, là kết quả thực sự của việc quý vị không thực hành Pháp liên tục, quý vị bắt đầu nói với người khác rằng làm một tu sĩ không phải là một ý tưởng hay, cách tốt nhất để thực hành Pháp là làm một cư sĩ.

Ở Tây Tạng chúng tôi làm tsa-tsa, những hình tượng bằng đất sét của chư Phật và Bổn Tôn thường được làm từ các khuôn kim loại. Từ một cái khuôn chúng tôi có thể làm ra hàng ngàn hình tượng. Làm bản thân quý vị trở thành một cái khuôn xấu bằng cách không thực hành Pháp và sau đó cố gắng đổ khuôn những người khác theo hình tượng sai lầm của quý vị là một cách làm các tsa-tsa thật tệ hại.

Như vậy điều gì làm cho việc sống một cuộc đời tu sĩ trở nên khó khăn. Nếu quý vị đặt trái tim của quý vị trong việc đạt được đại lạc của Niết bàn, cuộc đời quý vị sẽ trở nên dễ dàng; cho dù quý vị gặp các vấn đề, quý vị có thể chịu đựng gian khổ với sự hoan hỉ; chúng chẳng là gì đối với tâm quý vị. Tuy nhiên, nếu mục đích của quý vị là lạc thú sinh tử, thì cho dù những người khác không gây ra các vấn đề, quý vị cũng làm cho cuộc đời quý vị trở nên rắc rối. Cho dù những người khác coi điều nào đó thật dễ dàng, nhưng tâm quý vị vẫn thấy nó quá ư khó khăn. Vì thế, việc quý vị nhận thấy đời sống tu sĩ ra sao thì tùy thuộc vào mục đích ở trong tim quý vị. Nếu quý vị chuyển hóa mục đích của quý vị từ sinh tử sang giải thoát hay giác ngộ và hộ trì nó trong 24 giờ mỗi ngày, quý vị sẽ không gặp vấn đề gì hết. Nếu trái tim quý vị trong trẻo, cuộc đời của quý vị sẽ không bị rách tung.

Tất nhiên là quý vị không thể có cả sinh tử lẫn Niết bàn. Như các geshe Kadampa thích nói, quý vị không thể khâu bằng một chiếc kim có hai đầu. Quý vị không thể tìm được hạnh phúc của đời này lẫn hạnh phúc của Pháp. Nếu quý vị cố gắng, điều quý vị mất là hạnh phúc của Pháp.

Vì thế, quý vị không thể nói chung chung và bảo rằng hiện nay, đặc biệt là ở Tây phương, việc xuất gia không thích hợp và mọi người nên tu hành như một cư sĩ. Điều đó hoàn toàn sai lầm. /.

Chú thích:
(1) so-jong: lễ so-jong dùng để tịnh hóa và phục hồi những giới nguyện Biệt giải thoát của ta. Đây là một trong ba nhiệm vụ của tăng ni. Hai nhiệm vụ còn lại là yarne (nhập hạ), và gaye (lễ bế mạc khóa nhập hạ).
(2) puja: một hình thức thiền định của người Tây Tạng, trong đó những lời khẩn cầu được kết hợp với các nghi lễ cúng dường.

Nguyên tác: “The Benefits of Being Ordained” by Lama Zopa Rinpoche
Trích trong “Advice for Monks and Nuns” by Lama Yeshe & Lama Zopa Rinpoche
Bản dịch Việt ngữ của Thanh Liên

Khi tôi ở Đại Học Wisconsin – trong Chương trình Nepal năm 2000, tôi nghiên cứu về cách người Tây Tạng suy nghĩ về sự hội tụ có tính chất văn hóa của Phật Giáo và việc ăn thịt, và Chatral Rinpoche là một trong những người chính yếu tôi đã phỏng vấn. Đây là một vài trích dẫn từ cuộc phỏng vấn đó.

Hỏi: Tại sao ngài ngừng ăn thịt? Ngài bao nhiêu tuổi khi lập quyết định này?

Đáp: Trong nhiều bản văn của Phật Giáo Nguyên thủy và Đại thừa có nói rằng ta không nên ăn thịt. Cũng tương tự như thế, một bản văn Kim Cương thừa nói rằng ta không nên hưởng thụ thịt và rượu. Vì thế tôi đang đi theo những giáo huấn của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Là một người tu hành, tôi không dùng thịt hay rượu và đồng thời tôi cố gắng bảo những người khác tránh dùng những món này. Đây là lý do của tôi – tôi đang nỗ lực để thúc đẩy người khác. Khi tới Bodhgaya tôi 47 tuổi và trước tất cả chư Phật và Bồ Tát tôi đã lập một lời nguyện từ bỏ thịt và rượu.

Hỏi: Vì sao ngài nghĩ ràng thói quen ăn chay là một phương diện quan trọng của việc thực hành Pháp?

Đáp: Nếu bạn dùng thịt, điều đó đi nghịch lại những giới nguyện bạn đã thọ khi tìm kiếm sự nương tựa nơi Phật, Pháp và Tăng đoàn. Bởi khi bạn ăn thịt bạn cướp đi mạng sống của một chúng sinh. Vì thế tôi từ bỏ việc này.

Hỏi: Một vài người tuyên bố rằng ta có thể cứu giúp các thú vật mà ta ăn bằng cách cầu nguyện cho chúng, và như thế ăn thịt là một hành động từ bi. Là một trong các yogi và Lạt ma thành tựu nhất, ngài nghĩ sao về sự khẳng định này?

Đáp: Với những năng lực siêu nhiên có được nhờ một vài thiền định, quả là có một vài vị chứng ngộ có thể làm các thú vật đã chết sống lại và giúp chúng đạt được một tái sinh hay giác ngộ cao hơn bằng cách tiêu thụ một ít thịt của chúng. Nhưng điều này không được thực hiện để làm phương tiện sinh sống mà chỉ vì mục đích cứu giúp thú vật đó. Cá nhân tôi không có năng lực đó và vì thế tôi không bao giờ ăn thịt. Dùng thịt trong thực đơn hàng ngày thì khác xa việc ăn thịt để giải thoát một chúng sinh bằng những năng lực siêu nhiên. Tôi chỉ là một hành giả bình thường thực sự không có những phẩm tính này. Vì thế, nếu tôi ăn thịt thì cũng chẳng khác gì bạn hay bất kỳ cư sĩ nào khác ăn thịt. Tôi sẽ phạm tội và mắc phải nghiệp xấu. Tôi không giả vờ như thể mình có những năng lực đặc biệt và ăn thịt, tôi chỉ tránh dùng thịt.

Hỏi: Ngài có biết các Lạt ma khác là người ăn chay?

Đáp: Tôi biết nhiều Lạt ma xứ Tây Tạng. Đó là những người ăn chay thuộc phái Nyingma, Sakya và Geluk ở Tây Tạng. Tuy vậy, so với số Lạt ma ăn thịt thì những Lạt ma ăn chay rất ít. Hiện nay tôi 88 tuổi (vào năm 2000) và trải qua kinh nghiệm của tôi, tôi đã gặp nhiều Lạt ma ở Kham, Amdo – mọi miền của Tây Tạng – là những người không ăn thịt. Có những Lạt ma ăn thịt và có những Lạt ma không ăn. Tại tu viện của tôi ở Tây Tạng cũng có những Lạt ma ăn thịt và những Lạt ma ăn chay.

Hỏi: Nhiều hành giả Phật Giáo ở Hoa Kỳ ăn thịt bởi các Lạt ma Tây Tạng của họ ăn thịt. Ngài nghĩ thế nào về điều này?

Đáp: Nhiều đại thành tựu giả ở Ấn Độ đã uống một lượng rượu khổng lồ và phát triển những năng lực thần thông. Một trong những đại thành tựu giả này là ngài Virupa đã uống rượu suốt ngày, treo mặt trời trên không trung và ngăn không cho nó lặn. (1) Naropa, Tilopa.. là những Đạo sư vĩ đại. Nếu bạn có thể đạt được những năng lực siêu nhiên, bạn không cần phải theo khuôn mẫu của những người bình thường và bạn có thể uống rượu và ăn thịt. Những vị có các năng lực siêu nhiên vẫn có thể ban những giáo lý vĩ đại và làm lợi lạc tất cả chúng sinh. Vì thế, nếu những vị Thầy ở Mỹ thuộc cấp độ đó, bạn hãy yêu cầu tất cả những bằng hữu của bạn cùng tham gia việc uống rượu và ăn thịt với họ. Việc này hoàn toàn phụ thuộc vào cấp độ chứng ngộ ta đã thành tựu. Một Lạt ma hưởng thụ thịt và rượu vẫn có thể đưa dẫn người khác trên con đường đúng đắn, với điều kiện là họ đã phát triển những năng lực siêu nhiên.

Hỏi: Ngài thấy các Phật tử Tây Tạng ở hải ngoại đang thực hiện một nỗ lực chân thành nhằm giảm bớt việc tiêu thụ thịt của họ và trở thành người ăn chay, hay việc ăn thịt đã trở thành một phương diện kiên cố của văn hóa Tây Tạng?

Đáp: Ở Tây Tạng chỉ có thịt và tsampa (2), không có lương thực chính yếu khác. Tây Tạng ở trên cao và khí hậu như ở một lãnh nguyên (tundra). Ở đó không có nhiều rau trái. Sau khi tới miền Nam Á, bạn thực sự không phải theo tục lệ dùng thịt và tsampa của Tây Tạng. Có nhiều lại trái cây và rau, những món phụ đầy bổ dưỡng – tất cả là những thực phẩm tốt lành. Mọi sự đều sẵn sàng. Vì thế thực sự không cần nói về những tục lệ của Tây Tạng như một sự bào chữa cho việc ăn thịt. Theo kinh nghiệm của tôi thì không ăn thịt có nhiều lợi lạc. Tôi đã 88 tuổi và từ khi ngừng ăn thịt, tôi không mắc chứng bệnh trầm trọng nào. Khi ngủ, tôi ngủ ngon lành. Khi thức dậy, tôi có thể bước đi tức thì. Khi đọc Kinh điển, mắt tôi có thể nhìn thấy thật rõ ràng. Tôi có thính giác rất tốt và có thể nghe thật chăm chú. Đây là những phẩm tính mà tôi đã kinh nghiệm từ việc kiêng thịt. Tôi không mắc bệnh hay chết khi ngừng ăn thịt; tôi không gặp những hậu quả xấu. Tôi có thể du hành bằng xe hơi, máy bay hay xe lửa mà không nôn mửa hay chóng mặt và tôi chẳng bao giờ nhức đầu. Tôi là một con người được hình thành bằng thịt và máu giống như bất kỳ ai khác và là bằng chứng cho thấy việc từ bỏ thịt không làm ta bệnh tật giống như nhiều người Tây Tạng dường như nghĩ như thế. Tôi đang nói với anh bằng kinh nghiệm riêng của tôi; chỉ có những điều tốt lành đến với tôi từ việc từ bỏ thịt.

Hỏi: Nhiều người Tây Tạng đã trích dẫn một đoạn Kinh nói rằng nếu ta không nghe, không thấy hay không nghi ngờ về món thịt được đặc biệt dành cho ta, thì món thịt ấy có thể dùng được. Ngài trả lời ra sao về điều này?

Đáp: Nếu con vật bị giết mà ta không nhìn thấy thì điều đó giống như ăn cắp một thứ gì đó mà không bị bắt. Nếu bạn sử dụng lý cứ này thì việc ăn cắp đó cũng được coi là đáng tán thưởng. Bạn có thể nói điều gì nhơ bẩn mà không bị người khác nghe thấy – như thể bạn cần có chứng cớ để xét đoán điều đó có phải là một tội lỗi hay không. Những điều họ nói là không đúng. Sát sinh, trộm cắp và những hành vi tiêu cực khác chẳng bao giờ có thể thoát khỏi hậu quả. Cho dù những người khác không nhìn thấy nhưng các Bổn tôn, chư Phật và Bồ Tát nhìn thấy bạn đang làm những điều đó. Có một câu tục ngữ Tây Tạng nói rằng cho dù bạn không bị bắt gặp đang phạm một tội lỗi, nhưng chư thiên bắt quả tang bạn trong mọi lúc. Không thể làm bất kỳ điều gì không bị nhìn thấy – bạn luôn luôn bị các Bổn tôn quan sát. Các ngài nhìn thấy và hiểu những gì bạn làm – các ngài biết rằng bạn đã trợ giúp cho việc giết chết một con vật bằng cách mua thịt. Đây là câu trả lời của tôi.

Hỏi: Một vài tu sĩ nói với con rằng bởi các côn trùng bị giết trong quá trình sản xuất gạo và những loại rau trái khác cho nên thực sự không có gì khác biệt trong việc dùng những thực phẩm này và ăn thịt. Ngài nghĩ thế nào về điều này?

Đáp: Điều này có nghĩa là bạn không ăn bất kỳ thứ gì và sẽ chết đói. Nếu bạn nói rằng bạn đi trong một tháng mà không giết côn trùng khi dùng thực phẩm thì bạn sẽ chết. Nếu bạn chết, đời người quý báu này bị uổng phí. Vì thế nếu bạn để thân thể bạn bị hủy hoại thì điều đó có nghĩa là bạn đang tự tử, bạn đang tự giết mình. Khi nhìn thấy côn trùng trong gạo, bạn có thể thường xuyên lấy ra và thả chúng. Bạn không nhất thiết phải giết hại chúng sinh để ăn. Nhưng khi ta bước đi ta dẫm nát nhiều côn trùng dưới bàn chân. Ta có thể không nhìn thấy hay nhận ra chúng, hẳn là ta đang giết hại chúng. Không tỉnh giác không có nghĩa là ta không tạo ra bất kỳ tội lỗi nào, bởi xét cho cùng thì nhân và quả luôn luôn có ở đó.

Sau cuộc phỏng vấn, Rinpoche nói với tôi: “Hôm nay bạn tới hỏi tôi những điều này và tôi đã trả lời chúng. Điều này thật tốt. Tôi rất sung sướng. Bạn đã ghi lại cuộc trò chuyện của tôi, vì thế bạn nên thuật lại cho mọi người. Chúng ta đang ở tại hang động của Guru Rinpoche. Ở nơi đây, chúng ta đang trao đổi những câu hỏi và trả lời. Cho những người khác nghe những điều này thì thật tốt. Khi bạn thực hiện cuốn sách của bạn, hãy đưa buổi phỏng vấn của tôi vào phần đầu. Cảm ơn bạn.

Tu viện của Rinpoche ở Yangleshod có treo hai tấm biển trên đó ghi những điều liên quan tới việc ăn thịt. Tấm biển thứ nhất viết bằng tiếng Tây Tạng, Nepal và Anh ngữ và là một trong những vật đầu tiên bạn nhìn thấy khi tới gần tu viện.
Tấm biển có kích thước bốn mét vuông ghi:

TUYỆT ĐỐI NGĂN CẤM DÙNG THỊT, ĐỒ UỐNG CÓ CHẤT CỒN VÀ THUỐC LÁ CŨNG NHƯ ĐÁNH BÀI HAY CỜ BẠC TRONG TU VIỆN PHẬT GIÁO NÀY.

Một trong những giới luật chính yếu trong Phật Giáo là kềm chế không dùng các chất gây say, cùng với việc cố gắng không sát sinh, trộm cắp, nói dối và tà dâm. Có ít Phật tử Tây Tạng ở ngoài truyền thống tu viện trì giữ nghiêm túc giới luật này và những hành giả Nyingma được coi là có uống rượu. Rinpoche không tha thứ cho điều này trong những đệ tử của ngài. Có một việc xảy ra cách đây vài năm khi các đệ tử của một Lạt ma quá cố tới xin Rinpoche ban phước. Các đệ tử này đặt một tấm hình của Lạt ma quá cố này trong phòng của Rinpoche. Khi Rinpoche nhìn thấy tấm hình, ngài nói: “Người này là một kẻ nghiện rượu và đã gãy bể các giới luật của ông ta, đừng để tấm hình này trong phòng tôi, hãy cất nó đi!” Khi vị thị giả lấy tấm hình ra khỏi khung gỗ thì bên dưới có một tấm hình khác. Rinpoche hỏi người trong hình là ai và được cho biết đó là con trai của vị Lạt ma quá cố và cũng là một người nghiện rượu nặng. Rinpoche tuyên bố: “Cha nào con nấy. Hãy lấy cả hai tấm hình của họ ra!”

Đối với việc hút thuốc, Rinpoche nói:

“Khuyết điểm chính yếu của việc hút thuốc là nó sẽ đóng kín lỗ mở Brahma (Phạm Thiên) trên đỉnh đầu ta. Vì thế vào lúc chết, ta sẽ rất khó thực hành phowa (3) khi nỗ lực làm tâm thức ta xuất ra từ đó, tự giải thoát khỏi luân hồi sinh tử hay đi tới ba cõi giới cao. Vì lợi lạc của bản thân và những người khác, các hành giả Giáo Pháp hoàn toàn không nên hút thuốc!”

Tấm biển thứ hai được treo bên ngoài khu vực thờ phụng chính và viết bằng chữ Tây Tạng và Anh ngữ: “Trong khi dùng thịt của một con vật để làm béo tốt thân thể ta, làm sao ta có thể thực hành lòng bi mẫn chân chính? Vì sức khỏe của bạn, vì môi trường và vì các thú vật, hãy ngừng lại tập quán dơ bẩn này.” Tấm áp phích lớn này được đặt trong một khung bảo vệ được thực hiện bởi một nhóm bảo vệ quyền lợi của thú vật tại tu viện Dzogchen ở miền Nam Ấn Độ và nó cho ta thấy Rinpoche hết sức coi trọng giới đức này.

Một bạn thân của gia đình Chatral Rinpoche là Pema, con gái của vị Thầy Nyingma vĩ đại Tarthang Tulku Rinpoche. Trong cuộc phỏng vấn do tôi thực hiện vào năm 2000, bà đã cho tôi một vài hiểu biết sâu sắc về tầm quan trọng của việc ăn chay trong thực hành lòng bi mẫn của Chatral Rinpoche.

Bà nói: “Việc ăn thịt rất dữ dội trên hệ thống ra-đa tâm linh của Chatral. Rinpoche có nối kết rất khắng khít với các thú vật. Ngài yêu thương thú vật. Ngài thích xem phim ảnh trên máy truyền hình về đời sống hoang dã. Lòng đại bi đã khiến ngài ngưng ăn thịt. Ngài cống hiến tất cả tiền bạc của ngài để cứu 70 xe vận tải đầy cá ở Calcutta. Đó là hoạt động hàng năm quan trọng nhất của ngài. Ngài cầu nguyện cho từng xô cá đổ xuống biển, cố gắng đưa chúng tới những cảnh giới cao hơn. Trong Pháp, không chỉ là vấn đề không làm điều gì – chẳng hạn như ăn thịt – mà còn là bảo vệ đời sống một cách tích cực.

Rinpoche đã sống điều đó. Ngài được nối kết như thế trên một bình diện rộng lớn với chúng sinh và nỗi khổ của họ. Rinpoche bị lôi tới những nơi tăm tối, tội lỗi, đầy sát khí – tới những khu vực tế lễ thú vật của tín đồ Ấn giáo. Có lần ngài đưa cô con gái Saraswati của ngài và tôi tới nơi đó. Cảnh vật bên ngoài rất đẹp với hoa và nghệ thuật điêu khắc. Ngài mua một ít chim trong một cái lồng và thả chúng trên đỉnh mái nhà. Sau đó chúng tôi đi tới nơi hiến tế dê. Thoạt đầu tôi nhắm mắt lại, nhưng sau đó tôi nhìn thấy những con dê ngây thơ bị giết và máu tung tóe khắp nơi. Tôi chết khiếp. Rinpoche bước trên máu dê thật điềm đạm như thể ngài đang thiền hành. Ngài không bối rối chút nào bởi điều đó. Tôi cho rằng ngài đang cố dạy chúng tôi bài học về sự vô úy và nhẫn nại khi đối diện với đau khổ./.

Nguyên tác: “Chatral Rinpoche’s Steadfast Commitment to Ethics” 
by Zach Larson 
www.shabkar.org/download/pdf/Steadfast_Commitment_to_Ethics.pdf
Bản dịch Việt ngữ của Thanh Liên

Chú thích:

(1). Một buổi tối Đạo sư vĩ đại Virupa đang uống rượu ở một quán rượu và người phục vụ ở quầy rượu bảo ngài rằng cho tới khi mặt trời lặn ngài có thể uống bao nhiêu cũng được mà không phải trả tiền. Vì ngài không mang nhiều tiền, ngài cắm purba (lưỡi dao nghi lễ) của ngài trên mặt đất nơi lằn ranh giữa bóng tối và ánh nắng mặt trời, khiến chúng đứng yên một chỗ và ngăn cản không cho mặt trời lặn.
(2). Tsampa: bột mì làm bằng lúa mạch nướng hay các loại hạt khác. Một loại thực phẩm chính ở Tây Tạng.

(3). Phowa là thực hành phóng xuất tâm thức ta qua kinh mạch trung ương của thân, phóng nó ra ngoài qua đỉnh đầu, được gọi là “cửa Phạm Thiên.” Khi ấy, tâm thức được hình dung như đi vào trái tim của Đức Phật A Di Đà. Theo cách này, vào lúc chết, ta có thể kiểm soát tốt hơn nữa bản tánh của hóa thân kế tiếp của ta.

02- Giới Kim Cương Thừa

03- Phật tánh và giới hạnh