Hai vấn đề chính yếu là: thứ nhất, nó gây ra những chướng ngại nghiêm trọng với các môn đồ Kim Cương thừa trong thực hành cá nhân của họ; thứ hai, nó tác động tiêu cực đến toàn bộ Phật giáo Tây Tạng và Kim Cương thừa, khiến cho mọi người từ các tầng lớp khác nhau trong xã hội, Phật tử hay không, hiểu sai về Phật giáo Tây Tạng. Vì vậy, chúng ta cần đề cập đến hai chủ đề này.

Đạo sư kim cương 

Đầu tiên, liệu có phải những tu sĩ từ Tây Tạng, đắp y nâu sẫm, đều đủ phẩm tính để trở thành đạo sư kim cương? Liệu danh hiệu Rinpoche[1] hay Khenpo[2] có tự động khiến họ trở thành một đạo sư kim cương? Không nhất thiết! Vậy thì kiểu người nào đủ phẩm tính là một đạo sư kim cương? Những điều kiện tiên quyết của một đạo sư Kinh thừa trong truyền thống Nguyên Thủy Theravada và Đại thừa Mahayana là gì?

Vài người có thể nghĩ rằng họ không cần biết các tiêu chuẩn này bởi bản thân họ sẽ không trở thành những đạo sư kim cương. Bạn có thể không trở thành một đạo sư kim cương một ngày nào đó, nhưng bạn sẽ trở thành một đệ tử của ai đó và khi ấy, bạn cần lựa chọn một đạo sư kim cương chân chính.

Lý do cần phải lựa chọn những đạo sư một cách cẩn thận

Thiết lập một mối quan hệ đệ tử - đạo sư là một bước vô cùng quan trọng với những người mới nhập môn về thực hành Phật giáo. Thời gian quý báu sẽ bị lãng phí nếu bạn lạc lối bởi xem ai đó là một đạo sư một cách không đúng đắn. Cuộc đời vốn đã ngắn ngủi. Gặp gỡ Giáo Pháp trong khoảng thời gian ngắn ngủi này cũng thật khó; gặp gỡ một đạo sư kim cương thực sự xứng đáng thì còn khó hơn; có thể noi theo đạo sư kim cương và thực hành Giáo Pháp một cách đúng đắn sau đó thì cực kỳ khó khăn. Như bạn có thể thấy, người ta có thể gặp phải vô vàn khó khăn trong quá trình tìm kiếm Giáo Pháp chân chính. Dẫu vậy, nếu người ta mong muốn nghiên cứu Phật Pháp, họ cần học hỏi những giáo lý đúng đắn và đi theo con đường đúng đắn.

Phật giáo giống như siêu thị cung cấp rất nhiều thứ. Mật điển Guhyagarbha[3] của truyền thống Nyingma tuyên bố rằng Phật giáo có thể được chia thành năm thừa (Yana): Nhân và Thiên thừa (thừa của những vị tìm kiếm may mắn và hỷ lạc trong cõi người và trời, lần lượt), Thanh Văn thừa, Duyên Giác thừa, Bồ Tát thừa và Kim Cương thừa. Dù người ta tìm cách để thực hành Giáo Pháp như thế nào, các kiểu thực hành khác nhau có thể được tìm thấy để phù hợp với mong ước của mỗi người. Như trong siêu thị, nơi mà người ta thoải mái lựa chọn, có nhiều cấp độ thực hành khác nhau trong Phật giáo, từ thế tục đến thù thắng, cho đến tận Đại Viên Mãn vô song, sẵn có để lựa chọn tùy theo ý muốn của mỗi người. Mặc dù mong ước của chư Phật và Bồ Tát là tất cả đều thực hành vì sự thành tựu giải thoát thay vì lợi lạc thế gian, đó chỉ là một mong ước về phía chư vị. Chư vị sẽ không ép buộc tất cả thực hành Kim Cương thừa, cũng không Đại thừa hay Nguyên Thủy Theravada vì lý do đó, bởi hữu tình chúng sinh khác nhau về căn cơ. Liệu một phương pháp có đủ để đưa tất cả thoát khỏi luân hồi. Hiển nhiên là không. Chính vì lý do này, Đức Phật đã chuyển Pháp luân ba lần và trao truyền tám vạn bốn nghìn giáo lý. Sẽ chẳng cần tất cả những giáo lý này nếu chỉ một phương pháp có đủ năng lực diệu kỳ.

Nhân gian Phật giáo được khởi xướng bởi Thái Hư Đại Sư (1889 - 1947) cũng không phải là mẫu mực của tất cả giáo lý Phật giáo. Nó ủng hộ việc thành lập các tổ chức từ thiện vì lợi ích xã hội, cứu động vật hay giúp đỡ người nghèo giải quyết các vấn đề gặp phải trong đời sống hàng ngày. Những kiểu thiện hạnh này là thực hành của Nhân và Thiên Thừa và cũng là các hoạt động của chư Bồ Tát. Chư Bồ Tát không những không phản đối các hành động này, chư vị còn nhiệt thành tán dương tất cả hoạt động có thể làm lợi lạc hữu tình chúng sinh, bao gồm nhưng không giới hạn ở việc hoằng dương Giáo Pháp và truyền cảm hứng để người khác thực hành. Việc những thiện hạnh này là các hoạt động của chư Bồ Tát hay có bản chất thế tục hơn thì được quyết định hoàn toàn bởi động cơ của chúng ta.

Ngày nay, nhiều người bình thường tuyên bố họ là những đệ tử của Đức Phật. Nhưng họ đã học được gì từ Đức Phật? Hầu hết các hành giả cư sĩ, từ trí thức và doanh nhân cho đến những bà lão sống trong làng, thực hành Giáo Pháp như một cách vun bồi sự gia trì thế tục. Động cơ của họ khi thực hành, quy y và thọ năm giới là để mạnh khỏe, trường thọ, công việc thuận lợi, kinh doanh thành công và v.v... vì bản thân họ và một cơ hội để đỗ một trường đại học tốt hay có được một công việc đầy hứa hẹn cho con cái. Họ có đang đi theo con đường của Đức Phật? Đức Phật không bao giờ làm điều gì trong số này. Chúng ta đều biết rằng sau khi Đức Phật phát Bồ đề tâm, Ngài chưa một lần mong cầu lợi lạc thế tục cho bản thân trong ba vô lượng kiếp. Kiểu “học hỏi con đường này của Đức Phật” hòa hợp với việc học hỏi Dharma nhiều hơn. Ý nghĩa của từ “dharma” [Giáo Pháp] trong Phạn ngữ bao trùm mọi hiện tượng thế gian và xuất thế gian. Trong bối cảnh của thực hành Giáo Pháp đúng đắn, “dharma” ám chỉ một khả năng đưa hữu tình chúng sinh thoát khỏi mọi khổ đau và có thể được dịch theo nghĩa đen thành “thứ nắm giữ”. Nó phù hợp với ý nghĩa của “dharma” nếu những người thực hành Nhân và Thiên Thừa tận hưởng sự gia trì như là thành quả và tái sinh trong các cõi cao hơn. Vì thế, tiến hành các thiện hạnh vì mục đích thành tựu những lợi ích thế tục không được xem là học hỏi theo con đường của Đức Phật mà là học hỏi “dharma”. Ngày nay, nhiều Phật tử tự xưng duy trì kiểu động cơ này.

Về những hành giả còn lại, một số tìm kiếm sự giải thoát của bản thân họ. Mặc dù chúng ta đều thường tuyên bố là những hành giả Đại thừa, thực sự, nhiều người chúng ta chỉ thực hành để giải thoát bản thân. Những chuyện như thực hành các Pháp tu sơ khởi [Ngondro], phóng sinh, thắp hương và lễ lạy, đều được làm vì mục đích tích lũy công đức cho bản thân. Các hoạt động này không khác biệt nhiều lắm với việc làm việc hay giải quyết những vấn đề gia đình: làm việc là vì sinh kế của bản thân chúng ta, chứ không phải chúng sinh khác; thực hành năm Pháp tu sơ khởi và lắng nghe giáo lý là vì sự giải thoát của bản thân chúng ta, chứ không phải chúng sinh khác. Mọi thứ được làm vì lợi ích của riêng chúng ta.

Chỉ một phần rất nhỏ thực sự quan tâm đến lợi ích của chúng sinh khác, chứ không phải bản thân họ. Một phép so sánh trong các Kinh điển là: Trồng lúa để thu hoạch lúa gạo, nhưng rơm thì chẳng cần được trồng bởi nó có thể được thu hoạch ngoài ý muốn. (Trồng lúa giống như thực hành sáu sự hoàn hảo của chư Bồ Tát; gạo chính là lợi ích của hữu tình chúng sinh; còn rơm là lợi ích của bản thân). Một so sánh khác là: Hãy nhóm lửa để nấu cơm, nhưng khói thì không cần phải được quan tâm bởi nó sẽ tự nhiên xuất hiện từ lửa. (Nhóm lửa nấu cơm giống như trồng lúa; cơm giống như gạo; và khói thì giống như rơm). Điều mà những so sánh này nói với chúng ta là, mặc dù căn cơ của chúng ta bị hạn chế, nếu chúng ta thực sự buông bỏ hay gạt đi những bận tâm của bản thân – không chỉ những bận tâm trong đời này mà cả giải thoát trong tương lai – và tập trung một cách chân thành và vô điều kiện vào việc làm lợi lạc chúng sinh khác, lợi ích của bản thân chúng ta sẽ tự nhiên xảy ra.

Thực ra, vấn đề thực sự là chúng ta không thể buông bỏ; nếu chúng ta có thể, mọi chuyện tự nhiên vận hành theo đúng trình tự. Có một ví dụ rất tốt để hỗ trợ điều này. Chúng ta vốn đã ở trong luân hồi từ vô thủy; dù chúng ta đã sinh ra cao quý như vua trời Đế Thích hay thấp kém như kiến hoặc giun đất, chúng ta đã luôn nỗ lực để bảo vệ niềm yêu thích của bản thân, không bao giờ là của chúng sinh khác. Nhưng chúng ta đã làm được đến đâu vì bản thân? Không thực sự nhiều lắm, bởi chúng ta vẫn đang vật lộn trong vũng bùn luân hồi. Khi chết, chúng ta sẽ tay trắng rời bỏ cuộc đời này, chỉ giống như các đời quá khứ, và lại tiếp tục làm điều tương tự trong các đời tương lai. Mặt khác, Đức Phật thực sự đã buông bỏ tất cả và hoàn toàn tập trung vào lợi ích của chúng sinh khác. Như bản tiểu sử mở rộng của Ngài ghi chép, Đức Phật đã hiến dâng thân thể của Ngài, thậm chí tính mạng của Ngài, chỉ để cho một chúng sinh đang đói, chứ đừng nói đến những hy sinh khác. Ngài hoàn toàn thờ ơ với hạnh phúc của bản thân; tuy nhiên, Ngài đã thành tựu Phật quả với công đức và trí tuệ hoàn hảo. Vì vậy, có thể buông bỏ bận tâm ích kỷ thì giống như Đức Phật; không thể buông bỏ thì giống như hữu tình chúng sinh sáu cõi. Đáng tiếc là, trong những Phật tử, chỉ tương đối ít người thực sự có thể lĩnh hội tinh túy Đại thừa. Dẫu vậy, kết luận này chỉ dựa trên những hình tướng bên ngoài có thể quan sát được và vì thế, có thể không chuẩn xác.

Nó được cho là con đường Nguyên thủy Theravada nếu mục tiêu của việc học hỏi Giáo Pháp hay làm những thiện hạnh là vì sự giải thoát của riêng bản thân. Nếu mục tiêu là sự giải thoát cho chúng sinh khác, các hành động của chúng ta, ngay cả những hành động có vẻ là bất thiện, vẫn là các hành động phước lành dẫn đến Phật quả. Có nhiều câu chuyện như vậy trong các Kinh điển Phật giáo. Chúng ta thường tham gia vào các hoạt động như phóng sinh, thực hành và v.v... vì sự yêu thích riêng. Về bề ngoài, chúng ta đang làm mọi chuyện đúng đắn, nhưng thật sự, các hành động của chúng ta về cơ bản là không hoàn mỹ.

Có phải mọi hành động được thực hiện vì chúng sinh khác đều tuân theo Giáo Pháp chân chính? Không nhất thiết. Thực sự có nhiều người tốt bụng trong xã hội của chúng ta. Mỗi lần tôi nghe nói về nỗ lực của họ, tôi cảm thấy xấu hổ vì bản thân không xứng. Họ không phải là Phật tử và họ cũng chẳng tuyên bố ý định thành tựu Phật quả để giải thoát chúng sinh khác. Tuy nhiên, chúng ta đều có thể thấy điều tốt đẹp mà họ làm. Còn chúng ta, những Phật tử, chúng ta có thể cố gắng làm mới lời nguyện của mình mỗi ngày bằng cách trì tụng nhiều lần: “Con phải phát Bồ đề tâm để cứu chúng sinh khác khỏi khổ đau”. Nhưng chẳng phải chúng ta chỉ đầu môi chót lưỡi? Liệu tâm và hành động của chúng ta có tương ứng với lời nguyện?

Nói ngắn gọn, chỉ tiến hành các hành động vị tha, điều giúp đỡ hữu tình chúng sinh đến giải thoát, được cho là con đường đúng đắn với chúng ta, con đường đến giác ngộ.

Chúng ta cần đi theo con đường này như thế nào? Chúng ta cần sự hướng dẫn của những thiện tri thức tâm linh tốt lành (kalyanamitra) để dẫn dắt thành công trên con đường đến giải thoát. Lấy ví dụ, trong vô số đời của chúng ta, chúng ta ắt hẳn đã tích lũy kiến thức về thế giới mà chúng ta sống nhiều lần; chỉ là chúng ta không thể nhớ. Bây giờ, thậm chí để học hỏi về một môn học, chúng ta vẫn cần sự dìu dắt của một vị thầy để làm chủ nó. Không quan tâm đến những yêu thích của bản thân là điều gì đó chúng ta chưa từng làm, chưa nghĩ đến hay thậm chí chưa nằm mơ đến từ vô thủy, trong khi bận tâm đến sở thích của bản thân là điều chúng ta luôn luôn làm trong mỗi đời. Đức Phật yêu cầu chúng ta từ bỏ điều mà chúng ta quen thuộc và chấp nhận điều mà chúng ta chưa từng nghĩ đến. Hãy thử tưởng tượng xem điều đó có thể khó khăn đến nhường nào! Chỉ với sự giúp đỡ của những vị dẫn dắt tâm linh tốt lành, chúng ta mới có thể thành công trong nỗ lực này. Vì vậy, điều đặc biệt quan trọng là lựa chọn cẩn thận vị đạo sư kim cương và người dẫn dắt tâm linh.

Cách lựa chọn một đạo sư

Những tiêu chuẩn của một đạo sư Đại thừa

Tiêu chuẩn tối thiểu của một đạo sư Đại thừa là gì?

Thứ nhất, chư đạo sư Đại thừa phải có Bồ đề tâm không tạo tác. Theo các Kinh điển, nếu một người có Bồ đề tâm không tạo tác, mặc dù anh hay cô ấy có thể chưa hoàn hảo về mọi mặt, chúng ta có thể xem người này là đạo sư của chúng ta khi mà không thể tìm được vị thầy nào khác. Chúng ta trở thành những đệ tử với hy vọng thọ nhận từ vị đạo sư này trí tuệ và phương tiện thiện xảo có lợi cho sự giải thoát của chúng ta, không điều gì khác. Nếu vị đạo sư ấy có Bồ đề tâm không tạo tác, Ngài ít nhất sẽ truyền điều gì đó tốt lành vào tâm chúng ta. Nói cách khác, vị đạo sư sẽ không dùng chúng ta vì lợi ích cá nhân và sẽ cố gắng hết sức có thể để dẫn dắt chúng ta. Vì vậy, chúng ta có thể học hỏi điều gì đó.

Thứ hai, sẽ là không đủ nếu chỉ có Bồ đề tâm. Chúng ta học hỏi được gì từ một vị thầy có tính cách xuất sắc nhưng kiến thức nghèo nàn? Như vậy, vị đạo sư có thể từ ái và yêu thương như chư Phật và Bồ Tát, nhưng lại thiếu điều mà chúng ta cần nhất – trí tuệ để giác ngộ. Làm sao chúng ta có thể đạt được bất kỳ trí tuệ nào nếu vị đạo sư không có? Do đó, trên nền tảng của việc có Bồ đề tâm không tạo tác, một đạo sư Đại thừa, ở một mức độ nhất định, phải thông thạo những giáo lý Kinh và Mật và đặc biệt, sở hữu kiến thức về thực hành thực sự, điều mà chúng ta cần. Một người không có Bồ đề tâm và trí tuệ có thể là một kẻ nói liến thoắng và một người hòa nhã, nhưng thực sự lại quan tâm lợi ích cá nhân nhiều hơn lợi ích của chúng sinh khác. Một người như vậy có thể sẽ sử dụng chúng ta vì lợi ích cá nhân. Bất kỳ xung đột nào khởi lên, nếu không được giải quyết tốt, có thể tạo ra rất nhiều vấn đề. Trong trường hợp này, tốt nhất là không đi theo một người như vậy.

Những tiêu chuẩn của một đạo sư kim cương

Chỉ đáp ứng những tiêu chuẩn tối thiểu thì không đủ để trở thành một đạo sư kim cương. Tổ Jigme Lingpa[4], người đã thọ nhận toàn bộ giáo lý của Tôn giả Longchenpa, là một đạo sư thành tựu của truyền thống Nyingma. Tác phẩm Kho Tàng Phẩm Tính Giác Ngộ[5] của Ngài đã tổng hợp nhiều tiêu chuẩn mà Kinh thừa và Mật thừa yêu cầu về một đạo sư kim cương. Sau đấy, Ngài đã viết trong một đoạn kệ rằng: “Bởi hiện nay là thời Giáo Pháp suy giảm và hữu tình chúng sinh chẳng có đủ công đức, tìm thấy một đạo sư kim cương hoàn hảo như Đức Phật hay một Bồ Tát vĩ đại thì cực kỳ khó”. Do vậy, Ngài nói: “Hãy tạm bỏ qua tiêu chuẩn rất cao này và xem những yêu cầu ít nghiêm ngặt hơn mà một đạo sư kim cương phải đáp ứng”.

(1) Đạo sư phải giữ gìn Biệt Giải Thoát, Bồ Tát và Kim Cương thừa giới hoàn hảo.

Biệt Giải Thoát giới thanh tịnh – Các giới luật của Biệt Giải Thoát có thể được chia thành hai kiểu: cư sĩ và tu sĩ. Từ quan điểm này, một đạo sư kim cương có thể là một cư sĩ hoặc một tu sĩ. Một đạo sư kim cương cư sĩ trước hết phải giữ gìn các giới luật cư sĩ trọn vẹn và không phá vỡ chúng.

Bồ Tát giới thanh tịnh – Một đạo sư kim cương phải đã phát khởi Bồ đề tâm nguyện cũng như Bồ đề tâm hạnh. Về các giới luật Bồ Tát, tôi cần phải chỉ ra một vấn đề. Nhiều Phật tử nghĩ rằng khi những Bồ Tát giới được trao truyền trong các nghi lễ nhất định mà họ tham dự, điều đó nghĩa là họ chắc hẳn đã thọ nhận được tinh túy của các giới luật. Thực sự thì thật khó để nói xem họ có hay không. Vấn đề là thứ nắm giữ chìa khóa của việc thực sự thọ nhận tinh túy của các giới luật. Nếu chúng ta tổ chức một đại lễ và thỉnh mời vài đạo sư lỗi lạc trao truyền Bồ Tát giới, liệu chúng ta có thực sự thọ giới? Về bề ngoài, các điều kiện dường như hoàng hảo – vị truyền giới là một hành giả đáng kính, người đã thọ Bồ Tát giới và biết cách truyền giới; nghi lễ được cử hành chuẩn xác; chúng ta tham dự nghi lễ; và nghi lễ rất hoành tráng. Tuy nhiên, chìa khóa của việc đạt được tinh túy của Bồ Tát giới nằm ở chỗ tạo ra nguyên nhân bên trong, chứ không phải các điều kiện bên ngoài. Nguyên nhân bên trong là việc Bồ đề tâm đã khởi lên từ sâu thẳm trái tim chúng ta hay chưa. Ví dụ, sau buổi lễ, chúng ta cần hỏi bản thân liệu mục đích của chúng ta là vì lợi ích bản thân hay chúng sinh khác. Nếu nó là vì lợi ích của chúng sinh khác, chúng ta chắc hẳn đã có mong ước đạt Phật quả để đưa họ thoát khỏi khổ đau. Nếu đó là động cơ đằng sau hầu hết các thực hành của chúng ta, chúng ta sẽ thọ nhận được tinh túy của Bồ Tát giới. Trái lại, nếu mọi thứ được thực hiện vì sự giác ngộ của chính chúng ta, chúng ta thậm chí chẳng có Bồ đề tâm, vậy thì làm sao chúng ta có thể hy vọng thọ nhận Bồ Tát giới chân chính? Điều đó tuyệt đối không thể.

Vì vậy, điều đầu tiên là rèn luyện tâm, tức là, thực hành Tứ Vô Lượng Tâm theo những giáo lý của các thực hành sơ khởi bên trong, sau đấy, phát Bồ đề tâm. Những giáo lý Phật giáo luôn luôn nhấn mạnh vào việc tiến hành mọi thực hành từ tâm.

Không có Bồ đề tâm hay bất kỳ sự rèn luyện tâm mang tính nền tảng nào, chúng ta có thể mong chờ kết quả nào đơn giản từ việc tham dự lễ truyền Bồ Tát giới? Mặc dù vị truyền giới rất được kính trọng, có công đức và trí tuệ hoàn hảo, những phẩm tính vĩ đại này có ích gì với chúng ta? Ngài không thể ép buộc chúng ta thành những Bồ Tát nếu chúng ta không tự mình phát Bồ đề tâm. Nếu điều đó là khả thi thì Đức Phật đã làm vậy từ rất lâu rồi. Vì thế, không dễ dàng để thọ Bồ Tát giới. Khi đã được thọ nhận, các giới luật cần phải được giữ gìn.

Kim Cương thừa giới thanh tịnh – Để thọ nhận các giới luật Kim Cương thừa, người ta phải thọ nhận quán đỉnh chân chính. Chúng ta có thể nói rằng chúng ta đã thọ nhận quán đỉnh và vì thế, đã thọ Kim Cương thừa giới. Nhưng việc chúng ta có nhận được tinh túy của giới luật hay không thì phụ thuộc vào ba yếu tố. Thứ nhất, vị truyền quán đỉnh phải có những tiêu chuẩn và khả năng làm vậy. Nói cách khác, liệu Ngài có thực sự thọ nhận các giới luật Kim Cương thừa? Thứ hai, vị thọ nhận có đủ phẩm tính để thọ quán đỉnh? Thứ ba, nghi lễ quán đỉnh có được cử hành đúng đắn? Nếu cả ba đều được đáp ứng, chúng ta có thể nói rằng chúng ta đã được nhập môn Kim Cương thừa. Nếu không, việc chúng ta có thực sự là những đệ tử của Kim Cương thừa thì vẫn còn phải nghi ngờ.

(2) Một đạo sư kim cương phải có kiến thức mở rộng về Phật Pháp.

Có một số hành giả (giống như trong quá khứ, những Lama lớn tuổi nhất định, thực hành trong các hang động trên núi) khá thành tựu; chư vị giữ gìn giới luật thanh tịnh, rất sùng kính và có niềm tin lớn lao dành cho chư đạo sư. Về mặt kiến thức, chư vị hiểu giáo lý ở một mức độ nào đó, nhưng gặp khó khăn trong việc giảng dạy người khác bởi Giáo Pháp khác biệt với kiến thức thế gian. Ví dụ, thậm chí nếu người ta thành thạo chỉ một nhánh của sự nghiên cứu, họ đã có thể được xem là vị có thẩm quyền về lĩnh vực đặc biệt đó, điều không đúng trong trường hợp của Phật Pháp. Người ta chỉ có thể thực sự lĩnh hội ý định của Đức Phật sau khi đã làm chủ toàn bộ giáo lý. Chỉ đọc vài bản văn là chưa đủ, bởi chân lý mà Đức Phật giảng dạy có thể được phát lộ một cách trọn vẹn hoặc một phần trong nhiều bản văn khác nhau. Đức Phật luôn luôn giảng dạy tùy theo căn cơ của thính chúng để giáo lý có thể làm lợi lạc họ nhất. Ngài sẽ không giảng dạy chân lý thực sự nếu nó không thể được hiểu. Tuy nhiên, nếu chân lý tương đối có thể được hiểu và chấp nhận với niềm hoan hỷ và niềm hoan hỷ này cuối cùng có thể dẫn dắt họ đến con đường giác ngộ, Đức Phật trước tiên sẽ giúp đỡ họ bằng những giáo lý thiết thực hơn chỉ để thỏa mãn họ. Vậy thì Đức Phật đang nói dối à? Không, Đức Phật đơn giản ban những giáo lý khác nhau để phù hợp với căn cơ khác nhau của thính chúng. Vậy thì tư tưởng thực sự của Đức Phật trong mọi giáo lý của Ngài là gì? Nó chỉ có thể được nắm bắt nhờ dấn thân vào số lượng lớn lao những bản văn và trở nên thông thạo về chúng. Đây là sự khác biệt giữa giáo lý Phật Đà và các môn khác. Vì vậy, người ta phải rất uyên bác để trao truyền Giáo Pháp cho chúng sinh khác.

(3) Một đạo sư kim cương phải có lòng bi mẫn lớn lao.

Một đạo sư kim cương cần đón nhận hữu tình chúng sinh với lòng bi mẫn. Các hành giả, người giữ gìn giới luật thanh tịnh và uyên bác về cả Kinh và Mật, nhưng chỉ sẵn lòng thực hành cô độc trong các hang động trên núi và không tự nguyện có bất kỳ liên hệ bên ngoài nào, không đáp ứng các yêu cầu của một đạo sư kim cương, dù cho chư vị có thể là những hành giả thực sự.

(4) Một đạo sư kim cương phải thông thạo nghi quỹ của cả Kinh thừa và Mật thừa.

Đặc biệt trong Kim Cương thừa, có rất nhiều thực hành thiên về hoạt động, được cử hành để giải phóng hữu tình chúng sinh khỏi khổ đau và xua tan chướng ngại với sự hành trì. Nhưng chúng đều được cử hành theo các nghi quỹ. Nếu người ta không biết gì về chúng, họ sẽ thiếu nhiều phương tiện thiện xảo sẵn có để cứu giúp hữu tình chúng sinh. Đó là lý do kiến thức toàn diện về nghi quỹ là điều cần thiết với một đạo sư kim cương.

(5) Một đạo sư kim cương phải đạt được sự chứng ngộ nhất định.

Hãy lấy ví dụ về quán đỉnh Guhyagarbha. Nó bao gồm một trăm Bổn tôn, trong đó, năm mươi tám vị phẫn nộ và bốn mươi hai vị an bình. Vị ban quán đỉnh phải có khả năng quán tưởng rõ ràng từng vị Bổn tôn, bao gồm cả các Pháp khí, thủ ấn và trang sức. Nếu vị ấy không thể làm vậy, làm sao mà quán đỉnh có thể được trao truyền cho ai đó? Vì vậy, một đạo sư kim cương phải thành công trong việc đạt chứng ngộ. Giống như vậy, để giảng dạy và trao truyền Đại Viên Mãn, người ta phải đạt chứng ngộ Đại Viên Mãn trước. Nó giống như chỉ đường cho ai đó. Người ta phải biết rõ đường đi trước khi có thể chỉ ra phương hướng chính xác cho người khác. Nếu người dẫn đường còn nhầm lẫn, làm sao mà người khác có thể được dẫn đi đúng hướng? Tương tự, nếu vị đạo sư chưa đạt chứng ngộ, làm sao Ngài có thể giải thích Đại Viên Mãn sâu xa? Vì thế, người có thể trao truyền những giáo lý như Đại Viên Mãn hay các chỉ dẫn cốt tủy phải là một đạo sư chứng ngộ.

Sự chứng ngộ, trong hoàn cảnh này, không ám chỉ việc hoàn toàn tiêu trừ mọi lỗi lầm hay đạt được trí tuệ hoàn hảo, mà chỉ là khả năng, dù ít dù nhiều, tiêu trừ các lỗi lầm và đạt được trí tuệ nhất định. Ở đây, trí tuệ không phải là sự thông minh và sáng suốt thế gian, cũng không phải kiến thức thu được từ sách vở, mà là giác tính được chứng ngộ nhờ kinh nghiệm trực tiếp.

(6) Một đạo sư kim cương phải biết bốn cách tập hợp đệ tử[6].

Chúng là những phương tiện mà nhờ đó, chư Bồ Tát đem hữu tình chúng sinh đến với chân lý mà Đức Phật giảng dạy. Không biết các phương pháp này sẽ khiến cho nhiệm vụ giải thoát hữu tình chúng sinh khỏi luân hồi là không thể.

Sáu điểm trên đây là những yêu cầu căn bản với một đạo sư kim cương. Những vị đáp ứng cả sáu điều kiện cần thiết này được xem là các đạo sư đủ phẩm tính. Nhưng ở Tây Tạng có thành ngữ rằng: “Thật khó để phân biệt kẻ trộm với một vị Phật”. Trong tất cả những người trên các con phố, ai là kẻ trộm? Chúng ta không biết. Điều tương tự đúng với chư Phật. Chắc hẳn có các hóa hiện của Đức Phật trong những người này, nhưng từ “Phật” không được gắn trên trán của bất kỳ ai. Vì vậy, chúng ta không thể nhận ra một vị Phật hay kẻ trộm đơn giản từ vẻ ngoài. Trong trường hợp đó, chúng ta cần lựa chọn và đi theo một đạo sư kim cương như thế nào? Ba cách để quan sát một đạo sư kim cương được chỉ rõ trong các Mật điển của Kim Cương thừa.

Thứ nhất, trước khi tiếp cận vị đạo sư tiềm năng, chúng ta có thể hỏi những người đang sống trong khu vực lân cận bởi họ có thể biết nhiều hơn về người này. Đó là sự quan sát từ xa. Thứ hai, một sự quan sát gần hơn có thể được tiến hành bằng cách theo dõi hành vi của người này từ gần đó, vẫn không có bất kỳ tiếp xúc nào. Nhưng làm vậy chỉ trong một hay hai ngày thì chưa đủ bởi một sự ngụy trang có thể dễ dàng được khoác lên trong khoảng thời gian ngắn. Thứ ba, chúng ta có thể thiết lập sự tiếp xúc và cẩn thận quan sát người này một thời gian, tức là sáu hay tám năm. Nếu khi ấy, chúng ta cảm thấy người này đã đáp ứng sáu yêu cầu của một đạo sư thì chúng ta có thể trở thành đệ tử của Ngài.

Mọi người trong xã hội hiện đại liên tục bận rộn với công việc và những chuyện tương tự. Làm sao họ có thể dành bảy hay tám năm quan sát một đạo sư? Mặt khác, điều kiện tiên quyết là đạo sư kim cương phải có những tiêu chuẩn đúng đắn để trao quán đỉnh chân chính hay các chỉ dẫn cốt tủy về thực hành Kim Cương thừa. Vậy thì chúng ta cần làm gì? Trong trường hợp này, chư đạo sư thành tựu như Kyabje Jigme Phuntsok Rinpoche[7] và các vị khác sẽ là lựa chọn tốt nhất của chúng ta bởi chư vị đã được kiểm tra trong một khoảng thời gian dài và được chấp nhận bởi nhiều hành giả xuất sắc khác. Vì thế, chúng ta không cần quá nhiều nỗ lực trong việc đánh giá các phẩm chất của chư vị để đi theo những đạo sư này. Về những đạo sư không thuộc kiểu này, quá trình kiểm tra là cần thiết.

Đây là những tiêu chuẩn tối thiểu của một đạo sư trong Kim Cương thừa. Người ta không thể là một đạo sư kim cương nếu không thể đáp ứng chúng. Nhưng việc ai đó có thể là đạo sư kim cương hay không thực sự không phải mối bận tâm của chúng ta, trở thành một đệ tử hay không mới là vấn đề. Như đã đề cập trước đó, về tình hình hiện nay ở nhiều nơi, người ta thường thọ nhận quán đỉnh từ bất kỳ ai từ Tây Tạng, đắp y đỏ và có danh hiệu tự xưng là Tulku[8] hay Khenpo, chẳng biết nhiều về lai lịch của người này hay các điều kiện để thọ nhận quán đỉnh. Tất cả những gì họ biết là quán đỉnh và những đạo sư kim cương thì tốt cho họ. Sẽ ổn nếu họ không bao giờ mất niềm tin với vị thầy sau khi đã trở thành đệ tử. Tuy nhiên, thực tế thì không phải lúc nào cũng vậy. Ví dụ, khi một đạo sư thu hút đám đông bằng việc ban một quán đỉnh, một tuần sau, người ta có thể bắt đầu buộc tội – “Chúng ta đã sai lầm về ông ấy; ông ấy chưa có bất kỳ chứng ngộ nào và cũng chẳng giữ giới và thậm chí không có tính cách tốt”; hay họ có thể cãi nhau bằng cách nói rằng: “Thầy của bạn kém hơn thầy của tôi; truyền thừa của tôi cao hơn; nhánh của tôi tốt hơn” và v.v... Đây là một vài vấn đề mà hành giả cư sĩ ngày nay gặp phải.

Những tiêu chuẩn của một đạo sư Nguyên Thủy Theravada

Nói ngắn gọn, để trở thành một đạo sư Phật giáo Nguyên Thủy Theravada, trước tiên, người ta phải giữ giới thanh tịnh, nghĩa là một Sa Di (hay Sa Di Ni) cần giữ giới tương ứng và một Tỳ Kheo (hay Tỳ Kheo Ni) phải giữ giới tương ứng; thứ hai, vị ấy phải rất thông thạo kiến thức về các giới luật; thứ ba, vị ấy cần chú ý mật thiết các đệ tử. Có nhiều tiêu chuẩn khác, nhưng chỉ ba tiêu chuẩn này được chỉ ra ở đây.

Trong tất cả những đạo sư, các yêu cầu với một đạo sư kim cương là khắt khe nhất, đặc biệt về việc đạt chứng ngộ bởi nó không dễ dàng đạt được. Kim Cương thừa tuyệt đối không cho phép người ta mù quáng chấp nhận ai đó làm đạo sư. Kim Cương thừa nghiêm khắc đòi hỏi họ quan sát vị đạo sư nhiều lần trước khi trở thành đệ tử và sau đấy, thọ nhận các giáo lý và quán đỉnh từ đạo sư.

Quan trọng hơn, người ta không bao giờ được phép đánh mất niềm tin với vị đạo sư sau đó, bất kể lỗi lầm nào có thể được tìm thấy trong Ngài. Dù vị đạo sư có công đức hay không, người ta cần duy trì sự trung thành và tận tâm đi theo đạo sư; nếu không, họ có thể lại phạm phải ác nghiệp. Ngày nay, có nhiều đạo sư kim cương đủ phẩm tính cũng như những vị không đủ phẩm tính. Vì vậy, chúng ta phải quan sát kỹ và lựa chọn cẩn thận.

Sẽ ra sao nếu chúng ta không thể tiến hành sự quan sát này? Thực sự, dù chư vị là tu sĩ hay cư sĩ, tất cả đều là hành giả; đặc biệt thì những vị tu sĩ đều có chút công đức – đây là điều chắc chắn. Đức Phật cũng nói rằng những vị tu sĩ đã tiếp tục đời sống thế tục và kết quả là vi phạm các giới luật thì giống như phần còn lại của một con hươu xạ trong khi những người không phải hành giả thì giống như xác chết của chó. Từ một con hươu xạ đã chết vẫn có thể lấy được một chất hữu ích, xạ hương trong khi chẳng có gì giá trị có thể lấy lại từ một con chó chết (theo quan điểm của những người Ấn Độ cổ); nó chỉ là một cái xác. Nói cách khác, một vị tu sĩ dù với công đức ít ỏi đến thế nào thì vẫn tốt hơn một người bình phàm trong những hoàn cảnh thông thường. Điều mà người bình thường cần làm là kính trọng, vì niềm tin, tất cả những tu sĩ và từ bỏ việc đếm lỗi của chư vị. Nếu chúng ta dự định xem một tu sĩ là đạo sư, chúng ta cần quan sát người này nhiều lần; nếu [chúng ta] không [dự định như vậy], thì không cần thiết phải quan sát vị này về các vi phạm giới luật có thể. Bởi không ai có thể nói xem liệu những tu sĩ này có công đức hay không từ vẻ bề ngoài. Một số rất có thể là những hóa hiện của chư Bồ Tát.

Từng có tám mươi Mahasiddha (đại thành tựu giả) ở Ấn Độ. Chư vị đã hiển bày bản thân như thế nào? Nếu hôm nay chúng ta thấy chư vị, chúng ta chắc chắn sẽ phát triển một thái độ không tốt với chư vị. Có những người thợ săn, gái điếm và đồ tể trong số đó. Nói ngắn gọn, đó là những người từ tầng lớp thấp nhất, nhưng chư vị cũng là các hóa hiện của chư Phật và Bồ Tát. Vì vậy, từ quan điểm của niềm tin, chúng ta cần trưởng dưỡng thói quen kính trọng tất cả tu sĩ, bởi chúng ta chẳng có gì để mất. Đây là quan điểm đúng đắn mà hành giả cư sĩ cần giữ.

Quán đỉnh

Ngày nay, có vài vấn đề nghiêm trọng liên quan đến quán đỉnh. Mọi người đều muốn thọ quán đỉnh bởi họ nghĩ quán đỉnh là điều gì đó phi phàm. Vài người được bảo rằng không có quán đỉnh, họ không được phép đọc các bản văn Kim Cương thừa. Để thỏa mãn trí tò mò của họ về những bản văn này, họ thọ quán đỉnh. Số khác làm vậy bởi nó khiến họ cảm thấy đặc biệt khi có quyền đọc những bản văn Kim Cương thừa. Không những thế, họ thường không nghiêm túc trong việc giữ gìn giới luật Kim Cương thừa sau đó. Điều này xảy ra ở nhiều thành phố lớn của Trung Quốc, cũng như ở nhiều quốc gia khác và vài nơi ở Tây Tạng.

Nhiều người cũng nghĩ rằng nhờ tham dự lễ quán đỉnh, lắng nghe các giáo lý, thọ dụng ít đồ ăn từ lễ cúng Tsok và được một bức tượng Phật chạm vào đầu, họ như thế sẽ thọ nhận quán đỉnh. Thực sự thì không phải vậy.

Ba điều kiện phải được thỏa mãn nếu người ta muốn thọ quán đỉnh. Thứ nhất, vị ban quán đỉnh phải là một đạo sư kim cương đủ phẩm tính. Thứ hai, vị thọ nhận phải có những phẩm chất để thọ quán đỉnh. Thứ ba, cách thức mà quán đỉnh được ban phải chuẩn xác. Nếu một trong ba điều này bị thiếu sót, chúng ta không thể thực sự thọ nhận quán đỉnh. Trong tương lai, khi lên kế hoạch thọ nhận quán đỉnh, chúng ta trước tiên phải kiểm tra xem ba điều kiện này có hội đủ.

Bây giờ, hãy cùng nhau thảo luận xem quán đỉnh nghĩa là gì. Nhiều cư sĩ và một số tu sĩ Trung Hoa không biết quán đỉnh thực sự là gì. Một số tin rằng thọ quán đỉnh sẽ cải thiện sự hành trì của họ rất nhiều và cho phép họ nhanh chóng đạt thành tựu. Số khác tin rằng nó biểu thị cho sự cho phép đọc các bản văn, điều mà nếu không thì họ sẽ không được phép. Cần phải làm sáng tỏ rằng đạt Phật quả không lâu sau khi thọ quán đỉnh là điều không thể với hầu hết mọi người ngày nay. Có vài ngoại lệ trong quá khứ, nhưng đó là những vị với căn cơ xuất chúng. Với người bình phàm, thậm chí tiến bộ ngay sau khi thọ quán đỉnh cũng là điều đáng nghi ngờ, chứ đừng nói đến đạt Phật quả.

Vậy thì quán đỉnh chính xác là gì? Đó là một sự truyền giới cấp độ cao. Ví dụ, có các nghi quỹ tương ứng để truyền giới Tỳ Kheo, Tỳ Kheo Ni và Bồ Tát. Cũng có một [nghi quỹ] cho quán đỉnh. Đặc biệt hơn, thọ nhận quán đỉnh là thọ Kim Cương thừa giới. Ví dụ, quán đỉnh Guhyagarbha gồm năm giới gốc và mười giới nhánh. Chúng ta trước tiên cần kiểm tra xem liệu chúng ta có thể giữ gìn tất cả chúng hay không. Nếu có, chúng ta có thể tiếp tục và thọ quán đỉnh; nếu không, chúng ta không thể thọ quán đỉnh hoặc là chúng ta sau đó có thể sẽ phá giới. Mọi quán đỉnh đều bao hàm việc truyền Kim Cương thừa giới, chỉ là số lượng các giới thì khác nhau. Một vài giới có thể khó khăn hơn với người bình phàm, nhưng với sự cho phép, chúng có thể được thay thế. Cũng có những giới mà người thông thường có thể giữ gìn, nhưng chúng tôi, những tu sĩ, không thể. Vì vậy, cách thích hợp để thọ quán đỉnh là biết các giới luật liên quan đến quán đỉnh đặc biệt đó và việc chúng ta có thể giữ gìn chúng hay không trước khi thọ quán đỉnh.

Khi thọ quán đỉnh, nếu người ta không biết nó giống như việc thọ nhận các Kim Cương thừa giới và đạo sư cũng không chỉ ra điều này, họ có thể chẳng biết gì về các giới luật trong nhiều năm. Sau khi đọc những bản văn về Kim Cương thừa giới rất lâu sau đó, họ sẽ phát hiện ra rằng tinh túy của các giới luật vốn chưa được thọ nhận hoặc các giới luật đã bị vi phạm rất lâu trước đó. Các lý do gồm có hai: thứ nhất, họ không suy nghĩ rõ ràng trước về việc bản thân có phù hợp để thọ nhận quán đỉnh; thứ hai, vị ban quán đỉnh thờ ơ không giải thích các bước đúng đắn.

Luật Tạng Vinaya tuyên bố rằng khi truyền giới Tỳ Kheo (Tỳ Kheo Ni), vị truyền giới trước tiên phải giải thích rõ ràng điều mà người ta có thể và không thể làm từ đó về sau. Đức Phật nói rằng chắc chắn sẽ là một lỗi lầm lớn khi trao cho gã đồ tể một con dao sắc để giết hại, nhưng cũng không nghiêm trọng bằng sai sót khi truyền giới cho ai đó mà không giải thích đầy đủ xem chúng là gì.

Vài người có thể hỏi rằng: “Chẳng phải truyền giới và quán đỉnh là điều tốt hay sao? Làm sao có thể có bất kỳ lỗi lầm nào?”.

Nếu vị thọ nhận thực sự thọ nhận quán đỉnh, nhưng sau đấy vi phạm các Mật thừa giới bởi anh hay cô ấy không được cho biết chúng là gì, vị thọ nhận sẽ kết thúc trong địa ngục kim cương. Trong trường hợp này, quán đỉnh có lợi hay hại với vị thọ nhận? Dĩ nhiên, đạo sư, chứ không phải vị thọ nhận, cần chịu trách nhiệm. Nhưng sự thật là các giới luật đã bị vi phạm và mặc dù vị thọ nhận không chịu trách nhiệm, anh hay cô ấy chắc chắn là nạn nhân. Vì thế, cần phải hiểu rằng truyền quán đỉnh thực sự là truyền Kim Cương thừa giới. Mặc dù người ta sẽ được phép đọc những bản văn Kim Cương thừa sau khi thọ quán đỉnh và nhờ đó, có thể dần dần và gián tiếp có được chút trí tuệ cũng như giảm các ác nghiệp nhất định, quán đỉnh về cơ bản là sự truyền các giới nguyện.

Bây giờ, hãy xem xét các điều kiện tiên quyết để thọ nhận quán đỉnh.

Chỉ khi tất cả sáu nguyên nhân và điều kiện – hai nguyên nhân [nhân] và bốn điều kiện [duyên] – hiện diện thì người ta mới thực sự thọ nhận quán đỉnh.

Đầu tiên là Tương ưng nhân (samprayuktakahetu). Nó liên quan đến các khí (prana), kinh mạch (nadi) và tinh túy (bindu) cùng những yếu tố khác của thân người. Một người với đủ cả sáu giác quan lành lặn về cơ bản sẽ thỏa mãn yêu cầu này. Vì vậy, đó không nên là mối bận tâm với hầu hết mọi người. Thứ hai là Năng tác nhân (karanahetu), điều liên quan đến các Pháp khí nghi lễ được sử dụng cho quán đỉnh, chẳng hạn bình, tượng, cam lồ linh thiêng và v.v...

Một bình với lông công được cắm vào có trở thành một Pháp khí nghi lễ? Không! Trong nhiều nhân tố góp phần cho việc tạo thành một Pháp khí nghi lễ, ân phước gia trì của một đạo sư kim cương là không thể thiếu được. Điều được gọi là ân phước gia trì của đạo sư nghĩa là một người với năng lực nhất định trao sức mạnh đó cho một Pháp khí. Ví dụ, nước mà chúng ta thường uống là nước từ vòi hay nước khoáng, thứ chỉ có thể giải khát cho chúng ta, trong khi nước gia trì có sức mạnh tiêu trừ nghiệp chướng và tăng trưởng trí tuệ. Cội nguồn của sức mạnh này là gì? Có phải nó đến từ việc đọc một bản văn? Không! Bởi nếu vậy, tất cả những ai đã học đọc đều sẽ được ban quán đỉnh tương tự. Cội nguồn của ân phước gia trì thực sự là một cấp độ chứng ngộ nhất định mà một hành giả đạt được. Chỉ người như vậy mới có thể gia trì cho các Pháp khí dùng cho lễ quán đỉnh.

Ngày nay, bất kỳ ai có tiền thì đều có thể mua những chiếc bình vàng hay bạc được trang trí đẹp đẽ. Những thứ để cho vào bình, chẳng hạn thuốc thảo dược, cũng có thể có được tại khu chợ chuyên biệt. Nhưng vàng thì chỉ là vàng; nó không có bất kỳ sức mạnh gia trì nào, phải vậy không? Tương tự, các bức tượng Phật và cam lồ linh thiêng cần được thánh hóa và gia trì. Sức mạnh không thể nhận thấy chứa đựng trong những Pháp khí có thể nhìn thấy đến từ sự thánh hóa và gia trì của những đạo sư kim cương. Một đạo sư kim cương đủ phẩm tính phải có năng lực này. Nếu chúng ta chọn được một đạo sư như vậy, Năng tác nhân sẽ không còn là vấn đề.

Đầu tiên trong bốn duyên là Nhân duyên (hetupratyaya), điều ám chỉ những yêu cầu mà mọi đệ tử Kim Cương thừa phải đáp ứng. Các yêu cầu này là gì? Người ta được cho là đáp ứng duyên này nếu họ có niềm tin không dao động với Kim Cương thừa, tham dự lễ quán đỉnh, có thể nghe được những lời của đạo sư và sự đọc nghi quỹ và có thể quán tưởng như được hướng dẫn tại buổi lễ. Nếu họ không có nhiều niềm yêu thích với Kim Cương thừa hay thọ nhận quán đỉnh hoàn toàn vì tò mò, họ không đáp ứng được Nhân duyên này và cũng không thọ nhận được quán đỉnh chân chính. Vài người có thể có niềm tin nhất định với Kim Cương thừa nhưng lại lơ đễnh trong lễ quán đỉnh cũng không đáp ứng được Nhân duyên này.

Thứ hai là Tăng thượng duyên (adhipati-pratyaya), tức là điều mà chư đạo sư kim cương phải đáp ứng. Tầm quan trọng của những đạo sư kim cương đã được thảo luận trước đó. Nhiều người từng đến Larung Gar (ở Serthar, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc) và thọ nhận những giáo lý ở đó. Vì vậy, đây không phải một vấn đề với họ. Tuy nhiên, ở những nơi khác, người bình thường, dù rất sùng đạo, nhưng lại vô minh bởi họ không có cơ hội lắng nghe giáo lý và vì thế, thiếu đi sự hiểu cần thiết về Kim Cương thừa. Kết quả là, họ không biết một đạo sư kim cương đủ phẩm tính là gì và cách lựa chọn, điều cuối cùng dẫn đến một chuỗi các vấn đề.

Nếu một đạo sư kim cương không có khả năng ban quán đỉnh, không ai trong buổi lễ có thể thọ nhận được bất kỳ quán đỉnh nào. Nếu tất cả những gì cần thiết chỉ là khả năng tụng một bản kinh, bất kỳ ai cũng có thể ban quán đỉnh. Nhưng điều này khác xa với sự thật. Đạo sư phải tinh thông các bản văn Kim Cương thừa và đạt được sự chứng ngộ nhất định, đặc biệt là sự chứng ngộ về giai đoạn phát triển và hoàn thiện, để đủ phẩm tính trao truyền quán đỉnh. Chỉ quán đỉnh được ban bởi một đạo sư như vậy mới được xem là phù hợp với Giáo Pháp; tất cả những ‘quán đỉnh’ khác chỉ trông giống mà thôi. Khi quán đỉnh không được ban một cách đúng đắn, công đức có được từ đó sẽ là được nghe việc tụng đọc các bản văn liên quan bởi chúng cũng được xem là những lời kim cương của các Mật điển. Nhưng chẳng có gì khác đến từ đó. Giống như một chiếc bình không có cái môi, làm sao có thể lấy thứ gì đó từ bình? Vì vậy, điều vô cùng quan trọng là quan sát và lựa chọn đạo sư một cách cẩn thận.

Thứ ba là Sở duyên duyên (alambana-pratyaya). Bên cạnh một đạo sư kim cương đủ phẩm tính, niềm tin của chúng ta và những Pháp khí được gia trì đầy đủ, vẫn còn một duyên nữa phải đáp ứng. Khi ban quán đỉnh, đạo sư sẽ yêu cầu chúng ta tiến hành nhiều sự quán tưởng khác nhau. Nếu chúng ta không tuân theo, chúng ta sẽ không thể đáp ứng điều kiện này. Vì vậy, chúng ta phải lắng nghe rất cẩn thận bản văn đang được đọc trong lễ quán đỉnh và tiến hành mọi quán tưởng như được yêu cầu. Chỉ khi ấy thì chúng ta mới có thể thọ quán đỉnh. Khá phổ biến là, thân chúng ta hiện diện trong lễ quán đỉnh trong khi tâm thì không. Nếu vậy, không có cơ hội nào để chúng ta thọ nhận quán đỉnh thực sự. Nhiều người trong số các bạn đã từng đến Larung Gar để thọ quán đỉnh. Ở đó, những đạo sư kim cương đủ phẩm tính là một vài trong số những vị tốt nhất mà các bạn có thể tìm thấy ở bất kỳ đâu; các Pháp khí nghi lễ và nghi quỹ được sử dụng trong lễ quán đỉnh cũng được chuẩn bị hoàn hảo. Tuy nhiên, nếu bạn đãng trí và không tuân theo các chỉ dẫn của đạo sư lúc tham dự buổi lễ, quán đỉnh được thọ nhận vẫn sẽ là một quán đỉnh không hoàn hảo.

Thứ tư là Tức thời duyên (samanantarapratyaya), điều nghĩa là việc ban quán đỉnh phải tuân theo thứ tự đặc biệt, tức là, các quán đỉnh trước và sau không được phép lẫn lộn. Tuy nhiên, điều này chỉ liên quan đến đạo sư kim cương, chứ không phải chúng ta.

Tóm lại, khi thọ nhận quán đỉnh, công việc của chúng ta là trước tiên quan sát và lựa chọn một đạo sư kim cương đủ phẩm tính, sau đó đến lễ quán đỉnh, chú tâm lắng nghe và tuân theo những chỉ dẫn của đạo sư để quán tưởng phù hợp.

Như các bản văn tuyên bố rõ ràng, nếu bất kỳ điều gì trong hai nhân và bốn duyên bị thiếu, người ta sẽ không thọ được quán đỉnh. Một phép so sánh trong bản văn có thể làm sáng tỏ thêm điểm này. Thời xưa, một chiếc xe ngựa kéo hai bánh sẽ không thể chạy được nếu thiếu một chiếc bánh. Giống như vậy, không quán đỉnh nào có thể được thọ nhận thành công nếu một trong sáu nhân và duyên này bị thiếu. Vì vậy, chúng ta cần nỗ lực để hoàn thành cả sáu yêu cầu này nhằm thọ nhận quán đỉnh chân chính.

Một chuyện còn quan trọng hơn nữa, điều đòi hỏi sự chú ý tức khắc sau quán đỉnh là giữ gìn Kim Cương thừa giới. Thọ nhận quán đỉnh nghĩa là chấp nhận các giới luật Samaya. Mọi giới luật được ban tại lễ quán đỉnh phải được tuân thủ, hoặc là chúng có thể bị vi phạm, khiến cho người vi phạm đọa vào địa ngục kim cương. Đây sẽ là viễn cảnh rất nguy hiểm với cả người vi phạm và đạo sư, trừ khi đạo sư thành tựu Phật quả hay cấp độ chứng ngộ cao của một Bồ Tát, bởi một người như vậy không còn bị ảnh hưởng bởi các nhân. Liệu những người bình phàm có thể ban quán đỉnh? Có thể. Những vị đã đạt đến một cấp độ cao trên con đường của sự chuẩn bị [gia hạnh đạo] thì đủ phẩm tính để ban quán đỉnh, nhưng chư vị cũng có thể đọa địa ngục nếu vi phạm giới luật. Nếu những đạo sư kim cương như vậy vẫn còn có thể tái sinh trong cõi địa ngục thì các môn đồ thọ nhận quán đỉnh từ chư vị cũng hoàn toàn có thể có số mệnh tương tự, nếu không muốn nói là hơn thế nữa. Vì thế, điều đầu tiên cần làm sau khi thọ quán đỉnh là hiểu trọn vẹn các giới luật Kim Cương thừa và giữ gìn chúng một cách nghiêm ngặt. Điều này vô cùng quan trọng.

Ngày nay, lý lẽ đằng sau nhiều quyết định thì hoàn toàn sai lầm. Ví dụ, nếu năm giới cho những hành giả cư sĩ trước tiên được giải thích rõ ràng trước khi mọi người được yêu cầu giữ gìn cả bộ giới luật, nhiều người sẽ bày tỏ mối bận tâm, “Tôi không thể làm theo; vài giới trong năm giới không thích hợp với tôi”. Tuy nhiên, khi chủ đề là quán đỉnh, thái độ của họ khác hẳn. Ngay khi họ nghe nói về một quán đỉnh được ban, họ đều muốn tham dự. Nếu người ta vẫn còn những nghi ngờ về việc giữ gìn ngay cả năm giới cho hành giả cư sĩ, làm sao họ có thể giữ gìn các giới luật Mật thừa? Điều này chỉ ra rằng người ta thọ quán đỉnh mà trước tiên không đánh giá xem bản thân có phù hợp với việc chấp nhận các giới luật. Thực sự, năm giới cũng không phải là quá khắt khe và các phẩm chất của đạo sư truyền những giới này cũng vậy; các yêu cầu với những vị thọ nhận cũng tương đối lỏng. Dẫu vậy, nhiều người vẫn cảm thấy rằng họ không thể giữ gìn chúng. Thế nhưng, họ lại chẳng có cảm giác này khi thọ nhận quán đỉnh. Nếu một quán đỉnh Đại Viên Mãn sắp được ban, mọi hành giả Kim Cương thừa khi nghe tin này chắc chắn sẽ tham dự không chút do dự. Nhưng, họ có nên không? Như đã thảo luận trước đó, thậm chí nếu các Pháp khí nghi lễ, tiến trình nghi lễ và đạo sư đều hiện diện hoàn hảo, người ta vẫn hoàn toàn có thể không thọ nhận được quán đỉnh. Quán đỉnh Đại Viên Mãn đòi hỏi sự giữ gìn nhiều giới luật. Người ta cần xem xét khả năng giữ các giới này của bản thân. Nếu người ta cẩn thận đến vậy trong việc chấp nhận năm giới cho hành giả cư sĩ, họ cần phải nghiêm túc hơn rất nhiều khi xem xét việc chấp nhận các giới luật Kim Cương thừa.

Công đức của việc thọ nhận quán đỉnh và giữ gìn Kim Cương thừa giới một cách đúng đắn thì lớn lao hơn nhiều công đức của Biệt Giải Thoát giới, nhưng nguy cơ vi phạm Kim Cương thừa giới thì cũng tương tự. Tuy nhiên, chừng nào người ta còn nghiêm túc tuân theo những giáo lý của Kim Cương thừa để trung thành với giới luật, giữ gìn Kim Cương thừa giới không khó khăn như vẻ ngoài. Điều này là bởi Kim Cương thừa không dành cho những Bồ Tát chứng ngộ hay chư Phật thực hành, mà dành cho những kẻ bình phàm như chúng ta. Từ quan điểm này, chúng ta không nên nản lòng bởi các giới luật Kim Cương thừa mà Phật đặt ra là các giới luật mà chúng ta có thể xoay sở được. Chúng ta chỉ cần biết cách thức đúng đắn để giữ gìn chúng. Có thể thọ nhận quán đỉnh chắc chắn là điều vô cùng cát tường nếu mọi thứ được tiến hành theo đúng Giáo Pháp.

Khenpo Tsultrim Lodro Rinpoche

Việt dịch: Pema Jyana

Nguồn Anh ngữ: Vajra Master and Empowerment

Nguồn Việt ngữ: Đạo sư Kim Cương và Quán đỉnh

Như tôi từng nói trước đây, ở Việt Nam, quý vị nhận quán đảnh nhưng không biết rằng sau khi nhận quán đảnh, chúng ta phải hành trì mười bốn mật giới. Nhận quán đảnh nhưng không biết về mười bốn mật giới thật sự là một hiểm họa rất lớn. Nhận quán đảnh và hành trì Kim Cang Thừa (Vajrayana) là một trong những con đường nhanh nhất dẫn đến Phật quả; tuy nhiên, đó cũng chính là con đường nhanh nhất và dễ nhất đưa chúng ta thẳng xuống địa ngục. Quý vị nên biết điều đó. Trong tiếng Anh có một câu nói: “Con ong ngậm mật ở miệng và cũng có kim ở đuôi”. Chúng ta phải thấy được cả hai mặt. Cũng như vậy, khi quý vị thực hành Kim Cang Thừa, đó là con đường nhanh dẫn đến Phật quả nếu quý vị hành trì. Tuy nhiên, nếu quý vị vi phạm một trong mười bốn mật giới, đó sẽ là con đường đưa chúng ta thẳng xuống địa ngục. Những điều này không phải do tôi nói ra mà đã được nhắc đến trong kinh điển. Vài tuần trước, tôi có đi Đầm Sen và trong công viên Đầm Sen có khu vui chơi 18 tầng địa ngục, nếu muốn vào thì chúng ta phải mua vé. Tuy nhiên, nếu thực hành Kim Cang Thừa mà lại vi phạm một trong mười bốn mật giới thì chúng ta không cần mua vé mà vẫn được đi thẳng xuống địa ngục bằng vé miễn phí. Tôi nghĩ trước đây quý vị đã nhận rất nhiều quán đảnh từ các lạt-ma, nhưng quý vị lại không hiểu rõ mười bốn mật giới. Do đó, vài người trong số quý vị đã có sẵn vé miễn phí rồi. Một mặt, chúc mừng quý vị có vé miễn phí mà không phải mua. Mặt khác, quý vị hãy cẩn thận vì địa ngục có nhiều cõi khác nhau, đặc biệt là 18 tầng địa ngục. Ở mỗi cõi ngục đó, thọ mạng kéo dài hàng tỉ năm tính theo thời gian ở cõi người.

Khi chúng ta nhìn vào truyện Harry Potter, nếu Harry Potter thật sự có tồn tại thì trường học và bạn bè của Harry Potter, v.v… sẽ tồn tại. Nếu chỉ một điều trong truyện này không tồn tại thì toàn bộ câu chuyện không tồn tại. Tương tự như vậy, đối với Kim Cang Thừa, nếu quý vị chấp nhận thực hành Kim Cang Thừa thì đó là con đường nhanh chóng dẫn chúng ta đến Phật quả. Tuy nhiên, nếu hành trì không đúng đắn, đó sẽ là con đường rất nhanh đưa chúng ta thẳng xuống địa ngục. Đó là lỗi lầm nghiêm trọng, quý vị phải biết rằng mình đang phạm lỗi. Quý vị phải hiểu rõ điều này.

Ở Việt Nam hiện giờ, quý vị rất thích nhận quán đảnh và trì tụng thần chú, đó chỉ là một mặt của thực hành. Ở mặt kia, có mười bốn mật giới mà chúng ta cần phải hành trì nhưng quý vị không hề biết đến. Nếu vi phạm một trong mười bốn mật giới thì quý vị có vé miễn phí xuống thẳng địa ngục, đây là vé đã được xác nhận. Những điều này không phải do tôi nói. Những điều này đã được ghi trong kinh điển và hôm nay, chúng ta đã có những quyển kinh và những lời trích dẫn được nói bởi các vị tổ thực hành Kim Cang Thừa và các học giả của truyền thừa Na-lan-đà (Nalanda).

1. Mật giới thứ nhất: Khinh chê hoặc phỉ báng đạo sư

Chúng ta không được lăng mạ hoặc nói xấu thầy của mình. Nếu vi phạm điều này, quý vị đã phạm vào một trong mười bốn mật giới. Ở Việt Nam, tôi thấy có một điều rất phổ biến là quý vị đặt ra cùng một câu hỏi cho rất nhiều vị thầy, và quý vị cảm thấy bối rối hơn. Do đó, tôi thường không trả lời những câu hỏi như vậy.

Nếu khinh chê đạo sư, quý vị đã vi phạm mật giới thứ nhất: “Khinh chê hoặc phỉ báng đạo sư.” Chúng ta cần phải hiểu được định nghĩa của “đạo sư”. Trong quyển Giải Thoát Trong Lòng Tay có nhấn mạnh về việc “phân tích vị Thầy”. Nếu đệ tử không phân tích vị thầy, vị thầy cũng không phân tích đệ tử, thì cả thầy lẫn trò cùng đi xuống địa ngục. Vì vậy, quý vị phải phân tích. Giải Thoát Trong Lòng Tay nói rằng khi quý vị nhận quán đảnh từ một vị thầy, vị thầy đó trở thành Kim Cang Đạo Sư của quý vị. Do đó, nếu quý vị nói xấu hoặc lăng mạ vị thầy đó dưới mọi hình thức, quý vị đã vi phạm giới đầu tiên trong mười bốn mật giới. Ở đây, quý vị có thể đọc dẫn chứng trong quyển Giải Thoát Trong Lòng Tay (trang 394-395):

“Một người đã bỏ thầy, dù có tu hành bao nhiêu, cũng chỉ đi đến địa ngục. Mật điển Trang Hoàng Tâm Kim Cương nói:

Người nào khinh chê bậc thầy không lỗi của mình,

Thì dù tu tập bao nhiêu mật điển,

Dù có bỏ ngủ, tránh xa mọi tụ hội,

Tu hành trong một ngàn kiếp,

Cũng chỉ đạt đến địa ngục”.

Khi thực hành Kim Cang Thừa, nhận quán đảnh có một mặt lợi lạc, nhưng còn một mặt khác chúng ta cũng phải thận trọng và nên thông hiểu. Chính vì vậy, nếu nhận quán đảnh và mong muốn nhận lợi lạc mà không thông hiểu cả hai mặt, đó là một việc làm rất nguy hiểm.

Nếu ai khinh chê bậc Thầy không lỗi của mình thì người đó phạm vào lỗi lầm rất lớn. Quý vị phải hiểu Giải Thoát Trong Lòng Tay mô tả thế nào về một “Vị thầy hoàn hảo”. Nếu bậc thầy có lỗi lầm, quý vị cần giữ khoảng cách với vị ấy. Để biết một vị thầy có phải là “vị thầy hoàn hảo” hay không, quý vị phải căn cứ vào ba điểm: (1) kiến thức của thầy về Phật pháp, (2) đạo đức của thầy qua việc trì giới, và (3) kinh nghiệm của thầy.

Nếu đạo sư là một vị thầy hoàn hảo và dạy chánh pháp nhưng quý vị lại không nghe theo, ngược lại còn khinh chê và phỉ báng bậc thầy, khi đó quý vị sẽ có một vé tốt nhất, miễn phí và dễ dàng nhất, để đi đến đâu thì quý vị đã biết. Nếu nhận nhiều quán đảnh từ nhiều bậc thầy khác nhau, quý vị phải hành trì thêm nhiều thệ nguyện hơn. Khi nhận quán đảnh, có thể quý vị nghĩ đó là một trò chơi. Tuy nhiên, một khi quý vị đã phá vỡ một trong những mật giới này, nó chẳng còn là trò chơi nữa, mà “cũng chỉ đạt đến địa ngục”. Cũng như trong mật điển Trang Hoàng Tâm Kim Cương nói:

Người nào khinh chê bậc thầy không lỗi của mình,

Thì dù tu tập bao nhiêu mật điển,

Dù có bỏ ngủ, tránh xa mọi tụ hội,

Tu hành trong một ngàn kiếp,

Cũng chỉ đạt đến địa ngục.

Đó là kết quả nếu vi phạm mật giới đầu tiên.

2. Mật giới thứ hai: Khinh chê giáo huấn về mật giới

Nếu quý vị nói rằng mình không cần giữ mật giới sau khi nhận quán đảnh, quý vị đang lăng mạ mật giới. Đó là mật giới thứ hai. Quý vị có rõ không?

Khi quý vị vi phạm bất cứ mật giới nào, chỉ có một cách tịnh hóa là tiến hành tự quán đảnh. Làm thế nào để tự quán đảnh? Tôi nghĩ sẽ không hướng dẫn trong đợt này. Có lẽ tôi sẽ hướng dẫn trên lớp skype, hoặc tôi sẽ suy nghĩ sau, hoặc tôi chỉ hướng dẫn cho vài học trò.

Mật giới thứ ba hệ trọng hơn, và khó khăn hơn để hành trì.

3. Mật giới thứ ba: Không cần thiết nhưng lại phê phán đạo hữu kim cang, những người cùng nhận quán đảnh với mình từ một vị thầy.

Những người cùng nhận quán đảnh với quý vị từ một vị thầy sẽ trở thành đạo hữu kim cang của quý vị. Nếu nói xấu đạo hữu kim cang của mình một cách không cần thiết thì quý vị đã phạm vào mật giới thứ ba. Trong Bổn Sư Du Già Lục Thời Tu Pháp có nói đến điểm này. Tôi nghĩ rằng quý vị đã có vài vé miễn phí [Rinpoche cười]. Trong tiếng Anh có một câu nói “Vô minh là hạnh phúc, nếu chúng ta không biết gì hết”. Nhưng Đức Phật lại nói khác rằng “Vô minh là đau khổ”. Vô minh là hạnh phúc hay đau khổ? Tôi sẽ kể một câu chuyện.

Một buổi nọ, trong tu viện Sera ở Ấn Độ, tôi đi bộ trên con đường trong tu viện. Ở Nam Ấn có rất nhiều rắn. Khi đó, tôi đang đi cùng đệ tử trên một con đường rất hẹp, hai bên là tường cao. Tôi đã đi qua một đoạn, nhưng đệ tử của tôi vẫn không đi theo tôi mà chỉ đứng nhìn. Tôi quay lại nhìn và thấy đệ tử không đi theo, tôi không biết chuyện gì đang xảy ra. Người đệ tử chỉ nhìn tôi, chỉ vào một con rắn và nói tôi đã đi qua rất gần con rắn mà không biết. Tôi đã không nhìn thấy con rắn và không biết rằng mình đã đi rất gần con rắn. Đó không phải là một con rắn thường mà là một con rắn hổ mang. Khi đó, đệ tử nói với tôi: “Ồ Rinpoche, Ngài đã không biết có rắn,” và anh ta nói “Vô minh chính là hạnh phúc”. [Rinpoche cười] Nếu con rắn cắn vào mặt tôi thì vô minh không còn là hạnh phúc nữa, vô minh chính là đau khổ. Trên phương diện ngắn hạn, vô minh là hạnh phúc; nhưng về mặt dài hạn thì vô minh là đau khổ.

Do đó, nếu không biết về mật giới, nếu vô minh về mật giới, khi nhận quán đảnh quý vị có thể cảm thấy vui sướng vì không biết rằng phải hành trì mật giới, đó là hạnh phúc ngắn hạn; tuy nhiên, về dài hạn đó chính là đau khổ. Sau khi nhận quán đảnh, nếu vi phạm mật giới, quý vị hãy hỏi đạo sư của mình cách thức tịnh hóa những lỗi lầm đó. Đây chính là mật giới thứ ba.

Bây giờ, quý vị có thể thấy mình có nhiều vé miễn phí hơn nữa. Quý vị có thấy vấn đề này hệ trọng đến mức nào không? Để biết rõ hơn về điều này, quý vị có thể đọc quyển Giải Thoát Trong Lòng Tay. Trong quyển Giải Thoát Trong Lòng Tay có trích dẫn lời dạy của Đức Phật và các vị học giả Nalanda.

4.  Mật giới thứ tư: Từ bỏ phát tâm từ bi với mọi chúng sinh hữu tình

Hành giả phải luôn luôn có lòng từ ái, khoan dung với mọi người. Nếu có kẻ xấu ác giết cha, mẹ của mình, phá huỷ nhà cửa, tài sản của mình, và nếu nghĩ rằng "Ta căm giận người này" thì như vậy là vi phạm giới nguyện. Còn như biết người đó là xấu nhưng vẫn có lòng từ bi với y thì hành giả có thể khuyên can hay ngăn cản người đó mà không vi phạm giới nguyện.

5.  Mật giới thứ năm: Không hành trì tâm bồ đề

Tâm bồ đề có hai loại. Từ bỏ cả hai loại tâm bồ đề tức là vi phạm mật giới thứ năm. Quý vị rất thích nhận quán đảnh nhưng lại không biết cách thực hành tâm bồ đề. Đó là điều cực kỳ nghiêm trọng và đáng ngại khi nhận quán đảnh. Khi quý vị từ bỏ và không thực hành hai loại tâm bồ đề, khi đó quý vị đã phạm vào mật giới thứ năm.

6. Mật giới thứ sáu: Bắt lỗi lời Phật dạy trong kinh điển hiển giáo lẫn mật giáo

Khi bắt lỗi lời dạy của Đức Phật thì quý vị sẽ phạm vào mật giới thứ sáu. Khi nhận quán đảnh, quý vị cũng đồng thời thọ mật giới. Nếu thọ mật giới nhưng quý vị lại làm ngược lại những điều này, đó chính là vi phạm mật giới. Nếu không nhận quán đảnh thì quý vị không thọ mật giới. Nếu không nhận quán đảnh và vi phạm những điều này thì quý vị không phá vỡ bất cứ giới nguyện nào cả.

Có ba loại địa ngục, 18 tầng địa ngục gồm: 8 ngục nóng, 8 ngục lạnh, 2 ngục cận biên. Đôi lúc, tôi cảm thấy ngục lạnh có vẻ tốt hơn ngục nóng một chút. Nếu quý vị có thể chọn, tôi khuyên nên chọn ngục lạnh [Rinpoche cười]. Có một điểm chúng ta nên nghĩ đến: “Liệu ngày mai đến trước hay địa ngục đến trước?” Không ai ngoài Đức Phật biết được điều này. Khi đi ngủ ai cũng muốn khi phải thức dậy vào ngày mai thì mình vẫn còn sống. Tuy nhiên, không một ai biết trước ngày mai chúng ta thấy ánh mặt trời trước hay thấy địa ngục trước. Chỉ có Đức Phật nói được. Khi quý vị vi phạm những mật giới này, pháp hành tịnh hóa Kim Cang Tát Đỏa không có tác dụng. Tội lỗi và vi phạm mật giới là hai điều hoàn toàn khác nhau. Quý vị có cảm thấy bối rối không? Quý vị bối rối vì không hề biết những điều này. Bây giờ quý vị đã biết vô minh là hạnh phúc hay vô minh là đau khổ. Khi nhận quán đảnh thì quý vị nên biết cả hai mặt. Tôi đã dự định giảng những điều này vào lần trước nhưng không có thời gian. Lần này có thời gian tôi mới nói rõ được.

7. Mật giới thứ bảy: Tiết lộ giáo lý thực hành bí mật trong Kim Cang Thừa cho những người chưa học hoặc chưa nhận quán đảnh.

Tất cả mọi điều về các quán đảnh mật pháp, đặc biệt là các pháp hành Bổn tôn và các tri kiến về Bổn tôn, nếu quý vị nói cho những đối tượng không thích hợp thì quý vị đã vi phạm mật giới thứ bảy.

Có ai đã từng phạm mật giới này chưa? Tôi nghĩ quý vị biết rõ mình đã làm gì.

8. Mật giới thứ tám: Khinh chê thân người của chính mình

Khi quý vị nghĩ rằng mình không thể đạt được Phật quả hay không thể thực hành pháp với thân người này, quý vị đã vi phạm mật giới thứ tám.

Như tôi đã nói, quý vị cần biết rằng đối với các giới nguyện, khi phạm giới thì có nhiều phương pháp tịnh hóa khác nhau. Đây là mật giới, phương pháp tịnh hóa là tiến hành tự quán đảnh. Cách tiến hành tự quán đảnh tôi sẽ suy nghĩ xem hướng dẫn như thế nào. Quý vị có thể hỏi thầy của mình. Pháp tịnh hóa Kim Cang Tát Đỏa thông thường chỉ để tịnh hóa những ác nghiệp chúng ta đã gây tạo. Nếu chúng ta xét về giới luật tỳ kheo tăng và tỳ kheo ni, khi phạm giới thì pháp hành Kim Cang Tát Đỏa và pháp tự quán đảnh đều không thể tịnh hóa được. Một vị tăng phạm giới tỳ kheo phải sám hối trước 20 vị tăng; một vị ni phạm giới phải sám hối trước 20 vị tăng và 20 vị ni. Tất cả mọi sai phạm đều có những phương pháp tịnh hóa khác nhau.

9. Mật giới thứ chín: Từ bỏ thực hành Tính không

Nếu quý vị chưa từng nhận quán đảnh và chưa từng thọ mật giới, nếu không thực hành Tính không thì không có sai phạm nào. Sau khi đã nhận quán đảnh và đã thọ mật giới, nếu không thực hành Tính không thì quý vị sẽ vi phạm mật giới. Đó là lý do trong đợt này, tôi đã giảng Bát Nhã Tâm Kinh.

Như tôi đã từng nói nhiều lần, đối với quán đảnh và thực hành Kim Cang Thừa, Tính không rất quan trọng. Nếu việc nhận quán đảnh và cố gắng thực hành Kim Cang Thừa không dẫn quý vị đến Phật quả thì nó có thể đưa quý vị xuống địa ngục. Quý vị phải vô cùng thận trọng. Một điều tốt là nếu muốn tham quan 18 tầng địa ngục ở Đầm Sen, quý vị phải mua vé; nhưng ở đây chúng ta có thể xuống địa ngục mà không cần phải trả tiền. Cho nên, chúng ta phải cẩn thận. Thăm địa ngục ở Đầm Sen khoảng một đến hai giờ đồng hồ có thể ổn thỏa, nhưng khi đã rơi vào địa ngục thì phải trải qua hàng tỉ năm ở đó. Chúng ta nên cẩn thận.

10. Mật giới thứ mười: Thân cận người độc hại

Điều này được phiên dịch trực tiếp từ Tạng ngữ. Quý vị phải hiểu thế nào là người độc hại. Người độc hại là những người khinh chê những thực hành Phật pháp của mình, đặc biệt là những thực hành mật thừa, và khinh chê vị thầy của chính mình. Thân cận người độc hại là mật giới thứ mười.

11. Mật giới thứ mười một: Không ghi nhớ quan kiến về Tính không

Chúng ta rõ điều này không? Không ghi nhớ những quan điểm về Tinh không hoặc không thực hành Tính không là một mật giới.

Nếu chúng ta chưa nhận quán đảnh và chưa thọ mật giới, không có gì sai trái nếu không thực hành Tính không. Sau khi nhận quán đảnh và thọ mật giới, nếu không thực hành Tinh không thì đó là vi phạm mật giới. Điều đó trở thành một lỗi lầm nghiêm trọng.

Buổi giảng hôm nay không vui vẻ chút nào, có phải không? Nhiều người có quá nhiều vé miễn phí đi đến những nơi xấu. Tôi cảm nhận rằng “Vô minh chính là đau khổ”, và đó là điểm quan trọng. Tôi không phải là người nói rằng vô minh là hạnh phúc. Tôi nói như Đức Phật đã dạy: “Vô minh chính là đau khổ”. Khi chúng ta bị đọa địa ngục và đau khổ thì đã quá muộn màng. Hiện tại vẫn còn chưa muộn. Hiện giờ chúng ta có rất nhiều điều để làm, nhưng làm bằng cách nào lại là một câu hỏi khác. Tôi sẽ xem xét thời gian, con người… rồi sẽ nói với quý vị. Nếu không xem xét, tôi cũng sẽ có một vé. Tôi không hề muốn như vậy.

Nếu quý vị muốn biết thêm chi tiết về những mật giới này, tôi khuyên quý vị nên đọc Bổn Sư Du Già Lục Thời Tu Pháp. Sẽ có một số phần luận giải dần dần được dịch ra tiếng Việt. Tôi rất tiếc rằng không có nhiều kinh điển được dịch sang tiếng Việt. Do đó, quý vị không biết về nhiều điều, chẳng hạn những mật giới này, vì quý vị không có nguồn kinh điển để tham khảo. Vì vậy, Dipkar có một nhóm dịch thuật để dịch kinh điển sang tiếng Việt nhiều hơn nữa. Chúng tôi hy vọng sẽ hoàn thành mục tiêu này trong vòng năm đến mười năm sau. Vừa rồi có nhiều người nói với tôi rằng họ đã lớn tuổi nên muốn học pháp chuyển di tâm thức. Tuy nhiên, nếu quý vị đã phá vỡ một trong mười bốn mật giới này thì ông nội của pháp chuyển di tâm thức cũng không thể nào cứu quý vị. Tôi không nói những điều này, mà những điều này được ghi trong kinh điển.

Mật điển nói rằng nếu quý vị nhận quán đảnh, thực hành Kim Cang Thừa và không hề phạm mật giới thì quý vị có thể đạt được Phật quả trong mười sáu đời. Do đó, bây giờ quý vị đã thấy chúng quan trọng như thế nào rồi. Điều hệ trọng là, cho dù quý vị biết hay không biết mật giới, khi đã phạm mật giới thì không có gì khác biệt. Các bạn có rõ không? [Rinpoche nói tiếng Việt “Các bạn có rõ không?”] Nếu quý vị đã hiểu rõ thì phần việc của tôi đã hoàn tất. Tôi thấy lần này quý vị rất tập trung vào chủ đề tôi đang nói, vì quý vị đã nhận rất nhiều vé miễn phí rồi. Chúng ta đã xong mười một mật giới.

(Ni sư nói: “Quý vị có nhiều vé VIP đi xuống địa ngục”. [đại chúng cười])

12. Mật giới thứ mười hai: Đưa thông tin sai lệch làm thối thất hoặc hủy hoại tín tâm vào Phật pháp và giáo pháp mật thừa của người khác

Nếu có người có tín tâm mãnh liệt vào Phật pháp và giáo pháp Kim Cang Thừa, nhưng quý vị lại đưa ra thông tin sai lệch khiến cho tín tâm của họ bị thối chuyển hoặc bị hủy hoại, thì quý vị đã phạm mật giới thứ mười hai. Lý do là rất nhiều người không thông hiểu giáo pháp đúng đắn nhưng lại hay nói cho người khác nhiều điều. Đôi khi, họ sẽ gặp những người có tín tâm vào Phật pháp. Khi những người có tín tâm nghe họ nói, tín tâm của những người đó sẽ bị hủy hoại. Chính vì vậy, đây là một vi phạm rất hệ trọng.

Do đó, Đức Phật đã dạy rằng khi nhận một vị làm thầy, chúng ta phải kiểm tra xem vị đó có đầy đủ kiến thức về Phật pháp hay không. Có lẽ quý vị nên hỏi thầy của mình: “Thầy có những phẩm tính nào, có những bằng cấp nào?” Một lần nọ ở đại sứ quán Đài Loan, tôi muốn nhập cảnh vào Đài Loan và họ hỏi tôi: “Thầy muốn vào Đài Loan để làm gì?” Tôi nói rằng: “Tôi vào Đài Loan để giảng pháp”. Họ hỏi tôi “Thầy có phẩm chất gì về Phật pháp để giảng pháp, có những bằng cấp nào?” Tôi đã nói rằng: “Tôi đã học xong tiến sĩ Phật học”, và tôi đã cho họ xem bằng cấp của tôi. Lúc đầu, tôi cảm thấy rất kỳ lạ. Sau đó, tôi cảm thấy đó là một điều hay. Bằng cách này thì họ sẽ biết phẩm tính của một người ra sao. Khi quý vị không thông hiểu đúng đắn về Phật pháp mà lại nói ra những điều sai trái, nếu người khác nghe được thì tín tâm của họ sẽ bị thối thất hoặc bị hủy hoại. Khi đó, quý vị đã phạm mật giới thứ mười hai.

13. Mật giới thứ mười ba: Không hành trì đúng đắn những thệ nguyện về mối liên hệ giữa thầy và trò

Khi thầy nói những điều đúng với Chánh pháp, nếu quý vị không làm theo thì quý vị đã phá vỡ thệ nguyện. Nếu thầy bảo chúng ta làm những điều không tốt, chẳng hạn như giết hại động vật, đó hoàn toàn là tội lỗi nên quý vị có quyền không nghe theo. Nếu thầy bảo chúng ta trì tụng thần chú Om Mani Padme Hum 100 biến, dù làm được nhưng quý vị lại không làm theo, khi đó quý vị vi phạm thệ nguyện giữa thầy và trò.

Trong mật điển có những điều được gọi là thệ nguyện (samaya). Khi quý vị vi phạm thệ nguyện giữa thầy và trò thì điều đó sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng. Quý vị có thể thấy vị đệ tử giỏi nhất của Milarepa là Rechungpa. Trên thực tế, Rechungpa đã có thể đạt được Phật quả trong một đời, nhưng Rechungpa đã vi phạm thệ nguyện giữa thầy và trò ba lần. Cho nên, Rechungpa chỉ có thể đạt được Phật quả sau đó ba đời.

Không tuân theo những thệ nguyện chính là vi phạm mật giới. Mật giới hệ trọng nhất chính là mật giới đầu tiên: khinh chê hoặc phỉ báng đạo sư. Đó là mật giới nghiêm trọng nhất. Tuy nhiên, chúng ta cần biết một điểm. Nếu vị thầy khuyên chúng ta làm những điều ngược với giáo pháp, đó lại là vấn đề hoàn toàn khác. Nếu vị thầy làm những điều phù hợp với giáo pháp nhưng quý vị lại tìm lỗi nơi thầy mình, đó là lỗi lầm rất nghiêm trọng. Tôi nghĩ tôi đã gặp vài vấn đề ở điểm này. Khi tôi tuân thủ nghiêm ngặt giáo pháp, một vài đệ tử không vui vì điều đó. Tuy nhiên, tôi không quan tâm họ cảm thấy thế nào, vì tôi hoàn toàn không muốn nhận vé miễn phí. Đó là sinh mạng của tôi và tôi phải tự cứu mình khỏi rơi vào địa ngục. Do đó, tôi tuân thủ giáo pháp rất nghiêm ngặt. Có một điều rất rõ ràng ngay từ đầu: “Quý vị có biết ai là người có thể cứu quý vị khỏi rơi vào địa ngục không? Chính là bản thân quý vị”. Chỉ có quý vị mới có thể cứu mình ra khỏi địa ngục. Không ai khác làm được chuyện đó. Chính vì vậy, khi quý vị làm gì hoặc thực hành bất cứ điều gì, điều quan trọng là quý vị phải hiểu trọn vẹn vấn đề một cách đúng đắn.

14. Mật giới thứ mười bốn: Khinh chê nữ giới

Khi quý vị nói rằng tất cả người nữ đều xấu thì quý vị đang vi phạm mật giới thứ mười bốn. Nếu quý vị khinh chê một người nữ thì quý vị không vi phạm vào mật giới. Tuy nhiên, tôi không nói rằng quý vị hãy khinh chê người nữ. Nếu quý vị nói rằng nữ giới không thông minh hoặc những điều tương tự, nếu quý vị chỉ trích nữ giới nói chung, thì quý vị phạm vào mật giới thứ mười bốn. Đó là điểm khác biệt giữa mật giới của Phật giáo và ngoại đạo.

Tôi đã hoàn tất phần hướng dẫn mật giới. Lúc 8h tôi có phần kiểm tra những học trò của tôi. Đến bây giờ quý vị đã biết mình có bao nhiêu vé miễn phí rồi. Đây chỉ là đèn cảnh báo thôi. Phải làm gì tiếp theo lại là một câu hỏi khác. Tuy nhiên, điều quan trọng là chúng ta cần phải hiểu cả hai mặt của vấn đề. Bây giờ tôi sẽ dành vài phút cho phần hỏi đáp.

Khangser Rinpoche 

Nguồn: Mười bốn mật giới

Như vậy đầu tiên chúng ta triệu thỉnh chư Phật, Thượng sư sau đó các Ngài hòa tan vào bậc Căn Bản Thượng sư chính trong hình tướng Đức Phật Kim Cương Trì. Bậc Thượng sư của bạn hiển hiện một cách bất khả phân trong Báo thân Phật, còn bạn quán tưởng mình trong Báo thân Bản tôn để xóa bỏ hết những chấp trước nghi ngại. Sau đó chúng ta sẽ quy y và cầu nguyện bậc Thầy ban gia trì để đón nhận Tứ quán đỉnh, tiếp đến thực hành hòa tan an trụ trong Đại Thủ Ấn hay sự hợp nhất của Từ bi - Trí tuệ là mục đích tối thượng của sự thực hành Thượng sư tương ưng pháp.

Trì tụng Guru Yoga  

Trong phần thực hành chính của Yoga về Khẩu, bạn cần trì tụng bài Tích lũy Yoga triệu thỉnh sau:

Thầy là kết tinh tam thế Phật!

Thân, khẩu, ý chí thành con triệu thỉnh,

Nguyện một đời thực chứng chân như,

Nguyện đời con trọn vẹn sự thực hành!

Quy y Bản sư, Đức Phật tôn quý!

Quy y Pháp Vương, Đức Phật Thế Tôn!

Bạn cần trì tụng lời cầu nguyện này mỗi thời khóa 1.000 biến và tổng cộng 120.000 lần để hoàn thành một Tạng thành tựu pháp. Càng cầu nguyện nhiều bao nhiêu thì sự kết nối và tâm chí thành hướng về bậc Thầy càng được trưởng dưỡng mạnh mẽ. Nhờ đó, bạn mới có thể thành tựu Guru Yoga Thượng sư Tương ưng pháp - hợp nhất tự tính tâm của bạn với tâm giác ngộ của Thượng sư!

Tứ Quán đỉnh

Tất cả sự thực hành Kim Cương thừa đều có cùng mục đích giúp chúng ta giác ngộ Tứ thân Phật, giác ngộ bốn Bardo và nhận ra tất cả các pháp đều là như huyễn. Nhận thức này đặc biệt quan trọng trong giai đoạn Bardo thân trung ấm bởi lúc này bạn sẽ rất khó khăn để nhận ra là mình đã chết và sẽ có những trải nghiệm sợ hãi hoang mang đến cùng cực. Trong hoàn cảnh cô độc và hãi hùng này, hãy khoan chưa nói đến sự chứng ngộ tự tính tâm hay Đại Thủ Ấn, bởi đơn giản chỉ việc nhận ra chúng ta đã chết hay chưa đã là một sự vật lộn, một thành tựu đầy khó khăn.

Sự thực là hầu hết chúng ta đều chưa từng thực hành, chưa từng nhận hiểu được bất cứ điều gì khi còn sống. Vì thế, quan trọng là chúng ta phải thực sự làm quen với việc thực hành chính niệm tỉnh giác và thiền định tịnh hóa khi đang còn sống. Cốt yếu của phương pháp thiền định Guru Yoga là sự tịnh hóa thông qua Tứ Quán đỉnh. Đây là một pháp thiền định vô cùng mạnh mẽ và thiện xảo.

Trong Kim Cương thừa, chúng ta có bốn cấp độ Thượng sư tương ứng với Tứ quán đỉnh. Thứ nhất là bậc Thầy bên ngoài có nghĩa là bậc Thầy thị hiện trong sắc tướng loài người mà chúng ta có thể tiếp xúc và diện kiến được. Đây chính là Thân giác ngộ của bậc Thầy. Tiếp đến là bậc Thầy bên trong theo ý nghĩa chính là Khẩu giác ngộ của bậc Thầy. Kế đến, bậc Thầy bí mật chính là Tâm giác ngộ, còn bậc Thầy thứ tư, được coi như tinh túy trong tinh túy, bí mật trong bí mật, chính là thân tâm bản tính chân thật nơi mỗi người.

Tương ứng với cách phân chia trên chúng ta cũng có sự phân chia bậc Thầy theo bốn thân: Hóa thân, Báo thân, Pháp thân và Thể tính thân. Ví dụ như Bậc Thầy bên ngoài là Hóa thân đức Liên Hoa Sinh, bậc Thầy bên trong là Báo thân đức Quan Âm, bậc Thầy bí mật là Pháp thân đức Di Đà, và bậc Thầy thứ tư là Thể tính thân Kim Cương Trì.

Như vậy bậc Thầy có bốn nhưng khi cầu thỉnh quán đỉnh chúng ta không nên quán tưởng và phân chia các ngài tách rời ra trong hình tướng sai khác, mà ngay nơi bậc Căn Bản Thượng sư đã hội tụ đầy đủ phẩm hạnh của cả bốn bậc Thầy, Ngài thị hiện hoàn hảo trong cùng lúc cả bốn thân giác ngộ là Liên Hoa Sinh, Quan Âm, Di Đà, Kim Cương Tổng Trì không sai khác. Chúng ta phải hiểu rõ được ý nghĩa về bốn Thượng sư như vậy thì mới thụ nhận được đầy đủ Tứ quán đỉnh. Từ bậc Thầy bên ngoài chúng ta thụ nhận quán đỉnh về Thân giác ngộ, từ kim khẩu bậc Thầy (bậc Thầy bên trong) chúng ta thụ nhận quán đỉnh Khẩu giác ngộ, từ Trí tuệ bậc Thầy chúng ta thụ nhận Tâm giác ngộ, và quán đỉnh cuối cùng cầu thỉnh nơi bậc Thầy khai ngộ để thấy được Thể tính thân (không còn sự phân biệt giữa Pháp, Báo và Hóa thân).

Khi tu tập phần Tứ Quán Đỉnh của Guru Yoga, chúng ta áp dụng pháp quán tưởng đón nhận quán đỉnh gia trì như sau:

Trong sắc thân Bản tôn, chúng ta quán tưởng luân xa trên trán là chủng tự OM, luân xa yết hầu là chủng tự AH, ở tim là HUNG,và luân xa rốn chủng tự HO. Luân xa trên trán tượng trưng cho Thân, luân xa yết hầu tượng trưng cho Khẩu, luân xa tim tượng trưng cho Ý, còn luân xa rốn chính là phần Tinh túy của thân, khẩu, ý. Chính từ luân xa rốn, thần thức đã thể nhập mẫu thai để tạo nên hình hài tứ đại và kết tinh thành sắc tướng thân thể này, cho nên luân xa rốn là tinh túy sự kết tinh của cả Thân, Khẩu và Tâm thức. Chủng tự quán tưởng ở đây chính là chữ HO.

Tiếp đến, bạn quán tưởng tất cả hiện thân giác ngộ vi diệu được phản chiếu trong thân Kim Cương của Thượng sư. Tinh túy thân Kim Cương, chủng tự Om hay sắc tướng của pháp giới tập trung tại luân xa trán nơi khoảng giữa hai đầu lông mày của Thượng sư. Từ chủng tự này phóng chiếu đạo hào quang sáng trắng giống như sao băng, nhập vào luân xa - tinh túy và năng lượng - của thân bạn tại trán. Bạn tin tưởng tuyệt đối rằng tất cả ác nghiệp của Thân đều được tịnh hóa và bạn được thụ nhận quán đỉnh Bình. Nhờ vậy, bạn được điểm đạo thiền định trong giai đoạn Phát triển và đạt được trí tuệ hỷ lạc. Tâm giác tỉnh được tịnh hóa và mối liên kết được thiết lập trọn vẹn để thành tựu quả vị Hóa thân Phật.

Nguyện Hóa thân tuyệt hảo

Nhập vào luân xa trán

Nguyện cho nước hỷ lạc

Ở trong quán đỉnh Bình

Tịnh hóa thân nhiễm ô

Bardo thức đầu tiên!

Tiếp đến, bạn quán tưởng Khẩu Kim Cương của sự thực chứng hoàn hảo, Báo thân Phật mà tinh túy là chữ chủng tử AH hay âm thanh pháp giới tại luân xa họng của vị Thượng sư. Từ luân xa họng của Thượng sư phóng chiếu một đạo hào quang màu sáng đỏ, giống như tia chớp lóe trên bầu trời, nhập vào luân xa Khẩu tại cổ họng của bạn. Bạn tin tưởng tuyệt đối rằng mình vừa nhận được quán đỉnh Bí mật. Hai mươi mốt ngàn sáu trăm khí mạch của nghiệp lực - cỗ xe chở tám mươi loại tâm vương, tâm sở - đều được tịnh hóa trong pháp giới tuyệt đối. Bạn được điểm đạo tu tập thiền định về các khí, kinh mạch và giọt vi tế. Nhờ vậy, đạt được trí tuệ đại hỷ lạc và kết quả là chứng ngộ Báo thân Phật.

Nguyện khẩu của Báo thân

Viên âm khắp vũ trụ.

Nhập vào luân xa họng.

Nguyện ngọn lửa đại lạc

Của quán đỉnh bí mật,

Thiêu trụi và tịnh hóa

Bardo mộng vô minh.

Sự thiền định về Quán đỉnh thứ ba như sau: Trí tuệ sâu xa quang minh bất nhị trong tự tính Tâm Kim Cương trong sáng tuyệt đối chính là Pháp thân Phật. Từ chữ HUNG hay tâm thức của pháp giới tại luân xa tim của Thượng sư phóng chiếu đạo hào quang sắc xanh dương, giống như làn khói hương, nhập vào luân xa tim của bạn, tịnh hóa hai chướng vi tế. Thông qua sự quán tưởng này, bạn được thụ nhận quán đỉnh Trí tuệ, đạt được trí tuệ đại hỷ lạc, và được điểm đạo thiền định, lấy việc hợp nhất thân vi tế với chân quang làm đạo tu hành. Bạn được giải thoát khỏi trường mộng vô minh hắc ám và thành tựu Tâm kim cương - Pháp thân Diệu minh thường trụ.

Nguyện Pháp thân Thượng sư

Huy hoàng và tối thắng,

Nhập vào luân xa tim.

Nguyện mặt trời đại lạc

Của trí tuệ siêu việt

Tịnh hóa chướng vi tế

Bardo ngủ si mê

Cuối cùng, bạn thiền quán về thân vô tác tự tính tự nhậm vận tượng trưng cho tinh túy của Tam thân. Từ chủng tự HO tại luân xa rốn của bậc Thượng sư phóng chiếu đạo hào quang sắc xanh lục giống như ánh sáng ngọc lục bảo, nhập vào luân xa Trí tuệ tại rốn của bạn: mọi ám chướng sinh ra từ chấp trước phân biệt giữa thân, khẩu, ý được tịnh hóa hoàn toàn bởi chủng tự HO là tinh túy của ý. Lúc này, bạn nhận được trọn vẹn quán đỉnh thứ tư. Bạn được điểm đạo thiền định lấy Đại Thủ Ấn là toàn bộ đạo tu hành. Niềm đại hỷ lạc tối thượng tự nhậm vận phát khởi trong tâm bạn, và mối liên kết được thiết lập trọn vẹn để thành tựu Trí Kim cương tức là tinh túy Thể tính thân.

Nguyện Bản sư vô tác

Hiện ra trong sát na,

Nhập vào luân xa rốn

Nơi trí tuệ siêu việt.

Nương quán đỉnh thứ tư,

Tịnh hóa Bardo tử

Thành tựu ngôi bất thoái.

Sau đó, bạn quán toàn bộ bốn luồng ánh sáng phóng cùng một lúc vào bốn luân xa. Trước tâm chí thành và lòng thành kính của bạn, Thượng sư Kim Cương Tổng Trì nở nụ cười hoan hỷ và hòa tan thành khối cầu ánh sáng rực rỡ nhập vào luân xa đỉnh đầu bạn. Ánh sáng này đi vào luân xa bách hội trên đầu bạn, chạy xuống luân xa tim. Lúc này, giống như sắt được chuyển hóa thành vàng ròng thông qua thuật luyện kim, Thân, Khẩu, Ý và Trí của bạn được chuyển hóa tương ưng bất nhị với bốn Thân Kim cương của Thượng sư. Tâm Thượng sư và tâm bạn trở thành một, bất khả phân. Bạn an trụ càng lâu càng tốt trong tự tính tâm tự nhiên, không có vọng tưởng, trong sáng, vô niệm và bất nhị.

Ngay khi bạn ra khỏi trạng thái tâm trong sáng đó, hãy nghĩ rằng tất cả vạn pháp đều là sự hiển bày của Thượng sư. Tất cả âm thanh là âm thanh của Thượng sư. Tất cả suy nghĩ nào xuất hiện đều là sự hiển bày của Trí tuệ Kim cương giác ngộ.

Khi thực hành hòa tan rồi an trụ trong tự tính tâm, bạn sẽ thấu hiểu bản chất chân thực của vạn pháp, âm thanh, xúc cảm,... Bất cứ khi nào cảm thấy tức giận hoặc muộn phiền, nếu để những xúc cảm đó tự nhiên như thị mà không phóng chiếu, tạo tác, thì bạn sẽ nhận ra các xúc tình phiền não đó chẳng hề có chút thực chất nào. Đây chính là quá trình hình thành trí tuệ thực chứng bên trong chính bạn!

Như vậy, thông qua thực hành Tứ Quán đỉnh, chúng ta sẽ tịnh hóa bốn chướng ngại của trạng thái Bardo thức, Bardo mộng, Bardo ngủ và Bardo chết. Từng quán đỉnh đều có tác dụng tịnh hóa những ác nghiệp và tội lỗi khác nhau. Như quán đỉnh thứ nhất tịnh hóa tội lỗi của Thân, quán đỉnh thứ hai tịnh hóa tội lỗi của Khẩu, quán đỉnh thứ ba về Ý và thứ tư về Trí. Khi tội lỗi nghiệp báo được tịnh hóa và tiêu trừ hết thì Trí tuệ hay Đại Thủ Ấn sẽ tự nhiên hiển lộ. Chúng ta sẽ gặt hái quả vị của Tứ thân và thực sự diện kiến được chư Phật Bồ tát: Tịnh hóa nơi Thân sẽ thấy được Hóa thân Liên Hoa Sinh, tịnh hóa nơi Khẩu sẽ diện kiến Báo thân Quan Âm, nơi Tâm được diện kiến Pháp thân Di Đà và khi chứng đạt được chân tâm chân thật sẽ thể nhập Thể tính thân Kim Cương Tổng Trì. Đây là đích đến tối thượng của bất kỳ hành giả nào thực hành Mật pháp!

http://daibaothapmandalataythien.org/giao-phap-kim-cuong-thua-phat-giao-guru-yoga-thuong-su-tuong-ung-phap/thuc-hanh-ben-trong-la-phuong

Con đường thực hành, giác ngộ và thành tựu quán đỉnh được chia làm Căn quán đỉnh, Đạo quán đỉnh và Quả quán đỉnh

Căn quán đỉnh - phẩm tính Phật sẵn có trong mỗi chúng sinh

Căn quán đỉnh là phẩm tính Phật sẵn có trong mỗi chúng ta, không thể tìm cầu ở bên ngoài hay do các bậc Thầy ban cho. Đúng hơn là các bậc Thầy quán đỉnh để khai thị cho chúng ta về trí tuệ Bản lai. Một cách tuyệt đối, đó là sự gặp gỡ, hòa nhập tâm giác ngộ của bậc Thầy và tâm của đệ tử thông qua Đạo quán đỉnh. Tâm giác ngộ của bậc Kim cương Thượng sư không là gì khác hơn sự chứng ngộ tuyệt đối của Phật Bản tôn, là tự tính Bản Lai của chúng ta.

Đạo quán đỉnh: nghi thức trao truyền quán đỉnh

Đây là sự truyền trao ân phúc gia trì và cho phép thực hành Bản tôn.

Tâm thức phàm phu của chúng ta không được thành thục và chín muồi. Vì thế, nó cần phải được thuần thục bằng quán đỉnh. Trong thuật luyện kim, các hợp kim được chuyển hóa thành vàng. Tâm thức của chúng ta giống như hợp kim được chuyển hóa thành vàng nhờ vào lễ truyền pháp quán đỉnh. Trong khi dòng suối cam lồ được quán đỉnh ban phúc lên chúng ta trong buổi lễ, chúng ta thiền định và quán tưởng mình chuyển hóa, thể nhập và an trụ trong trạng thái của Bản tôn, nhờ đó tịnh hóa hết thảy ám chướng và tà niệm. Chúng ta hiển lộ tâm tính của mình đồng như tâm của Bản tôn không khác. Toàn bộ sắc thân của chúng ta được chuyển hóa thành Mandala của Bản tôn. Việc quán tưởng tự thân là Bản tôn, cầu nguyện triệu thỉnh Bản tôn bên ngoài và thực hành quán hòa tan hợp nhất có diệu dụng đánh thức tâm giác ngộ nơi mỗi chúng ta. Khả năng chuyển hóa và tịnh hóa này đến từ bậc Thượng sư và năng lực vĩ đại này được Ngài trì giữ và thành tựu từ một Truyền thừa giác ngộ. Chính vì thế, quán đỉnh còn mang ý nghĩa nhiều hơn những gì cấu thành nên nó; đó là sự trao truyền nguồn ân phúc và năng lực gia trì của cả một dòng Truyền thừa từ Đức Phật và là sự giới thiệu trực tiếp vào thực tại tuyệt đối, trí tuệ bất nhị hay chân tính của vạn pháp.

Mandala

Sau khi thụ quán đỉnh, chúng ta được phép thực hành Bản tôn trong đó bao gồm quán tưởng Thiên Cung hay còn gọi là Mandala hoặc Mandala của Bản tôn. Có hai loại Mandala chính là Mandala bên ngoài và Mandala bên trong, ngoài ra còn có Mandala thiền định đối với hành giả có khả năng thiền định cao mà không cần đối tượng bên ngoài, nhưng trường hợp này rất hiếm. Đối với Mandala bên ngoài, bậc Kim cương Thượng sư thực hiện nghi lễ quán đỉnh sử dụng Mandala in trên giấy hoặc vải hoặc tạo ra Mandala trên cát. Mandala cát cũng thường được sử dụng khi có các quán đỉnh lớn như Thắng Lạc Kim Cương và thường được một số chư Tăng Ni được huấn luyện đặc biệt kiến lập. Mandala bên ngoài thường được dùng như là pháp khí chính của việc quán đỉnh, nhưng không phải là Mandala thật; Mandala thật là Mandala được quán tưởng trong khi quán đỉnh. Mục đích của Mandala tự tạo bên ngoài là giúp cho các bậc Thượng sư giải thích đặc điểm của Mandala thật cho người đệ tử trong khi cử hành nghi lễ quán đỉnh. Ở một số tự viện có thể có Mandala ba chiều. Đây là một công trình xây dựng đồ sộ với nền móng kim cương bốn cửa và tất cả các sức trang hoàng chỉ để dành cho thiền định, giúp thiền giả thực hành quán tưởng Mandala. Thường là có những bức tường hở để có thể nhìn thấy được các Bản tôn bên trong nhưng những Mandala ba chiều này lại không được dùng trong nghi lễ quán đỉnh. Mandala quán đỉnh thường dựa trên Mandala in vẽ hay Mandala cát. Mandala bên ngoài ba chiều được đặt vào trong một ngôi nhà Mandala ba chiều phủ rèm xung quanh.

Trong phần đầu của lễ quán đỉnh, đệ tử cuốn một dải vải đỏ trên trán biểu thị bị bịt mắt bởi vì chưa được quán đỉnh nên họ không được phép nhìn thấy Mandala. Vào một thời điểm nhất định trong lễ quán đỉnh khi Kim cương Thượng sư cho phép, rèm của ngôi nhà Mandala được kéo lên thể hiện Mandala và dải băng bịt mắt sẽ được tháo ra. Trong Mandala thật được quán tưởng có thể có rất nhiều Bản tôn tùy thuộc vào các quán đỉnh, chẳng hạn như Mandala Mật tập có ba mươi hai Bản tôn và một trong những quán đỉnh về Heruka thì có sáu mươi hai Bản tôn. Mỗi khía cạnh của Mandala mang một ý nghĩa, ví dụ như bốn cửa nêu biểu cho Tứ niệm xứ hay Tứ diệu đế, tám cột nêu biểu cho Bát chính đạo… Bởi vậy Mandala không được tưởng tượng giống như bê tông hoặc gạch mà phải được xây dựng trong sự chứng ngộ của thiền giả. Mandala bên trong là nơi mà toàn bộ thân và tâm được quán tưởng đầu tiên trở thành một Mandala nơi an trụ của chư Bản tôn. Nhiều nghi quỹ hướng dẫn phần thực hành này. Tiếp theo lời cầu nguyện mở đầu, thông thường là phần giảng về các uẩn, đại, giác quan, đối tượng của giác quan hay các chi của bạn là một Mandala hoàn hảo với năm Phật Thiền na và Phật mẫu, các Bồ tát nam, nữ cùng với các Bản tôn phẫn nộ. Không phải tất cả các thực hành Bản tôn có giai đoạn thực hành Mandala bên trong. Bên cạnh Mandala bên ngoài và bên trong, một vài Mật điển đề cập đến Mandala thân thể, nghĩa là sự thực hành có liên quan tới các đại của Mandala tương ứng với các bộ phận của thân hành giả. Mỗi pháp thực hành các Bản tôn khác nhau sẽ có cách giải thích khác nhau nhưng nhìn chung, trong Mandala thân thể, các yếu tố của thân và năm giác quan được quán tưởng thành Bản tôn.

Tứ quán đỉnh

Trong Kim Cương thừa có bốn quán đỉnh tương ứng với bốn con đường: con đường tu tập quán tưởng, con đường hòa tan, con đường bí mật và con đường cảnh giới Đại Thủ Ấn. Các thứ lớp quán đỉnh nêu biểu cho sự tu tập nền tảng tới con đường và kết quả rốt ráo (Căn, Đạo, Quả). Thông qua bốn quán đỉnh, chúng ta tịnh hóa bốn ám chướng. Nhờ tịnh hóa bốn ám chướng, chúng ta gieo trồng hạt giống thành tựu Tứ thân trong tương lai. Các thứ lớp này là những yếu tố căn bản của Tantra, gốc rễ của hệ thống Kim Cương thừa. Nếu không đón nhận lễ truyền pháp quán đỉnh này, chúng ta không có quyền thực hành tu tập Kim Cương thừa. Vì thế chúng ta cần phải biết trân quý cơ hội hy hữu khi được đón nhận quán đỉnh từ bậc Thượng sư Giác ngộ.

Bốn quán đỉnh đó là:

- Quán đỉnh Bình: giúp tịnh hóa ám chướng nơi Thân và thành tựu Hóa thân

- Quán đỉnh Bí mật: giúp tịnh hóa ám chướng nơi Khẩu và thành tựu Báo thân

- Quán đỉnh Trí tuệ: giúp tịnh hóa ám chướng nơi Ý và thành tựu Pháp thân

- Quán đỉnh Ngữ tôn quý: giúp tịnh hóa các ám chướng Khí vi tế và thành tựu Thể tính thân

Thông qua thiền định về quán đỉnh đầu tiên, tức là Bình quán, chúng ta tịnh hóa các ám chướng của Thân. Hiện giờ chúng ta thấy bản thân mình chỉ là một phàm phu thường tình bằng xương, bằng máu vốn là nguồn gốc của khổ đau phiền não. Nếu thấy rõ được điều này trong lễ truyền pháp quán đỉnh, chúng ta có thể hiển lộ được thân phàm phu của mình thành thân giác ngộ. Nói cách khác, chúng ta chuyển hóa bản thân mình thành Bản tôn. Bằng cách thể nhập vào trạng thái của Bản tôn, chúng ta gieo trồng hạt giống thành tựu Hóa thân Phật.

Trong phần quán đỉnh thứ hai gọi là Mật quán, chúng ta tịnh hóa những ám chướng gây ra bởi Khẩu nghiệp. Tất cả những khẩu nghiệp bất thiện và những lời vô nghĩa không biết dừng nghỉ của chúng ta được chuyển hóa thành Khẩu giác ngộ của Đức Phật. Bằng cách tịnh hóa các ác nghiệp ám chướng thuộc về khẩu, chúng ta gieo trồng hạt giống thành tựu Báo thân Phật.

Nhờ quán đỉnh thứ ba tức là quán đỉnh Trí tuệ, chúng ta tịnh hóa tất các ác nghiệp ám chướng thuộc về Ý. Tất cả si mê ám chướng (Trần sa hoặc) của chúng ta được chuyển hóa thành bản chất Trí tuệ và tự tính tâm của chúng ta hiển lộ vô biên không giới hạn. Bằng cách tịnh hóa Ý nghiệp, chúng ta gieo trồng hạt giống thành tựu Pháp thân Phật.

Quán đỉnh thứ tư đôi khi còn được gọi là quán đỉnh Ngữ tôn quý, song thông thường được gọi là quán đỉnh “thứ tư”. Nhờ được thụ nhận quán đỉnh thứ tư này, chúng ta tịnh hóa các ám chướng vi tế (Vô minh hoặc) để thành tựu quả vị giác ngộ. Những ám chướng vi tế của phân biệt nhị nguyên được chuyển hóa thành sự tỉnh thức nguyên thủy - Trí tuệ bản lai. Bằng cách tịnh hóa các ám chướng vi tế, chúng ta gieo trồng hạt giống thành tựu Thể tính thân siêu việt.

Bốn quán đỉnh này thường tương ứng với bốn thứ lớp Tantra tối thượng như Tantra Hỷ Kim Cương, Thắng Lạc Kim Cương, Kim Cương Phật Mẫu.

Nguồn:http://daibaothapmandalataythien.org/giao-phap-kim-cuong-thua-phat-giao-quan-dinh/dinh-nghia-quan-dinh

Để có thể thụ nhận quán đỉnh, hành giả phải phát tâm thụ nhận ân đức gia trì, thực hành những giáo pháp tương ứng trong tương lai và phát tâm tức thời thực hành giáo pháp được truyền thụ. Để thành tựu, lễ truyền pháp quán đỉnh cần hội đủ ba nhân duyên điều kiện sau:

- Động cơ của bậc Thượng sư phải thanh tịnh dựa trên cơ sở tình yêu thương và lòng bi mẫn. Bậc Thượng sư cũng phải đã từng đón nhận lễ truyền pháp quán đỉnh và bản thân có kinh nghiệm tu chứng.

- Người đệ tử phải có tín tâm không chút nghi báng về sự hợp thức của buổi lễ và phẩm hạnh của Thượng sư. Người Thầy phải được hiểu là hiện thân của Đức Phật và bậc Thượng sư của chính Ngài. Những phẩm chất cá nhân thường nhật của người Thầy không quan trọng bằng vai trò Kim cương Thượng sư của Ngài.

- Những pháp khí biểu tượng trong buổi lễ như tranh ảnh, hình tượng, bình quán đỉnh bumpa, Torma (phẩm vật cúng dàng truyền thống dùng trong các nghi lễ Mật thừa, được làm chủ yếu từ bột mì và bơ) và những phẩm vật cúng dàng được chuẩn bị đầy đủ khác.

Quán đỉnh bao gồm rất nhiều khía cạnh khác nhau, từ phẩm chất của sự chuẩn bị và thực hành trong cả một đời bậc Thầy và đặc biệt là phẩm chất và sự chuẩn bị nơi người đệ tử. Bởi quán đỉnh là sự truyền trao năng lực giác ngộ từ tâm đến tâm, là kết quả của mối quan hệ giữa Thượng sư và đệ tử nên thành tựu của pháp này hoàn toàn phụ thuộc vào sự hiểu biết và tin tưởng rất mạnh mẽ từ cả hai phía. Đây được gọi là “gia trì” và quán đỉnh, theo nghĩa đích thực của nó, phải dẫn chúng ta đến việc đón nhận gia trì cùng sự chuyển hóa thật sự nơi thân tâm hướng về giác ngộ. Điều tương tự cũng đúng với các phương pháp thiện xảo khác trong Kim Cương thừa như trì tụng chân ngôn, thực hành thiền định, kỹ năng quán tưởng,… Chúng đều có cùng một mục tiêu: sự chuyển hóa hoàn toàn của Thân, Khẩu, Ý và toàn bộ sự tồn tại của chúng ta. Bởi quán đỉnh liên quan đến bốn điều này nên trong Kim Cương thừa cũng có bốn thứ lớp quán đỉnh.

Nguồn: http://daibaothapmandalataythien.org/giao-phap-kim-cuong-thua-phat-giao-quan-dinh/nhung-yeu-cau-de-duoc-thu-nhan-quan-dinh

Nghi thức truyền Quán đỉnh có thể ngắn hoặc dài, đơn giản hay phức tạp. Nó thường bao gồm (1) wang tức là phần quán đỉnh thánh hóa người đệ tử thành vị Bản tôn thiền định, (2) lung tức là phần khẩu truyền tụng đọc một bài kinh văn (đôi khi có thể là tụng bản cô đọng hoặc tụng nhanh đầy đủ cả bài kinh), và (3) tri là những phần giảng dạy hướng dẫn cách tu tập thực hành. Trong những trường hợp đặc biệt, chỉ cần một nghi lễ rút gọn kết nối người đệ tử với nghi quỹ thực hành đi kèm cùng việc trì tụng chân ngôn liên quan là đủ.

Thông thường, trong một Đại lễ quán đỉnh, nhiều phần quán tưởng và nghi lễ khác nhau như Quy y, phát nguyện Trì giữ Tam muội da và tịnh hóa thân, khẩu, ý được thực hiện. Có thể bậc Kim cương Thượng sư sẽ giới thiệu về các đề mục này ngay từ đầu, hoặc giải thích vào thời điểm thích hợp sau đó. Quán tưởng trong phần chính của nghi lễ quán đỉnh wang phức tạp hơn quán tưởng trong nghi lễ chuẩn bị. Chẳng hạn, trong phần chính bạn có thể phải quán tưởng về các vị Bản tôn xuất hiện trên không trung, hay từ tim của Kim cương Thượng sư, và những chủng tử tự bằng tiếng Tạng hiện ra ở những vị trí nhất định trên thân Ngài hay ngay trên thân bạn. Bạn có thể được yêu cầu quán tưởng những luồng ánh sáng với màu sắc khác nhau từ tim Ngài phóng ra tỏa chiếu lên bạn cùng vô số chúng hữu tình, thanh lọc mọi phiền trược nhiễm ô.

Theo yêu cầu của Kim cương Thượng sư, bạn có thể phải quán tưởng về chính tự thân mình trong Pháp tướng của Bản tôn quán đỉnh. Lễ Tịnh hóa Thân, được thực hiện khi vị thị giả dâng hương, giúp thanh lọc những uế trược về thân để chúng ta có thể quán tưởng bản thân mình thành vị Bản tôn thiền định. Bất luận già hay trẻ, nam hay nữ, chúng ta lúc này đều quán tưởng mình là Phật Bản tôn, ví dụ như Bản tôn Quán Âm - vị Phật của lòng bi mẫn với một mặt, bốn tay, cầm tràng hạt và ngọc như ý...

Tiếp đến, trong phần Tịnh hóa Khẩu, thông thường bạn sẽ phải quán tưởng chân ngôn viết bằng tiếng Tạng của vị Bản tôn đi từ tim của bậc Kim cương Thượng sư thể nhập vào tim bạn. Lúc này, Ngài sẽ trì chân ngôn và bạn nhắc theo ba lần. Lễ Tịnh hóa Khẩu giúp thanh lọc Khẩu nghiệp và cho phép chúng ta trì tụng câu chân ngôn tương ứng của Bản tôn.

Nghi thức Tịnh hóa Ý giúp ta thực chứng sự bất nhị của tâm mình và tâm của Bản tôn, từ đó siêu việt được năng - sở đối đãi nhị nguyên thường ngày. Trong nghi lễ Tịnh hóa Ý, bạn quán tưởng trong tâm chủng tử tự của vị Bản tôn và bằng cách chú tâm vào chủng tử tự hay tinh yếu của Đức Bản tôn, bạn cố gắng liễu ngộ tâm mình và tâm của Thượng sư hay Đức Bản tôn là bất khả phân.

Cả ba nghi lễ trên đây ban năng lực cho phép ta hành trì một pháp tu thiền định nào đó mà theo đấy ta được phép quán tưởng tự thân là Bản tôn, trì tụng chân ngôn, xua tan những vọng tưởng phân biệt giữa bản thân mình và bậc Bản tôn thiền định. Hình thức tu tập này giúp chúng ta liễu ngộ bản tâm mình với tâm của chư Phật không khác.

Đại lễ Quán đỉnh kết thúc với nhiều bài tán tụng cầu nguyện và lễ cúng dàng Mandala cuối cùng để bày tỏ lòng tri ân tới bậc Kim cương Thượng sư vì đã trao truyền quán đỉnh. Trong phần kết thúc quán đỉnh, các đệ tử xếp thành hàng một đi nhiễu qua nơi tòa của Kim cương Thượng sư để thụ nhận gia trì, chẳng hạn Ngài sẽ đặt chày kim cương hay bình quán đỉnh lên đỉnh đầu đệ tử, hoặc đôi khi để chiêm bái một hình ảnh giác ngộ nào đó.

Nếu Mandala của vị Bản tôn đã được kiến lập dành cho những Đại lễ quán đỉnh, bạn nên chiêm bái và đỉnh lễ Đức Bản tôn ở trung tâm của Mandala để đón nhận gia trì và thành tựu pháp.

Bởi quán đỉnh phù hợp với căn cơ kẻ thụ nhận cũng như mối liên hệ linh thiêng Thượng sư - đệ tử nên bạn phải tránh chạy theo các Bậc Thầy và thụ nhận quán đỉnh mà không kiểm tra trước với Bậc Thầy Căn bản Thượng sư xem bạn đã sẵn sàng phù hợp với pháp thực hành này chưa. Hãy thận trọng khi nghe thấy một vài quán đỉnh rất bí mật sẽ được cử hành ở đâu đó vì nếu bạn tham gia các quán đỉnh này mà chưa được chuẩn bị hoặc có một nền tảng tu tập vững chắc thì hậu quả sẽ rất nghiêm trọng. Sự vội vã thậm chí có thể hủy hoại đường đạo của bạn.

Như vậy, chúng ta có thể nói việc thụ nhận quán đỉnh cũng giống như việc gieo một hạt giống trong tâm thức để trong quá trình sau này, khi hội đủ nhân duyên, hạt giống đó sẽ nảy mầm thành quả Giác ngộ. Các nhân duyên được trưởng dưỡng qua quá trình tham học kinh luận, miên mật thực hành giáo pháp được trao truyền và đặc biệt là việc trì giữ trọn vẹn Tam muội da giới một cách thanh tịnh giữa hành giả với pháp tu, với bậc Thượng sư và chân lý vũ trụ.

Nguồn:http://daibaothapmandalataythien.org/giao-phap-kim-cuong-thua-phat-giao-quan-dinh/nghi-thuc-truyen-quan-dinh