TAM BẢO là Phật, Pháp, và Tăng. Trong Phạn ngữ, Tam Bảo được gọi là Triratna, những viên ngọc quý mang lại hỷ lạc. Lĩnh vực hoạt động của mặt trời là một phép ẩn dụ để chỉ điều gì hoàn hảo, tràn ngập khắp nơi và không bao giờ cạn kiệt, nó xua tan bóng tối và soi sáng một cách vô tư trên tất cả. Phật, Pháp, và Tăng có những phẩm tính đầy đủ và hoàn hảo, và sở hữu mọi khả năng để xua tan đau khổ và ban những gia hộ trên chúng sinh.

Phật có nghĩa là đấng đã hoàn toàn giác ngộ. Nói cách khác, một vị Phật đã hoàn toàn tỉnh giác khỏi giấc ngủ của sự mê lầm. Ngài thoát khỏi mọi che chướng thô lẫn tế, và đã khám phá hai giác tánh trí tuệ nội tại. Phật quả là bản tính được thiết lập một cách tự nhiên, không pha trộn, không phụ thuộc vào những điều kiện khác. Một vị Phật có trí tuệ toàn hảo, đã hoàn toàn thành tựu bản tính của lòng bi mẫn, và có mọi năng lực để hiển lộ mọi hoạt động xuất sắc. Có nhiều vị Phật trong quá khứ, hiện tại, và tương lai. Thực ra, có nhiều vị Phật như vô số hạt bụi. Về cơ bản, thuật ngữ Phật ám chỉ bất kỳ ai có tâm hoàn toàn giác ngộ và ám chỉ những vị thoát khỏi mọi đau khổ và những nguyên nhân của nó. Khi ta chỉ rõ Đức Phật Thích Ca Mâu Ni là một vị Phật, Ngài là một khuôn mẫu của điều này. Một vị Phật có bốn thân tướng, tất cả hóa hiện từ Pháp Thân:

1. Hóa Thân (Nirmanakaya) là một vị Phật hóa hiện trong một thân tướng vật lý. Một Hóa Thân có thể hóa hiện ở bất kỳ nơi đâu như điều gì có sinh khí hay vô tri vô giác - như một con người, một con vật, hay thậm chí một chiếc cầu, nếu cần thiết. Ví dụ như, ta thấy trong tiểu truyện của ngài Asanga (Vô Trước) là Đức Phật Di Lặc đã hóa hiện làm một con chó bị những con dòi phủ kín để tạo ra những điều kiện qua đó Asanga có thể có cơ hội nhìn thấy Ngài. Trong thực tế, những hiển lộ của một vị Phật không thể bị đo lường, bởi chúng thật vô hạn.

2. Báo Thân (Sambhogakaya) là sự biểu lộ của hiển lộ đầy đủ, toàn hảo của những phẩm tính xuất sắc, vô hạn của Đức Phật, được gọi là thân lạc thú - huy hoàng và chói lọi. Mọi vị Phật xuất hiện và hiển lộ trong những cõi Phật vô hạn trong hình thức này. Các Ngài không tụ họp ở đó, các Ngài cũng không nhỏ bé hơn. Báo Thân thì không thể nghĩ bàn và siêu vượt tư tưởng hay sự đo lường tầm thường. Tuy thế, các đại Bồ Tát là những vị đã thành tựu sự chứng ngộ cao cấp có thể hiểu được hình thức này. Báo Thân có ngôn ngữ vô hạn, nó hòa hợp, du dương và thích hợp với tâm thức của mọi chúng sinh. Hóa Thân và Báo Thân hiển lộ để làm lợi lạc mọi chúng sinh qua lòng bi mẫn tinh khiết, trùm khắp.

3. Pháp thân (Dharmakaya) là sự toàn thiện của riêng ta, hoàn toàn thoát khỏi mọi mê lầm và đau khổ. Pháp Thân vô hạn và siêu vượt mọi ranh giới. Ta không thể nhìn thấy nó bằng đôi mắt vật lý hay xúc chạm nó bằng bàn tay. Tuy thế nó là căn bản của mọi phẩm tính tuyệt vời, vô hạn - trí tuệ bao la, vô hạn, giác tính nguyên sơ, và lòng bi mẫn. Nó là căn bản cho sự hiển lộ của an bình, hòa hợp, và đức hạnh, ngay cả trong trạng thái tương đối. Mọi hình tướng hay thân khác nhau của một vị Phật hóa hiện từ Pháp Thân.

4. Thân Tự tính (Svabhavikakaya) là bản tính bất khả phân của ba thân tướng khác. Nói cách khác, bản tính trống không của thân là Pháp Thân. Từ đó, hiển lộ không ngừng nghỉ của mọi thân tướng là Hóa Thân, và sự không thể chia lìa của hai thân này là Báo Thân. Hóa Thân và Báo Thân cùng được gọi là rupakaya (Sắc Thân). Sắc Thân và Pháp Thân thì không thể tách lìa và được bao gồm trong Báo Thân. Ví dụ như, tâm trí tuệ của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni là Pháp Thân, ngữ của Ngài là Báo Thân, thân Ngài là Hóa Thân, và bản tính không thể tách lìa của Ngài là Báo Thân.

Giáo pháp có nghĩa là phương pháp để bảo vệ tâm khỏi các klesha (các phiền não trong tâm). Các Giáo pháp có liên quan tới chân lý tuyệt đối và tương đối, trước hết được Đức Phật Thích Ca Mâu Ni giới thiệu là Bốn Chân lý Cao quý:

• Chân lý Đau khổ
• Chất lý Nguồn gốc của Đau khổ
• Chân lý Ngừng dứt Đau khổ
• Chân lý Con đường Thành tựu sự Ngừng dứt

Bốn điều này bao gồm hai chân lý - điều thứ nhất, thứ hai và thứ tư được bao gồm dưới chân lý tương đối, và điều thứ ba là chân lý tuyệt đối. Chân lý tương đối là một chiếc cầu dành cho chúng sinh bình thường sử dụng để thể nhập chân lý tuyệt đối. Chân lý tương đối cũng được gọi là “Chân lý của Con Đường”, nghĩa là nó là một phương pháp để tịnh hóa những che chướng thô và tế. Con đường khám phá mọi phẩm tính toàn hảo của Đức Phật, bao gồm lòng đại bi và trí tuệ nội tại. Con đường là cách đối trị tối thượng đối với mọi phiền não trong tâm không loại trừ điều nào. Chân lý tuyệt đối thì không thể nhận thức được, nghĩa là nó không thể được giải nghĩa bởi tâm phiền não. Sự không nhị nguyên không thể được tri giác bởi tâm nhị nguyên. Tâm bận rộn của ta không thể định nghĩa được ý nghĩa tối thượng, tuy nhiên tự bản chất chúng không thể chia lìa - không có chân lý tương đối thì không có chân lý tuyệt đối.

Chúng ta nghiên cứu Giáo pháp và thực hành chân lý tương đối để kinh nghiệm và chứng ngộ chân lý tuyệt đối, sự giác ngộ. Mọi sự ta nghiên cứu và thực hành có quan hệ với hai chân lý: ngay từ lúc đầu khi ta bắt đầu đọc bảng mẫu tự abc và học đếm, rồi sau đó khi ta nhận ra mười đức hạnh và bắt đầu tránh mười ác hạnh. Sau đó ta cố gắng từng bước một và vượt qua Năm Con Đường. Bốn con đường đầu tiên (con đường tích tập, con đường chuẩn bị, con đường nội quán sâu sắc, và con đường thiền định) có liên quan tới chân lý tương đối. Chân lý tuyệt đối (con đường vô học hay con đường của sự toàn thiện) được nhận ra khi ta thành tựu Phật quả.

Ta đi theo năm con đường này với sự hỗ trợ của ba tu tập: shila (giới), samadhi (thiền định quân bằng, định), và prajña (giác tính thấu suốt phân biệt, tuệ). Khi ta xây một căn nhà, ta cần những vật liệu để làm cột, xây tường, và trần nhà. Bằng cách kết hợp những điều kiện này, ta có thể xây một căn nhà đẹp. Tương tự như vậy, để xây ngôi nhà giác ngộ, ba tu tập này là những vật liệu thô sơ, thiết yếu. Nếu một trong ba điều này bị bỏ quên, lâu đài giác ngộ không thể được xây dựng. Vì thế mọi hành giả Pháp phải cẩn trọng từng phần trong ba tu tập và như nhau. Hãy yêu quý chúng trong trái tim bạn.

Sangha (Tăng) ám chỉ cộng đồng những người tận tụy với việc nghiên cứu và thực hành Giáo pháp. Có nhiều cách xếp loại Tăng đoàn: Các Shravaka (Thanh Văn), Pratyekabuddha (Phật Độc Giác), và các Bồ Tát, những vị đã thành tựu những giai đoạn khác nhau chẳng hạn như những con đường khác nhau hay mười bhumi (thập địa). Tất cả các ngài đã có những phẩm tính khác nhau, tùy thuộc vào những thành tựu của các ngài trong con đường tâm linh. Tăng đoàn các hành giả cư sĩ giữ năm giới và có niềm tin không thể lay chuyển nơi Phật, Pháp, và Tăng. Tăng đoàn các tăng và ni là những hành giả giữ các giới luật xuất gia và cam kết hướng cuộc đời mình vào việc nghiên cứu và thực hành Giáo pháp. Những tăng đoàn này là những ví dụ lớn lao về những hành giả thành công, là những vị đi theo bước chân của Đức Phật. Các ngài là những đối tượng của sự tôn kính, sùng mộ, và khát khao. Các ngài hoàn toàn dâng hiến cho việc tịnh hóa những mê lầm trong tâm, những tư tưởng tiêu cực và dâng hiến cho việc duy trì thái độ giác ngộ. Ta có thể quy y Tăng là những vị đã thể nhập Con Đường thứ Ba và ở trên, những vị đã thành tựu sự hiểu biết phê bình sâu sắc. Đặc biệt là, ta quy y Tăng đoàn bao gồm những vị đã thành tựu cao cấp trong sự chứng ngộ về hai loại trí tuệ và đã thoát khỏi sinh tử. Vì thế, ba quy y này -Phật, Pháp, và Tăng - thì quý báu và là suối nguồn của mọi lợi lạc trong thế gian.

Một viên ngọc như ý có những phẩm tính này:

• nó rất khó tìm trong thế gian
• có bản chất thanh tịnh
• có khả năng đáp ứng những ước nguyện của con người trong vùng lân cận
• là vật trang sức vô song của một quốc gia
• là của cải siêu việt trong mọi loại của cải
• có bản tính không bao giờ biến đổi

Tương tự như vậy, Phật, Pháp, và Tăng sở hữu những phẩm tính tương tự như những phẩm tính của một viên ngọc như ý:

• chúng quý hiếm trong sinh tử
• hoàn toàn tịnh hóa mọi che chướng thô và tế
• có mọi khả năng đem lại sự an bình tương đối và tuyệt đối và mọi phẩm tính xuất sắc
• là những vật trang sức siêu việt của thế giới, có thể tạo nên sự hòa hợp tuyệt đối
• lỗi lạc nhất trong chúng sinh
• không bao giờ nao núng trong việc làm lợi lạc chúng sinh qua trí tuệ, lòng bi mẫn, và các hoạt động.

Trên căn bản của bốn nền tảng, hãy thấu hiểu rằng ba điều này - Phật, Pháp và Tăng - là nơi quy y (nương tựa) không bao giờ vơi cạn và bi mẫn. Vì thế tự đáy lòng bạn, hãy quy y ba điều này. Đặc biệt là, Đức Phật có lòng bi mẫn vô điều kiện đối với mọi chúng sinh. Lòng bi mẫn và trí tuệ của Đức Phật đến với mọi chúng sinh không loại trừ ai. Trong tâm Đức Phật không có chút phân biệt nào, ngay cả giữa con người và chúng sinh phi nhân. Ngài đã nuôi dưỡng lòng từ ái một cách không phân biệt. Những gia hộ của Đức Phật không lớn hơn đối với Đạo sư cao cấp, và không suy kém đối với chúng sinh bình thường, ngay cả đối với những côn trùng nhỏ bé. Ta có thể nghe nói rằng một Đạo sư nào đó có một thị kiến của Đức Phật, vì thế ta có thể nghĩ rằng Đức Phật gần vị Thầy này hơn và ở xa ta hơn. Điều này không đúng. Ta nên cảm thấy hoàn toàn tin tưởng rằng Đức Phật thì vô phân biệt và không bao giờ vơi cạn. Mặt trời chiếu sáng một cách vô phân biệt trên ngọn núi cao và trong thung lũng hẹp. Mặt trời có thể được phản chiếu trong hàng ngàn ao hồ không loại trừ cái nào. Tương tự như thế, các gia hộ của Tam Bảo đến với mọi chúng sinh đều ngang bằng nhau.

Nếu ta thực hiện một nỗ lực, sự hỗ trợ của Đức Phật luôn luôn có đó. Bản tính không phân biệt của Đức Phật thì chân chính đối với tất cả chúng sinh. Điều này giảng nghĩa vì sao Giáo pháp không chỉ dành cho tăng và ni, nhưng có thể được thực hành bởi bất kỳ chúng sinh bình thường nào. Giáo pháp dạy ta làm thế nào giải thoát khỏi đau khổ phổ quát. Đức Phật luôn luôn có mặt bất kỳ nơi nào có cơ hội để giúp đỡ. Khi ta ở trong khí hậu nóng và chạm vào một cơn gió lạnh, ta có thể cảm thấy rằng điều này là gia hộ khỏe khoắn của Đức Phật. Khi trời lạnh và ta cảm thấy một xúc chạm với ánh nắng ấm áp, điều đó cũng là hoạt động gia hộ không bao giờ vơi cạn của Đức Phật. Những gia hộ của Phật, Pháp, và Tăng đồng xuất hiện với khát khao giải thoát khỏi đau khổ và sự quy y của ta. Cả hai đều cần thiết đối với kết quả hoàn hảo.

Ta biết rằng sinh tử là lầm lạc và đau khổ và ta muốn thoát khỏi trạng thái đó, nhưng ta không biết phải làm sao. Vì thế, ta cần một người hướng dẫn có thể cho ta một phương pháp hoàn hảo, có thể chỉ cho ta phương cách để hoàn toàn thoát khỏi mọi mê lầm. Về điều này, ta hướng về sự quy y Phật, Pháp, và Tăng. Đây là những lợi lạc của sự quy y:

* Ta trở thành một Phật tử và có mọi cơ hội để nghiên cứu và thực hành Giáo pháp cao quý.

* Sự quy y trở thành nền tảng để thọ nhận mọi giới nguyện khác và soi sáng con đường giải thoát.

* Quy y tịnh hóa và xua tan mọi che chướng không loại trừ điều gì, giống như nước rửa sạch sự bất tịnh.

* Việc hãm hại từ người và các phi nhân trở nên bất lực.

* Quy y không chỉ thuộc về trí tuệ; đúng hơn, quy y bao hàm toàn bộ con người của ta.

* Phật là thân của sự tịnh hóa mọi che chướng, Pháp là phương pháp để tịnh hóa các che chướng, Tăng là nhóm người trong đó ta thực hành Pháp. Vì thế khi ta quy y Tam Bảo và thực hành Pháp, các che chướng không thể hoạt động, giống như bóng tối phai lạt khi mặt trời mọc.

* Ta thành tựu mọi điều mong muốn. Chẳng hạn như, ta có thể thành tựu sự toàn thiện của bản tính nội tại, thuần tịnh của trí tuệ. Ta có thể hiển lộ sự an bình, hạnh phúc, danh vọng, và của cải mà không cần nỗ lực và cuối cùng đạt được Phật quả. Trong khi ấy, ta sẽ tái sinh trong các cõi trời và người.

* Nhờ quy y, mọi phẩm tính của trí tuệ và lòng bi mẫn sẽ tăng trưởng vô hạn.

* Bằng cách quy y Tam Bảo, ta nhanh chóng đạt được Phật quả. Việc nghiên cứu và thực hành Giáo pháp, từng bước một, tịnh hóa mọi che chướng không loại trừ điều gì và cuối cùng dẫn tới mục đích tối hậu.

* Khi ta thực hành một cách đúng đắn và chân thành, ta sẽ không tái sinh trong những cõi thấp.

Câu chuyện dưới đây minh họa vấn đề này:

Norbu là một vị thần đầy năng lực, một nhà lãnh đạo trong các vị trời. Ông chơi đùa trong vườn của Cõi Trời thứ Ba mươi ba, ở đó nhiều con trai và con gái của những vị trời khác vây quanh ông. Một hương thơm dễ chịu tỏa ra từ thân ông và những vật trang sức của ông luôn luôn tươi tắn. Những người khác không thể chịu đựng nổi việc xa lìa ông. Họ miệt mài trong hoan lạc đến nỗi một trăm năm đã trôi qua trong một chốc lát ngắn ngủi.

Thật không may, những điềm triệu xấu đã bắt đầu xuất hiện trên thân của Norbu. Những bông hoa và vật trang sức của ông đã phai tàn, và một mùi hôi xuất hiện từ thân ông. Ông trở nên bất mãn với vị trí của mình. Các con trai và con gái của các vị trời nhận ra điều này và từ bỏ ông ta. Norbu quán chiếu và tự hỏi: “Điều gì đang xảy đến cho ta?” Bởi các vị trời có sự thấu thị phân biệt, ông nhận ra tình huống và khám phá rằng mọi đức hạnh và thiện nghiệp mà ông đã thiết lập trong quá khứ đã bị hủy hoại và cạn kiệt. Bận rộn với những lạc thú, ông đã không tích tập công đức mới mẻ trong đời mình. Khi đó ông tìm kiếm nơi ông sẽ tái sinh sau khi chết và nhận ra rằng ông sẽ bị thụ thai làm một con heo trong một vũng bùn khổng lồ. Việc đề phòng số phận này khiến ông đau khổ không thể chịu đựng nổi.

Norbu đi tới Indra (trời Đế Thích), vua của các vị trời, và xin được bảo vệ để thoát khỏi sự tái sinh khủng khiếp này. Nhưng trời Indra nói: “Ta không có khả năng để giúp ông. Ông nên đi tới Đức Phật để xin cứu giúp”. Trong giây lát, Norbu xuất hiện trước Đức Phật và khẩn cầu một cách chân thành và tuyệt vọng. Khi lễ lạy, ông cầu xin được bảo vệ để khỏi bị tái sinh trong những cõi thấp. Đức Phật khuyên: “Hãy quy y Phật, Pháp, và Tăng”, và ban cho ông giới nguyện quy y và giáo huấn trong việc thiền định. Norbu đã nhất tâm thực hành một cách chân thành. Ngay lập tức sau khi chết, Norbu được tái sinh làm vua của cõi Brahma (Phạm thiên).

Indra (trời Đế Thích) tự hỏi không biết con trai của các vị trời tái sinh ở đâu, vì thế ông hỏi Đức Phật. Đức Phật bảo ông ta tìm kiếm trong cõi Phạm Thiên bởi Norbu đã được sinh ra làm một vị vua ở đó. Khi Indra nhìn thấy điều này là sự thực, ông ngạc nhiên trước năng lực phi thường của sự quy y, và ông đã hát tụng lời tán thán này:

Người quy y Phật, Pháp, và Tăng -
mặc dù được dự định sẽ tái sinh trong một cõi thấp,
thay vào đó, ông được sinh trong một cõi trời khác
bởi ông ta đã quy y khi ở đây trong một cõi trời.

Cao quý biết bao, phi thường biết bao, năng lực và gia hộ của sự quy y!

Hơn nữa, nếu ta quy y Tam Bảo và đi theo con đường, những đời sau của ta sẽ được những lợi lạc:

* Ta sẽ được đối diện các vị Phật được tô điểm những dấu hiệu chính và phụ, hay gặp những Đạo sư kim cương vĩ đại.

* Trong liên tục những cuộc đời, ta sẽ không bao giờ xa lìa việc nghe Giáo pháp.

* Ta sẽ gia nhập tập hội Tăng đoàn.

Hãy thư thản trong chốc lát và thở một hơi dài. Trong không gian trước mặt bạn, hãy quán tưởng Đức Phật, hiện thân của trí tuệ và lòng bi mẫn; Pháp, giáo lý toàn hảo; và Tăng, các Bồ Tát và A La Hán vĩ đại. Hãy phát khởi lòng sùng mộ vĩ đại và khát khao thoát khỏi sinh tử. Hãy quy y một cách chân thành và tụng lời cầu nguyện này hai mươi mốt lần hay hơn nữa:

Nam mô Phật.
Nam mô Pháp.
Nam mô Tăng.

Sau đó, hãy tan hòa sự quán tưởng thành ánh sáng, sau đó ánh sáng này tan vào bạn. Hãy thiền định rằng bạn thọ nhận những gia hộ về trí tuệ và lòng bi mẫn, chúng tịnh hóa mọi che chướng của bạn. Hãy ngơi nghỉ tâm thức trong trạng thái tự nhiên, là tâm Phật, trong một thời gian. Cuối cùng, hãy hồi hướng công đức.

Đức Khenchen Konchog Gyaltshen Rinpoche

Việt dịch: Thanh Liên

Trích: “A Complete Guide to the Buddhist Path” (Một Hướng dẫn Đầy đủ về Con Đường Phật pháp)

Nguồn: Hãy quy y từ tận đáy lòng

]]> https://kimcuongthua.org/truyen-thua-kagyn/hay-quy-y-tu-tan-day-long/feed/ 0 https://kimcuongthua.org/truyen-thua-kagyn/drikung-kagyu/thuc-hanh-thien-duc-phat-duoc-su/ https://kimcuongthua.org/truyen-thua-kagyn/drikung-kagyu/thuc-hanh-thien-duc-phat-duoc-su/#comments Sun, 20 Jun 2021 23:53:27 +0000 http://kimcuongthua.org/?p=10196 Continue Reading]]> Giới thiệu

Bản văn thực hành thiền về tụng đọc câu chú của Đức Phật Dược Sư được gọi là giọt Cam lộ (Ambrosia). Đây là một bản thực hành rút gọn, giống như một giọt nước trong đại dương. Một thời khóa kết thúc sau 10 phút. Những bản thực hành khác dài hơn, nhưng bản này rất tốt cho những người bận rộn mà muốn thực hành Pháp Phật Dược Sư trên một nền tảng đều đặn và được khuyên nên thực hành hàng ngày, tốt nhất vào buổi sáng. Tâm trí bạn sáng láng và vừa nghỉ ngơi, thực hành lúc sáng sẽ hữu ích hơn.

Thực hành thiền này đề cập đến tịnh hóa và chữa lành, và được lấy từ những bài giảng gốc của Đức Phật Dược Sư. Những vấn đề về thể xác và tinh thần của chúng ta liên quan đến tâm trí mà nguyên nhân sâu xa đến từ vô minh, và những cảm xúc phiền não khác nảy nở từ nền tảng đó. Những cảm xúc phiền não tạo tác ra nghiệp (nhân), và nghiệp là những gì đã tạo ra môi trường và cuộc sống của chúng ta. Vậy thật quan trọng khi rèn luyện tâm trí chúng ta để cải thiện tình hình.

Lấy ví dụ cơn đau đầu. Nếu chúng ta nhìn từ phía bề ngoài, chúng ta có thể kết luận rằng nguyên nhân bởi nắng mặt trời, bởi gió mạnh, hoặc chúng ta ăn phải cái gì. Rồi chúng ta tìm một giải pháp như đội mũ hay uống thuốc. Bình thường chúng ta cũng chẳng tìm hiểu sâu hơn thế. Nhưng trong những bài giảng Phật giáo, chúng ta tìm thấy sự giải thích sâu sắc hơn. Căn nguyên phải được hiểu là nghiệp của chúng ta. Nếu chúng ta không có nghiệp để trải nghiệm một cơn đau đầu, sẽ không xuất hiện một lượng ánh nắng, gió làm nhân gây ra cơn đau đầu. Một khi nghiệp đã được tạo tác, sớm hay muộn hơn cũng gặp thuận duyên và biểu lộ thành cơn đau đầu. Nắng, gió hay thức ăn chỉ là duyên để cho nghiệp đó được tạo quả chín muồi. Chính vậy, cách “chữa lành” có hiệu quả là chữa từ gốc rễ nhân của vấn đề. Tất nhiên, chúng ta không thể không quan tâm đến duyên, nhưng quan trọng hơn là ngăn những nhân này trước tiên.

Đức Phật Sakyamuni (Thích Ca Mâu Ni) đã giảng toàn bộ phần thân của mật điển y học, kể cả những bài giảng về chức năng của cơ thể, sự tương tác của bốn yếu tố, và 404 kiểu nền tảng của bệnh tật. Ba nguồn căn chính: vô minh, ham muốn và giận dữ sinh ra ba căn mất cân bằng: đờm dãi, mật và năng lượng gió. Tất cả mọi bệnh tật phát sinh từ ba yếu tố trên. Vô minh làm tăng sự đau ốm do đờm dãi, lười biếng là sự mờ tỏ tinh thần và đôi khi làm cơ thể yếu ớt. Ham muốn làm tăng bệnh liên quan đến năng lượng gió, có nghĩa là tâm trí của một ai đó luôn ở trạng thái bị kích động và dường như không ổn định lại được. Cáu giận làm tăng các đau ốm về mật như bệnh túi mật.

Đức Phật giải thích làm sao chẩn đoán được bệnh tật và loại thuốc nào áp dụng. Bởi vì cơ thể chúng ta hoạt động dựa trên nền tảng của năm yếu tố, những yếu tố bên trong có thể được cân bằng bởi sự chiết xuất bên ngoài từ cỏ cây, và hơn nữa, dùng chúng để chữa lành bệnh tật.

Có hai cách để chữa lành về thể xác và tinh thần, với sự chữa lành tinh thần là quan trọng hơn. Tất nhiên cơ thể và tâm trí là gần gũi, tương hỗ nhau. Chúng ta có thể nói cơ thể này, là kết quả của nghiệp trước đây do tâm trí tạo tác, hiện tại là một tạo tác của tâm trí. Khi tâm trí chúng ta yên bình và ngơi nghỉ, chúng ta cảm thấy bình yên và cơ thể khỏe mạnh. Khi tâm trí chúng ta bị xao động và mệt mỏi, chúng ta thấy cơ thể mệt mỏi và không nghỉ ngơi được. Đôi khi tâm trí hoạt động theo hướng khác và làm thể xác mệt mỏi, khi đó, chúng ta phải để tâm trí ngơi nghỉ thì mới khỏe lại được. Khi tâm trí được thiết lập trong trạng thái của trí tuệ, từ bi và tịnh hóa, độ dẻo dai của sức khỏe được cải thiện. Thực hành như vậy là để giúp chữa lành tâm trí, đặc biệt khi tâm ta bị chiếm giữ bởi những cảm xúc phiền não như vô minh, giận dữ, hoặc ham muốn. Khi được chữa lành, tâm trí chúng ta trở nên cân bằng và cơ thể khỏe mạnh một cách tự nhiên. Đây là điều cốt lõi của thực hành thiền này: tịnh hóa tinh thần và tinh thần đến lượt quay trở lại, tịnh hóa cơ thể.

Bình luận nghi quỹ

Quy y

Nương nơi Phật, Pháp và Tăng đoàn, con xin Quy y với lòng tôn kính qua ba cửa

Xin Quy y về cơ bản có nghĩa là chúng ta muốn giải thoát khỏi đau khổ và đạt tới giác ngộ, không có nghĩa rằng rơi vào sự kiểm soát của một ai khác. Chúng ta chỉ muốn được giải thoát khỏi cảnh nô lệ của khổ đau và lầm lạc. Phật là một mẫu hình của một ai đó đã hoàn toàn giải thoát khỏi đau khổ và nhân của nó bởi từ bi và trí tuệ tuyệt hảo. Pháp là những bài giảng của Đức Phật. Nhờ nghiên cứu và thực hành Pháp, một người có thể đạt được quả vị Phật. Tăng đoàn là cộng đồng gồm có những ai đã đạt được mức độ cao của nhận thức thông qua thực hành Pháp và đồng thời là bản mẫu cho chúng ta. Ba cửa là thân, khẩu và ý. Qua ba cửa này mà chúng ta tạo nghiệp tiêu cực hay tích cực, thiện hay bất thiện. Vậy ở đây, chúng ta thọ Quy y thể xác, tinh thần và lời nói để tịnh hóa tất cả những hành vi bất thiện của chúng ta.

Trưởng dưỡng Bồ đề tâm

Con trưởng dưỡng tâm trí để thiết lập những tất cả những chúng sinh đã từng là mẹ của con đang chịu khổ đau vào trạng thái giác ngộ tối thượng.

Chúng ta không thể tìm ra một cơ hội nào tốt hơn để kết thúc đau khổ, đó là có một đời sống con người và không cần thiết phải thành công ngay trong đời này, mà có thể cần vài đời. Nhưng nếu ta gieo hạt giống Phật quả bây giờ, chắc chắn sẽ chín muồi một thời điểm nào đó trong tương lai. Nhưng gieo không thì chưa đủ, mới chỉ là nguyện giác ngộ, chúng ta cần phải làm gì đó. Nếu không có bước quan trọng đầu tiên là trưởng dưỡng tâm giác ngộ, chúng ta không thể có bước tiến tiếp nào cả. Trưởng dưỡng tâm giác ngộ nhằm thiết lập mục đích của việc học, thực hành cũng như việc đạt giác ngộ và hoàn thiện Phật quả cho chúng ta cũng như tất cả những chúng sinh đang phải chịu đau khổ.

Chúng ta thực sự khốn khổ khi gặp những điều kiện không thuận lợi. Nhưng đau khổ là xuất phát điểm quan trọng cho việc học và thực hành Pháp. Qua tìm hiểu đau khổ và nhân của chúng, chúng ta có thể thức tỉnh trí tuệ bẩm sinh. Trong những bản văn khác như Nhập Bồ Tát hạnh của Shantideva, đề cập tới những phẩm chất lớn và những cơ hội mà khổ đau đem lại. Chẳng hạn như, chúng giúp chúng ta sự nhận thức về nỗi khổ đau mà những chúng sinh khác đang trải nghiệm, cho chúng ta cơ hội để phát khởi lòng từ bi. Hiểu được khổ đau bởi những hành vi bất thiện, chúng ta có cơ hội để phát triển thiện hạnh bởi tự kết nguyện hạn chế vi phạm những bất thiện hạnh. Chỉ những ai đã có trải nghiệm đau khổ mới phát triển được sự thấu hiểu sáng suốt này. Đau khổ còn cho ta cơ hội để giảm bớt sự kiêu căng và tự phụ. Khi đau khổ, chúng ta cảm giác mình ở vị trí rất thấp, bắt đầu thấy rằng có thể mình không hoàn hảo như mình vẫn tưởng. Điều này còn mang lại một sự hiểu biết đặc biệt giúp giải thoát chúng ta ra khỏi tình trạng Samsara. Muốn vậy, chúng ta phải tịnh hóa hoàn toàn tất cả những đau khổ và nhân của đau khổ, bắt đầu đặt bước đầu tiên xác định khổ đau thực sự là gì để đạt được Bồ đề tâm lý tưởng.

Có ba loại khổ đau khác nhau:

Khổ của khổ

Khổ của sự thay đổi

Khổ lan tỏa, còn được gọi là khổ do điều kiện.

Nỗi khổ đầu tiên chỉ dẫn nỗi khổ thể xác bởi ốm đau, già, hoặc chết cũng như khổ về tinh thần bởi stress, chán nản hay thất vọng, tất cả đều là hiển nhiên cho chúng ta. Nỗi khổ thứ hai chỉ đến những niềm vui thích tạm thời mà tồn tại chỉ trong chốc lát và sau đó đổi sang trạng thái khác. Ví dụ trời rất lạnh sáng nay và một vài hơi nóng đem lại cho chúng ta sự thoải mái. Bây giờ, nếu sức nóng là nhân thật sự của hạnh phúc, thì chúng ta càng dùng hơi nóng, chúng ta càng cảm thấy thoải mái hơn. Nhưng tính bất biến này mang lại một nỗi khổ khác - chúng ta bị nóng quá và chúng ta phải sử dụng điều hòa! Khi chúng ta hiểu được nỗi khổ do sự thay đổi, sự bám chấp của chúng ta vào niềm vui thích tạm thời này sẽ rút bớt xuống. Nỗi khổ thứ ba là nỗi khổ mà chúng ta bị giới hạn để vượt qua, không ai trong số chúng ta được giải thoát khỏi nỗi khổ này. Cho dù chúng ta có những gì chúng ta muốn, đó không phải thật, hài lòng hoàn toàn. Samsara tràn ngập bởi những khổ đau, vậy chúng ta không thể thoát nổi trong một tình trạng triền miên khổ đau.

Hiểu được những chủ đề này sẽ giúp chúng ta thoát khỏi mọi nỗi khổ đau, không chỉ khổ của khổ. Khi chúng ta nghe về khổ đau, ta luôn không thoải mái và có một chút chán nản. Nhưng khi chúng ta tham gia vào những con đường tâm linh, khổ đau là một chủ đề quan trọng. Kể từ khi chúng ta muốn giải thoát khỏi những nỗi khổ, chúng ta cần nỗ lực để đạt được an bình, hạnh phúc và sử dụng phương tiện này giải thoát chúng ta khỏi tất cả mọi nỗi khổ đau. Trong ánh sáng đó, khổ đau là một chủ đề để học và tìm hiểu. Khổ đau giúp chúng ta trưởng dưỡng Bồ đề tâm và cho chúng ta một cơ hội lớn để thức tỉnh tâm trí. Sự phản chiếu từ đau khổ sẽ thôi thúc chúng ta tham gia vào con đường thức tỉnh và thậm chí hơn nữa.

Chúng ta có thể khấn nguyện: “Qua nỗi khổ này, cầu mong con tịnh hóa được tất cả những nghiệp tiêu cực, những bám chấp và nhân của khổ đau”. Khi chúng ta thực hành như vậy, khổ đau sẽ không còn là gánh nặng nữa, mà hơn nữa, còn trở thành một công cụ tuyệt vời hỗ trợ cho thực hành. Có thể có những niềm hỷ lạc qua những nỗi khổ vì đó là một cơ hội tuyệt vời để tịnh hóa nghiệp tiêu cực. Về thể xác, chúng ta có thể cảm thấy khốn khổ, nhưng về tinh thần, đó là một trải nghiệm đẹp đẽ và là sự tịnh hóa.

Điều này giúp chúng ta trưởng dưỡng một tâm trí bao la phổ quát và còn đem đến cho chúng ta lòng từ bi để giúp đỡ những chúng sinh khổ đau khác, những chúng sinh không có cơ hội để thực hành. Nhìn nhận theo cách này, chúng ta có thể hoan hỉ trong nỗi khổ đau riêng của chúng ta và biến chuyển khổ đau thành lòng bi mẫn và trí tuệ để giúp tất cả những chúng sinh khổ đau khác đã từng là mẹ của chúng ta.

Trong truyền thống Phật giáo, tất cả chúng sinh là mẹ chúng sinh. Vì chúng ta sinh ra trong Samsara từ vô lượng thời gian, mỗi lần chúng ta có một người mẹ. Bây giờ, tất cả chúng sinh đã là mẹ của chúng ta từ một thời gian nào đó và hầu như tất cả những người mẹ đều cho chúng ta sự yêu thương và từ bi, có trách nhiệm và đảm nhận nhiệm vụ to lớn là chăm sóc cho chúng ta. Những người mẹ chúng sinh này muốn có yên bình và hạnh phúc, nhưng họ bị đắm chìm trong những nỗi khổ đau, vậy chúng ta phải trưởng dưỡng tâm trí để giúp họ đạt được trạng thái giác ngộ. Ngay bây giờ, chúng ta có một món quà đặc biệt của sự hiểu biết và nhận thức, chúng ta có cơ hội để học và thực hành những bài giảng và phương tiện Giáo pháp trân quý. Vậy, chúng ta phải nắm lấy cơ hội và bắt đầu ngay tức khắc việc thực hành.

Trong trường hợp trên, những bà mẹ được sử dụng nhằm gợi lên một tình cảm gần gũi thân thuộc nhất - tất cả chúng sinh rất gần gũi thân thiết với chúng ta, chúng ta phụ thuộc lẫn vào nhau. Lặp lại lời nguyện này ba lần để chắc chắn rằng tình cảm nảy nở. Nếu bạn vẫn không có được tình cảm đó sau khi phát nguyện ba lần, hãy nhắc lại bảy lần, mười lần hay cả trăm lần.

Quán tưởng

Phía trước mặt và bên trên con là một sư tử nâng đài sen, trên đó là đĩa mặt trời, mặt trăng, và Đức Phật Dược Sư có màu xanh ngọc lưu ly ngự. Trong tay phải Người cầm một cành cây thuốc và trong tay trái là một bình bát đầy cam lộ. Người xuất hiện trong tướng Ứng hóa thân, phóng tỏa những ánh sáng của tất cả những tướng hảo chính và phụ.

Quán tưởng là một trong những thực hành hiệu quả và quan trọng nhất để chúng ta có thể phát triển tâm trí. Bông hoa sen, mọc lên từ nước rất tươi và sạch, biểu tượng cho tâm tinh khôi. Trên đài sen là đĩa mặt trời biểu trưng cho tâm tuệ minh. Ngay khi mặt trời mọc lên, bóng tối được xua tan. Cũng như vậy, khi chúng ta có sự nhận thức mang giá trị trực tiếp và sự sáng suốt then chốt, bóng tối của vô minh sẽ được xua tan.

Trên đĩa mặt trời là đĩa mặt trăng, phẳng và tròn đầy như trăng rằm, là biểu trưng của sự mát mẻ và trong sạch của lòng từ bi. Chúng ta thấy Đức Phật Dược Sư ngồi trên đĩa mặt trăng. Người có màu xanh, màu của chữa lành, màu xanh của Ngọc Lưu ly. Người cầm trong tay phải một cành cây thuốc, tượng trưng cho những hoạt hạnh từ bi mà đem lại lợi lạc và chữa lành cho chúng sinh. Từ bi có nghĩa là một tâm trí của tính dịu dàng và cởi mở chữa lành những khổ đau về ngạo mạn và tinh thần. Trong tay trái Người cầm một bình bát tràn đầy cam lồ, biểu trưng cho trí tuệ và sự biến chuyển.

Trong thân tướng Ứng hóa thân, Người không có những đồ trang sức. Người tỏa những ánh sáng chữa lành bệnh. Có tất cả những tướng hảo chính và phụ có nghĩa là Người có một thân thể tuyệt hảo.

Bao quanh Người là những đạo sư, Bổn tôn và bảy vị Thiện thệ, cùng với số lượng chư Phật và Bồ tát nhiều như số lượng vi trần trong nắng mặt trời.

Vây quanh Đức Phật Dược Sư là những vị đạo sư, đại diện cho những bậc thầy truyền giảng những bài giảng từ thời Đức Phật cho đến hiện tại. Bổn tôn là những vị thần thiền, đã đạt giác ngộ. Thiên thệ (Sugata) là từ trong tiếng Sanskrit, có nghĩa “một người đã đi qua tốt”, một người đã đạt Phật quả không quay lại, một cách tuyệt vời và đẹp đẽ. Quán tưởng Đức Phật Dược Sư ở trung tâm được bao quanh bởi số lượng hằng hà sa số chư Phật và Bồ tát như bạn có thể tưởng tượng, cho đến khi các vị lấp kín khoảng không gian. Các vị đều trong hình tướng không có thực chất, hoàn toàn rõ ràng và sáng rỡ. Cố gắng nhìn các vị như những thực thể sống với những phẩm tính mà họ sở hữu. Điều này được gọi là samaya sattva, hay những chúng sinh kết nguyện.

Các Ngài tỏa ra ánh sáng khắp các hướng từ ba điểm đặc biệt, mời những chúng sinh trí tuệ hòa tan vào những chúng sinh samaya. Các ngài là hiện thân của trí tuệ, từ bi, quyền năng và các hoạt hạnh nhằm xua tan sự đau ốm của tất cả mọi chúng sinh.

Ba điểm đặc biệt là trán, cổ và trái tim. Ánh sáng phát ra từ trán màu trắng, từ cổ màu đỏ và màu xanh từ tim. Những ánh sáng này mời hàng trăm, ngàn các chúng sinh trí tuệ, đặc biệt là Đức Phật Dược Sư, từ tất cả các phương, đến ngồi quanh Đức Phật Dược Sư chính giữa. Những vị này được gọi là jnana sattva, hay những chúng sinh trí tuệ.

Những chúng sinh trí tuệ này hòa tan vào chư Phật đà, là hiện thân của trí tuệ, từ bi, quyền năng, hoạt hạnh và đặc biệt là chữa lành bệnh, và mục đích xua tan sự đau ốm về thể xác và tinh thần. Chúng ta quán tưởng tất cả những chúng sinh giác ngộ ở trên cao phía trước mặt chúng ta. Nếu như chúng ta không quán được như vậy, chúng ta chỉ cần đơn giản tập trung vào Đức Phật Dược Sư như hiện thân của tất cả chư Phật của ba thời và mười phương.

Xin làm ơn hãy coi thực hành này là thực, chứ không phải hình dung ra. Chư Phật đạt được vô số lượng trí tuệ và từ bi, vậy trí tuệ và từ bi tràn ngập khắp tất cả chúng ta, chúng sinh không sót một ai. Bất cứ khi nào thực hành và thiền, chúng ta luôn nhận được sự gia trì đến từ chư Phật.

Cúng dường

OM SARWA TATHAGATA SAPARI WARA PRATITSA SWAHA

Trong tiếng Sanskrit, sarwa có nghĩa là tất cả. Tathagata có nghĩa là Phật. Sapari wara có nghĩa là đoàn tùy tùng hay những người vây quanh và nhắc đến tất cả chư Phật và Bồ tát quanh Đức Phật Dược Sư. Trước mặt những chúng sinh quán tưởng, chúng ta dâng tám phẩm vật cúng dường:

Argham là nước rót ra từ vỏ sò, cúng dường để rửa sạch mặt và miệng

Padyam là nước rót ra từ bát, dâng cúng dường để rửa chân

Pushpam là một món cúng dường cánh hoa cho đầu

Dhupam là hương dâng cúng dường cho mũi

Alokam là dâng cúng dường ánh sáng, như mặt trời và mặt trăng, một ngọn nến, hoặc một cây đèn cho mắt

Ghande là nước saffron thơm như món cúng dường cho thân thể

Naiwide là thực phẩm dâng cúng dường trên một cái đĩa cho miệng

Shapta là âm nhạc dâng cúng dường cho tai. Bạn có thể lắc chuông ở đây như cúng dường âm nhạc

Một người có thể quán tưởng những món cúng dường này tràn ngập không gian không cạn kiệt cho đến ngày tận diệt của Samsara.

Lời nguyện bảy nhánh:

Con tán thán và cúi lạy Đức Phật Dược Sư, người tỏa ra ánh sáng của ngọc Lưu ly. Đấng cao quý, lòng từ bi đã thấm đẫm tất cả chúng sinh, xua tan mọi khổ đau của những cõi thấp và những ốm bệnh của ba độc khi danh hiệu của Người chỉ thoáng qua tai.

Tán thán diễn tả những phẩm tính của Đức Phật Dược Sư, và cúi lạy chỉ ra một sự tôn kính vô biên. Những ánh sáng không dứt ánh sáng của Ngọc Lưu ly tỏa ra chữa lành cho tất cả Samsara. Đức Phật Dược Sư gieo trồng một tâm trí giác ngộ như vậy trên con đường tới Phật quả! Người nguyện “cầu cho những ai nhìn hoặc nghe danh hiệu của con được chữa lành mọi bệnh tật của thể xác và tinh thần”. Chính vậy, Người đã đạt Phật quả bởi lòng từ bi hoàn hảo không gì khuất phục được. Nếu có bất cứ ai mà chết đi - kể cả con côn trùng hay con vật - chúng ta cần lặp lại minh chú của Người ít nhất ba lần và thổi vào tai của chúng sinh đó. Quyền năng của lòng từ bi và năng lượng chữa lành của Đức Phật Dược Sư sẽ giúp cho những chúng sinh đó không bị tái sinh vào những cõi thấp.

Con xin sám hối những tội danh mà con đã tích lũy từ vô thủy vô chung.

Một khi chúng ta đã tạo nghiệp, chúng ta không thể bỏ qua bởi nghiệp sẽ trổ quả sớm hay muộn thôi. Vậy chúng ta hãy tịnh hóa những nghiệp tiêu cực mà chúng ta đã tạo tác từ vô thủy tới nay - không phải vì lợi lạc của chính chúng ta mà vì lợi lạc của tất cả các chúng sinh. Tạo nghiệp tiêu cực không bao giờ là tốt cả, nhưng ít nhất biện Pháp đặc biệt này đem lại cho chúng ta một cơ hội để tịnh hóa.

Nhận thức được Samsara này như một nhân duyên nằm ngoài, nhưng thực chất là ở trong tâm trí chúng ta. Ngài Long Thọ nói: “Không có sự khác biệt giữa Samsara và Nirvana. Khi nhìn bản chất của Samsara, nó chính là Nirvana”. Nếu có gì đó bị che khuất, ta không nhìn được quá khứ của chướng ngại phía từ phía bên kia. Tương tự như vậy, vô minh, cáu giận, và ham muốn che phủ những khả năng để tâm trí ta nhận ra Samsara đúng như nó vẫn là. Sau khi hoàn toàn tịnh hóa những chướng ngại, tâm trí chúng ta đạt đến Nirvana. Khi ba độc này hay những cảm xúc phiền não hiện diện, chúng ta không tìm thấy hạnh phúc cho dù có đi đến đâu chăng nữa. Khi những cảm xúc phiền não này được tịnh hóa, chúng ta đạt được Phật quả tại bất cứ nơi nào ta đi.

Điều này có thể quan sát qua cách chúng ta cư xử với những người khác - chúng ta bộc lộ những trạng thái tinh thần khác nhau: khi tâm trí yên bình chúng ta rất thân thiện với mọi người. Khi tâm trí bị xáo trộn, ta sẽ chẳng còn thân thiện với mọi người cho dù họ không thay đổi chút nào.

Thiền là cần thiết để chữa lành tâm trí, là phương tiện để tịnh hóa nghiệp. Nếu chúng ta không thể thay đổi tâm trí thông qua thiền, vậy cái gì là sẽ là mấu chốt của thiền?

Khi chúng ta phát triển tâm trí, toàn bộ cảnh quan xung quanh thay đổi. Do vậy, chúng sinh ở Samsara hay Nirvana tùy thuộc hoàn toàn vào việc chúng ta học và thực hành ra sao.

Cuộc sống quý giá của con người có tiềm năng lớn. Nếu chúng ta nỗ lực, chẳng có gì mà không vượt qua nổi. Khi có có hội để đạt giác ngộ trong đời sống này, chúng ta đừng bỏ phí. Cơ hội đó không đến một cách hiển nhiên, mà phải đến từ sự kết hợp bởi những nhân và duyên đức hạnh, và không dễ để có được chúng cùng lúc. Một khi đã có, chúng ta cần hết sức cố gắng để sử dụng trong khả năng tốt nhất có thể.

Con hoan hỉ trong mọi thiện hạnh.

Hoan hỉ trong mọi thiện hạnh, hành động của chư Phật, Bồ tát và những chúng sinh đang làm những thiện hạnh vì lợi lạc của người khác. Đây là một phương tiện tốt để phát triển đạo đức và là phương pháp đối trị cho tính ghen tị. Có một câu chuyện thời Đức Phật ở Ấn Độ minh họa cho sự hoan hỉ:

Một lần, nhà vua rất sùng mộ Đức Phật, đã mời Đức Phật và nhiều nhà sư đến vương quốc của ông ta. Trong vòng bảy ngày, ông ta tổ chức một lễ hội lớn với những phẩm vật cúng dường tuyệt vời cho những nhà sư. Rất nhiều người ăn mày chờ ngoài lễ hội để nhận một chút thức ăn thừa. Một người ăn mày ở lại, hy vọng có được ít thức ăn thừa nhưng ông ta đồng thời phát khởi sự hoan hỉ. Người ăn mày nghĩ: “Nhà vua này đúng là một chúng sinh có phúc. Bởi vì đức hạnh và những kỳ tích trước đây, ông ta đã trở thành vị vua tốt và mộ đạo như vậy. Hơn nữa, bây giờ ông ta còn mời một vị Phật, một người bảo hộ của tất cả chúng sinh, đến để gia trì cho tất cả chúng ta bằng trí tuệ và lòng bi mẫn! Ông vua này mới phúc đức làm sao, mới có khả năng để cúng dường cho Đức Phật và các nhà sư, không chỉ một ngày và một bữa ăn mà còn tận bảy ngày”. Người ăn mày tràn ngập trong sự hoan hỉ như vậy một chốc lát.

Sau mỗi bữa ăn, theo truyền thống, Đức Phật hồi hướng bất cứ thiện hạnh nào đã được tạo ra làm lợi lạc cho tất cả mọi chúng sinh. Trong khi hồi hướng, Đức Phật sẽ chọn người và chỉ ra người đó đã làm những gì. Nhân cơ hội này, Đức Phật hỏi nhà vua: “Ta nên hồi hướng thiện hạnh này cho tên của con hay tên của người đã tạo ra công hạnh lớn nhất?” Nhà vua nghĩ: “Sẽ chẳng có công hạnh của ai lớn hơn công hạnh của mình vì mình đã cúng dường cho toàn bộ lễ hội”. Và nghĩ rằng hồi hướng sẽ chỉ cho chính mình, nên nhà vua trả lời: “Dạ hồi hướng cho tên người đã tạo ra nhiều công hạnh nhất”.

Sau bữa ăn, Đức Phật chọn người ăn xin là người đã tạo ra công hạnh lớn nhất nhờ tùy hỷ với những thức ăn thừa. Trong những ngày tiếp đến, Đức Phật không hỏi cùng câu hỏi đó nữa, và nhà vua đợi sự hồi hướng cho chính bản thân. Vào ngày thứ sáu, nhà vua bắt đầu thất vọng và nghĩ: “Tôi đã làm tất cả mọi việc và bây giờ người ăn xin lại có được mọi công hạnh”.

Những quan đại thần vây quanh nhà vua lo lắng về tình trạng, và muốn giải tỏa nỗi phiền muộn này cho nhà vua. Một vị quan, rất thông minh, lập luận: “Chúng ta phải giữ người ăn xin tránh xa sự hoan hỷ. Ra lệnh cho những người hầu đuổi hết những người ăn mày xa ra vì họ đã có thức ăn hôm nay. Điều này sẽ làm những người ăn mày tức giận và họ sẽ không hoan hỷ nữa”. Đúng như vị quan này nghĩ, người ăn xin của câu chuyện trên vô cùng thất vọng và không hoan hỷ nữa, và Đức Phật cuối cùng hồi hướng cho nhà vua. Điều này cho thấy biết bao nhiêu công hạnh được tạo ra từ sự tùy hỷ. Người ăn xin không làm gì hết mà chỉ ở trong góc và tùy hỷ với những hoạt hạnh của nhà vua.

Con cầu khẩn các Ngài quay bánh xe chính Pháp của cả ba thừa, và ở đời cho đến khi tận diệt của Samsara.

Quay bánh xe chính Pháp có nghĩa là giảng Giáo pháp. Theo như Kinh thừa, chúng ta có ba thừa: Thanh Văn thừa, người theo cỗ xe gốc của Phật giáo (Shravaka yana), Độc Giác thừa (pratyekabuddha yana), và Bồ Tát thừa. Ba thừa này để đáp ứng cho nhu cầu cá nhân mỗi chúng sinh. Đôi khi ba thừa này được miêu tả nhầm lẫn như Tiểu thừa, Đại thừa, và Kim Cương thừa. Trên thực tế không phải là có ba thừa như vậy vì Kim Cương thừa là phần của hệ thống Đại thừa.

Không có con đường nào đưa đến giác ngộ ngoại trừ thông qua những bài giảng của Đức Phật. Chính vì vậy khi chúng ta tán thán Đức Phật, người có tiếng nói tối thượng, và khẩn cầu tới tất cả các chư Phật, đặc biệt là Đức Phật Dược Sư, để truyền giảng tùy theo lợi ích, khả năng của chúng sinh và trụ thế cho đến khi tận diệt của Samsara (tận diệt cảnh luân hồi).

Đấng cao quý, vị Thầy, Vua của các loại thuốc: người sở hữu vẻ huy hoàng của sự thiết lập tự sinh khởi hai lợi ích. Cầu mong tất cả chúng sinh đang bị hành hạ bởi đau ốm của ba độc, có được sự huy hoàng của hỷ lạc, hạnh phúc và thoát khỏi mọi tật bệnh.

Hai lợi ích ở đây là lợi ích của chính mình và người khác. Ba độc là vô minh, ham muốn và cáu giận. Chúng được gọi là độc vì, khi chúng còn tồn tại trong tâm trí ta, chúng làm uế tạp yên bình và hạnh phúc bằng cách chất độc bình thường này phá huỷ cuộc sống của chúng ta. Khi được tịnh hóa, sẽ chẳng còn bất cứ sự đau ốm về thể xác và tinh thần.

Khi một người đạt được Phật quả, người đó được giải thoát khỏi nỗi khổ đau và có từng phẩm tính mang lại lợi lạc cho chúng sinh khác mà không cần bất cứ nỗ lực nào. Việc học và thực hành những bài giảng này giúp chúng ta tự giải thoát mình khỏi ba độc. Những lời nguyện trên được gọi là lời nguyện bảy nhánh, gồm tán thán, cúng dường, tịnh hóa, tùy hỉ, khẩn cầu truyền giảng, khẩn cầu trụ thế và hồi hướng. Đây là một sự nhắc nhở đặc biệt về những gì chúng ta cần đạt được và ý nghĩa của việc thực hành.

Tụng đọc chú

Con khẩn cầu như Nguyện của tám vị Thiện thệ và đoàn tùy tùng bằng cách tụng đọc chú. Từ thân thể các Ngài vô số tia sáng của trí tuệ và từ bi xuất hiện, lan tỏa vào con và tất cả chúng sinh đặc biệt những ai đang là sự chú ý của con. Ánh sáng tịnh hóa những che chướng về nghiệp, cảm xúc phiền não, đau ốm, bị ma quỷ ám, có hành động ma quỷ, và phá vỡ samaya. Trong một khoảnh khắc, tất cả đạt được sự nhận thức khác nhau của chư Phật và Bồ tát.

Phần này miêu tả thiền để thực hiện trong khi chúng ta tụng đọc chú. Khi tụng chú Đức Phật Dược Sư, chúng ta khẩn cầu tới thệ nguyện liên tục của tám vị Thiện thệ và đoàn tùy tùng. Bằng cách quán tưởng và tụng đọc chú, chúng ta mời các Ngài đến để làm lợi lạc cho tất cả chúng sinh. Chúng ta khẩn cầu các Ngài bằng cách nói như sau:

“Đây là thời điểm để làm lợi lạc cho chúng sinh, con khẩn thiết mong các Ngài giúp đỡ con và tất cả chúng sinh”.

Tám vị Thiện Thệ là Đức Phật Dược Sư và bảy vị Thiện Thệ được nói ở trên vây quanh.

Xét trên phương diện lịch sử, các vị hiện diện cho Đức Phật Dược Sư đã được nhiều người thấy và nghiên cứu. Chúng sinh là vô cùng tận, trí tuệ và lòng từ bi của chư Phật cũng như vậy. Chính vì thế, chư Phật hóa hiện trong những tướng dạng khác nhau nhằm lợi lạc cho tất cả chúng sinh. Trong thực hành đặc biệt này, những sự hóa hiện giúp chữa lành bệnh cho chúng sinh. Khi thiền, chúng ta tụng chú và các vị Thiện Thệ tham gia hoạt động để chữa lành bệnh một cách hiệu quả. Bằng vô số lượng ánh sáng, các vị nhìn hướng về chúng sinh bằng trí tuệ và lòng từ bi.

Ánh sáng ở đây không phải ánh sáng văn học mà để nhấn mạnh như một năng lượng chữa lành bệnh. Nó chỉ được dùng như một kỹ xảo để giúp chúng ta tập trung vào thực hành này. Từ bi và trí tuệ, được nhìn như ánh sáng tỏa ra từ thân các Ngài, lan tỏa vào chúng sinh khắp mọi nơi không sót một ai, kể cả bản thân bạn. Những che chướng của nghiệp - cảm xúc phiền não, đau ốm thể xác, đau ốm tinh thần, quỷ ám, hành vi ma quỷ, và phá vỡ mật nguyện - được hoàn toàn tịnh hóa khi ánh sáng chạm vào mỗi chúng sinh. Mỗi một chúng sinh đạt được ngay thiền định và sự nhận thức của chư Phật và chư Bồ tát. Nếu bạn có một người đặc biệt cần để chữa lành, hãy tập trung vào họ trước, sau đó vào tất cả những chúng sinh. Nhắc lại câu chú trong khi vẫn giữ quán tưởng này.

Chú dài:

TADYATHA/GHUME GHUME/AI MINI MIHI/MATI MATI/SAPTA TATHAGATA/SAMADHYA/DHISH THATE/A TE MATE PALE/PAPAM SHODHANI/SARWA PAPAM NASHAYA/MAMA BUDDHA/BUDDHOT TAME/UME KUME/BUDDHA KSHETRA/PARI SHODHANI/DHAMENI DHAME/MERU MERU/MERU SHIKHARE /SARWA AHKALA/MRITYU NAWA RENI/BUDDHE SU BUDDHE BUDDHA DHISH THITE NARA KSHAN TUME/SARWA DEWA/SAME ASAME/SAMANVA HARAN TUME/SARWA BUDDHA BODHISATWA/SHAME SHAME/PRASHAMAN TUME/SARWA ITYUPA/DRAWA BHYA DHAYA/PURANI PURANI/PURA YAME/SARWA AHSHAYA/BEDURYA PRATI BHASE/SARWA PAPAM KSHAYAM KARI SWAHA

Câu chú được viết bằng tiếng Sanskrit. Bạn có thể tụng chú dài này bao nhiêu lần trong khả năng có thể, nhưng ít nhất ba lần, bạn sẽ nhận được lợi lạc lớn. Trong tiếng Sanskrit, man có nghĩa là tâm trí và tra có nghĩa là bảo vệ. Vậy hợp lại, mantra có nghĩa là sự bảo vệ tâm trí. Qua thực hành này, chúng ta có thể bảo vệ tâm trí khỏi khổ đau do nhân vô minh và các xúc tình tiêu cực, có thể đón nhận được sự yên bình, sáng suốt của tâm trí

Chú ngắn

TADYATHA/OM BHEKHAZE BHEKHAZE/MAHA BHEKHAZA/BEKHAZE RAZA/SAMUNGATE SWAHA

Bạn có thể lặp lại câu chú này hàng trăm lần với tâm bồ đề. Thực hành và không mong cầu báo đáp, nhưng bằng lòng sùng mộ không phân biệt. Sẽ rất tốt khi bạn tụng chú nhiều nhất trong khả năng có thể nhưng cần phải có thời gian. Nếu bạn tập trung, bạn có thể làm được. Câu minh chú càng được lặp lại bằng sự tập trung hoàn toàn và lòng sùng mộ, thì càng nhiều năng lượng chữa lành bệnh được phát ra.

Hóa tán

Tập hợp của mandalat tan thành ánh sáng và hòa vào hình tướng ở trung tâm. Từ ba điểm đặc biệt của thân thể, lời nói và ý của Đức Phật Dược Sư, trắng, đỏ và xanh dương, ánh sáng nhận thức siêu việt phóng tỏa và tan vào ba điểm đặc biệt của con, tịnh hóa ba che chướng. Đức Phật Dược Sư tan thành ánh sáng và hòa tan vào con qua đỉnh đầu. Con trở thành bất khả phân với hiện thân lớn lao của tất cả trí tuệ và từ bi khải hoàn. Con nghỉ trong trạng thái Đại Thủ ấn (Mahamudra) - tất cả - tính không lan tỏa khắp.

Bảy vị Thiện Thệ, các đạo sư của dòng truyền thừa, Bổn tôn, chư Phật và Bồ tát mà bạn đã quán tưởng tan thành ánh sáng. Ánh sáng này tan vào hình tướng ở trung tâm, Đức Phật Dược Sư.

Từ trán Đức Phật Dược Sư phóng tỏa ánh sáng trắng, bản chất của cơ thể trí tuệ của tất cả chư Phật. Ánh sáng này hòa tan vào trán bạn tịnh hóa tất cả những che chướng thể xác và những nghiệp tiêu cực, và chữa lành cơ thể bạn.

Từ cổ Đức Phật Dược Sư, ánh sáng đỏ phóng tỏa, bản chất của trí tuệ lời nói, trí tuệ của tất cả chư Phật đà. Ánh sáng hòa tan vào nơi cổ bạn và tịnh hóa những che chướng của lời nói và nghiệp tiêu cực và chữa lành lời nói của bạn.

Từ tim Đức Phật Dược Sư, ánh sáng xanh dương phóng tỏa, bản chất tự nhiên của tâm trí, trí tuệ không bị uế tạp của tất cả chư Phật. Ánh sáng tan thẳng trực tiếp vào tim bạn và tịnh hóa tất cả những che chướng tinh thần, những cảm xúc phiền não, những nghiệp tiêu cực và chữa lành tâm trí bạn.

Tiếp đến Đức Phật Dược Sư tan thành ánh sáng và hòa tan vào bạn qua trán, lan tỏa khắp cơ thể bạn và tịnh hóa những che chướng tổng quát và vi tế. Bạn trở thành Đức Phật Dược Sư, tướng và tính không bất khả phân, và thiền rằng bạn nhận được tất cả sự gia trì và năng lực chữa lành bệnh của Người. Theo cách này, bạn sẽ có cảm giác hoàn toàn được tịnh hóa và chữa lành.

Nếu bạn muốn thiền lâu hơn, hòa tan vào tính không và thiền. Trong trạng thái này, bạn trở nên bất khả phân với từ bi và toàn tri của Đấng Chiến Thắng. Nghỉ ngơi trong dấu ấn lớn của tính không, nơi tâm trí có thể thả lỏng, giải thoát khỏi mọi cảnh nô lệ, tất cả sự phân biệt nhị nguyên được hoàn toàn tịnh hóa. An trụ trong trạng thái không phân biệt, nơi không có gì để hoạch định, không có gì để chấp nhận hay từ chối. Đây là trạng thái yên bình nhất. Ở trong trạng thái đó lâu như bạn muốn mà không có bất cứ nỗ lực hay căng thẳng nào. Đầu tiên rất khó để thiền trong trạng thái này bởi vì những ý nghĩ nảy nở liên tục. Nhưng nếu bạn tiếp tục thiền, cuối cùng bạn sẽ trở thành Đức Phật Dược Sư, không phải là một thân thể chính yếu mà là một thân thể trí tuệ không chính yếu.

Hồi hướng

Nương nơi thiện hạnh này, cầu mong con mau chóng chứng đắc Đức Phật Dược Sư. Cầu mong con có thể thiết lập tất cả mọi chúng sinh không sót một ai trong trạng thái này. Nhờ công đức cúng dường, tán thán, tụng chú và thiền, cầu mong con và tất cả chúng sinh có một đời sống dài lâu, hạnh phúc thoát khỏi mọi tật bệnh. Vào thời điểm chết, mong con có thể chứng được dung nhan của chư Phật của cõi Tịnh độ Lưu Ly hay những cõi Tịnh độ khác. Trong tương lai, cầu mong con và tất cả chúng sinh được sinh ra từ giữa lòng sen trong cõi Phật và hoàn thiện hai bồ tư lương, đạt được trạng thái giác ngộ tối thượng.

Từ trạng thái Đại Thủ ấn (Mahamudra), xuất hiện lại trong hình tướng Đức Phật Dược Sư và lặp lại lời hồi hướng. Khi bạn đọc tụng lời hồi hướng, mong mỏi khao khát cho tất cả chúng sinh được giải thoát khỏi những bệnh tật tinh thần và thể xác và đạt được giác ngộ tối thượng mà không có bất cứ bám chấp nào cả. Hai bồ tư lương là tích lũy công đức và tích lũy trí tuệ. Chúng ta hồi hướng thiện hạnh này để tái sinh trong cõi Tịnh độ của Đức Phật Dược Sư. Những lời nguyện khác cũng có thể được dùng đọc tụng.

Khenchen Konchog Gyaltshen Rinpoche

Trích: Chuỗi tràng ngọc trai

Đấng Bí mật chiến thắng ma quỷ, một vị Bồ Tát, vị Bồ Tát có bề ngoài của Đức Phật Shakyamuni (Thích Ca Mâu Ni), bên trong là đức Vajrapani (Kim Cương Thủ), và bí mật là đức Vajradhara (Kim Cương Trì). Người mang những kho báu là những bài giảng bí mật của Đức Phật trong cả ba thời. Người là hiện thân của tất cả các vị thần trong mật điển mà hoạt động trong những hình tướng khác nhau để rèn luyện cho chúng sinh. Chakrasamvara là xuất phát thân, Mahamaya là xuất phát khẩu và Hevajra là xuất phát ý. Guhyasamaja là xuất phát phẩm tính và Kalachaka là xuất phát hành động. Chính vì vậy vị Bổn tôn này là hiện thân của tất cả các Bổn tôn. Trong các bản văn của Mật thừa có nói: “Bất cứ ai nhìn thấy thân ta sẽ đạt được Phật quả, bất cứ ai mà nghe thấy lời nói của ta sẽ đạt được hỷ lạc trong Samsara, bất cứ ai nhận thức được trí tuệ của ta, ta sẽ mang chúng sinh đó tới giác ngộ. Bất cứ ai nhận được quán đỉnh của vị thần này và mang Người thực hành như Bổn tôn trong nhưng thực hành thường xuyên sẽ không bị những tà ma, quỷ chống đối, và sau cùng sẽ đạt được sự bất khả phân của trí tuệ kim cương của tất cả chư Phật đà”.

Các hoạt hạnh của chư Phật là vô hạn. Từ sự đa dạng và phẩm tính của chúng sinh không bao giờ cùng tận, các Đức Phật hoạt động trong vô số tướng vẻ vì lợi lạc của tất cả chúng sinh. Chư Phật có khả năng làm như vậy vì các Ngài đã đạt được vô lượng, vô biên từ bi và trí tuệ. Như bầu không gian không cùng tận và bao quanh tất cả chúng sinh, cũng như vậy những hoạt hạnh trí tuệ phi thường và từ bi của chư Phật chạm tới mỗi chúng sinh. Những hoạt hạnh vô số lượng thường được nhắc đến trong những thuật ngữ của ba đại hoạt hạnh sau:

- Đức Chenrezig (Đức Quan Âm), hoạt động biểu lộ sự bi mẫn.

- Đức Manjustri (Đức Văn Thù), biểu lộ trí tuệ.

- Đức Vajrapani (Đức Kim Cương Thủ), vị Bồ Tát biểu lộ năng lượng và quyền uy, những hoạt động của Đức Phật.

Mặc dù mỗi vị có một vài điểm mạnh trong từng phẩm tính cụ thể, nhưng các vị đều hiện thân từng phẩm tính này như nhau.

Vajrapani (Đức Kim Cương Thủ) cũng đáp ứng được những đòi hỏi của chúng sinh bằng sự xuất phát đa dạng. Đó là yên bình, bán phẫn nộ, phẫn nộ với sự phân chia số lượng tay và đầu khác nhau. Hình tướng đặc biệt của Vajrapani (Đức Kim Cương Thủ) chúng ta thực hành ở đây được gọi là Đấng Bí Mật chiến thắng ma quỷ. Không chú ý đến hình tướng, bản tính tự nhiên chủ yếu của Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ) là trí tuệ và từ bi, thoát khỏi mọi sự lầm lẫn, chướng ngại, và những ý nghĩ xáo trộn, cũng như Đức Chenrezig (Quan Âm) hoặc Đức Manjustri (Văn Thù).

Mỗi vị có điểm mạnh của một phẩm tính độc nhất, nhưng các vị đều hiện thân đầy đủ các phẩm tính của Đức Phật. Do đó, thiền về Đức Chenrezig (Quan Âm), thực hành kết hợp những phẩm tính của từ bi, trí tuệ và quyền năng. Trí tuệ của Đức Manjustri (Văn Thù) chứa đựng lòng bi mẫn và các hành động. Ở đây, thực hành thiền về Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ) là thực hành cốt lõi về quyền năng hay năng lượng, nhưng cũng vẫn bao gồm trí tuệ và từ bi. Rất nhiều phương pháp Kim Cương Thừa được giảng dạy gián tiếp thông qua biểu tượng và hình thái lời nói nên rất dễ gây hiểu nhầm ở điểm này và những ngữ nghĩa đầy ẩn ý. Bởi vậy sự hướng dẫn đáng tin cậy từ vị đạo sư với đầy đủ phẩm tính là tâm yếu để bổ sung dẫn hướng cho trí tuệ và từ bi bẩm sinh. Bằng niềm tin, chúng ta có thể phát triển sự can đảm để nhận diện bản chất thực của Samsara (luân hồi) cũng như Nirvana (niết bàn).

Tiêu đề

Nghi quỹ thực hành hằng ngày rất súc tích của Đấng Bí Mật chiến thắng ma quỷ.

Chúng ta cần phải khuất phục 2 loại ma quỷ: bên ngoài và bên trong. Tuy nhiên ma quỷ ở bên ngoài hoạt động chính từ bên trong. Nếu không có ma quỷ từ bên trong, khả năng là sẽ không có ma quỷ ở bên ngoài. Vậy một con quỷ sinh ra từ nhân nào?

Đó là sự hoạt động bên ngoài của một tâm trí tràn đầy những tiêu cực, giận dữ, ghét bỏ, kiêu ngạo và ghen tị.

Nhân và quả thiết lập nên tất cả. Bất cứ nhân nào đã được tạo ra, quả của chúng chắc chắn sẽ đến. Nếu bạn tạo ra lửa, nhiệt đương nhiên là quả. Nếu bạn tạo ra băng giá, chắc chắn sẽ bị lạnh. Có nghĩa rằng bạn không thể phớt lờ những gì bạn đã làm, chúng ta sẽ trải nghiệm về quả và tịnh hóa nhân tiêu cực bằng cách thực hành thiền. Vậy chúng ta cần trí tuệ để lựa chọn những nhân tích cực mang lại những quả tích cực. Đấy là lý do các vị đại Bồ Tát không tập trung vào những điều vụn vặt như yên bình và hạnh phúc tạm thời. Họ hành động để đạt được giác ngộ hoàn hảo. Điều này tùy thuộc vào phẩm tính của tâm trí. Những người có tâm trí lớn lao, một bản tâm bao la có thể thấu hiểu, rèn luyện cả một quá trình cầu đạt giác ngộ. Những người có cái nhìn rất hạn hẹp, cầu cho một vài ngày lạc thú, thu được kết quả rất hạn chế.

Đau khổ là nguyên nhân để đạt giác ngộ cho những ai đang trên con đường tâm linh. Nếu không có khổ đau, chúng ta sẽ không có sự khích lệ để hướng tới giác ngộ.

Nhìn vào nỗi khổ đau bực bội, chúng ta học về một con đường khác. Khổ đau cho phép chúng ta tiến tới con đường tâm linh, và đưa chúng ta đạt được giác ngộ nếu như chúng ta sử dụng nó một cách đúng đắn. Nói một cách khác, đau khổ chỉ là nhân khiến ta thêm đau khổ vì ta sẽ tạo thêm nhân tiêu cực để thoát ra được khỏi nó. Vậy để khuất phục được những ma quỷ bên ngoài, là vấn đề sống còn để khuất phục những lầm lạc bên trong.

Phần mở đầu

NAMO GURU VAJRAPRANIYE! (NAMO ĐẤNG KIM CƯƠNG THỦ)

Một cái vajra (chuông Kim cương) hoặc dorje (chày Kim Cương) trong tiếng Tạng, là rất bền vững, không phá hủy được, tượng trưng cho trí tuệ. Pani có nghĩa ai cầm hoặc sở hữu cái gì đó. Ở đây, tên Vajrapani (Kim Cương Thủ) có nghĩa một người sở hữu trí tuệ.

Namo Guru Vajrapaniye có nghĩa “Con xin đỉnh lễ tới Bậc thầy Vajrapani”. Điều này có thể diễn giải theo hai cách. Chúng ta đỉnh lễ tới Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ), nhận thức Người như chính bậc thầy của mình, hoặc chúng ta có thể đỉnh lễ tới bậc đạo sư tâm linh của mình, bất khả phân với Đức Vajrapani.

Bất cứ hành giả Yogi nào mong muốn thực hành giai đoạn tăng trưởng và tụng chú cho phần hành trì hàng ngày rất ngắn gọn này của Đấng Bí Mật hàng phục các loài ma quỷ đầu tiên cần thọ Quy y, trưởng dưỡng Bồ đề tâm, và thiền về bốn ý niệm.

Như đã nói ở trên, thiết lập một thái độ tích cực là rất quan trọng. Chúng ta hướng về Phật quả để giải quyết những vấn đề trong Samsara (luân hồi), không chỉ vài nỗi khổ nhỏ. Khi thực hành theo cách này, những vấn đề tạm thời cũng được giải quyết dễ dàng.

Thường thì chúng ta không xem nguyên nhân trọn vẹn của vấn đề mà chỉ xem phần mà chúng đang đương đầu và phải đối phó. Chúng ta không nhìn thấu được độ sâu của nỗi khổ đau. Bài giảng này là những gì cần thiết để nhận diện được toàn bộ hình thái của nỗi khổ. Để giải thoát chính chúng ta và mọi chúng sinh, chúng ta Quy y và thực hành bốn Vô hạn lượng (tứ Vô lượng tâm).

Chú giải nghi quỹ

Thọ Quy y và trưởng dưỡng Bồ đề tâm

Nơi Phật, Pháp và Tăng đoàn cao quý nhất, con xin Quy y cho tới ngày đạt được giác ngộ quả Bồ đề. Nhờ công đức bố thí và những thiện hạnh khác, con nguyện viên thành quả vị Phật vì lợi lạc của tất cả chúng sinh.

Ở đây chúng ta kết nguyện học và thực hành những bài giảng của Đức Phật cho đến ngày chúng ta đạt được giác ngộ. Mặc dù chúng ta học Pháp hoặc thực hành thiền, phần quan trọng nhất đầu tiên là trưởng dưỡng tâm trí để mang lại lợi lạc cho tất cả chúng sinh. Điều này không chỉ có nghĩa cho con người, mà tất cả những ai có ý thức, những ai mà tìm yên bình và hạnh phúc. Mỗi chúng sinh ao ước có được hạnh phúc và yên bình, không ai muốn đau khổ. Từ khi nghiên cứu những bài giảng của Đức Phật trong Đại Thừa và Kim Cương Thừa, chúng ta phải trưởng dưỡng đại tâm trí của tình yêu thương tử tế, bi mẫn và Bồ đề tâm là điều then chốt. Những ý nghĩ này không chỉ đem lợi lạc tới cho những người khác, mà sẽ thiết lập cho bản thân mỗi người trong cộng đồng thực hành Đại Thừa và Kim Cương Thừa.

Quán chiếu về bốn ý niệm Vô hạn lượng (tứ Vô lượng tâm)

Cầu mong tất cả những bà mẹ hiền, vô biên như bầu trời có được hạnh phúc và nhân của hạnh phúc.

Cầu mong họ thoát khỏi đau khổ và nhân của đau khổ.

Cầu mong họ không bao giờ xa rời hạnh phúc và thoát hết mọi ưu phiền.

Cầu mong họ an trụ trong sự bình đẳng, thoát khỏi mọi tham ái và sân hận.

Dòng đầu tiên là sự thực hành về tình yêu thương, dòng thứ hai về sự từ bi. Dòng thứ ba về sự thực hành cảm giác hỷ lạc khi những người khác có yên bình và hạnh phúc.

Điều này tưởng là dễ, nhưng lại rất phong phú, hãy thực hành. Ngược lại với những cảm giác ghen tị với thành công của người khác, hãy hoan hỷ và thấy hạnh phúc. Dòng thứ tư là thực hành về bình đẳng. Bình đẳng không có nghĩa là cảm giác không khác biệt, không phân biệt tốt xấu. Trên hết, chúng ta phải rất cố gắng để nhìn nhận tất cả chúng sinh cùng một cách như ta nhìn nhận những người thân thiết. Thông thường, chúng ta có những bám luyến vào bạn bè, họ hàng của mình, và ghét bỏ kẻ thù hay những người chúng ta không thích. Để giải thoát mình khỏi những lầm lỡ này, hãy xem xét nhưng cảm xúc xuất hiện khi bạn thấy một ai thân thiết với bạn đau khổ. Bạn muốn giúp đỡ rất nhiều. Đó là thái độ chúng ta cần có hướng về tất cả chúng sinh, kể cả kẻ thù.

Trong cuộc đời của Đức Phật, người họ hàng của Người là Devadatta (Đề Bà Đạt Đa) đã ghen tức và đã thử giết Đức Phật bằng cách nghiền nát Người bằng một tảng đá.

Hòn đá rơi trúng chân Đức Phật, và chân Người bắt đầu chảy máu. Rất nhiều thầy thuốc đến để cầm máu nhưng tất cả đều không thành công. Mahakashyapa, một trong những đệ tử lớn của Đức Phật, đã nói: “nếu thực sự Đức Phật có tâm đại bình đẳng hướng về chúng sinh, Người phải xem Devadatta và cha Người là ngang như nhau. Nếu điều này là sự thật, thì chân Người sẽ ngưng chảy máu”. Máu Đức Phật đã ngừng chảy ngay khi những lời này được thốt ra vì nó diễn tả đúng sự thật.

Quán chiếu tính không

OM SVABHAVA SHUDDHA SARVA DHARMA SVABHAVA SHUDDO HANG

Phương thức trường tồn (tồn tại vĩnh cửu) của các hiện tượng (Pháp) tự thân là sự khai mở thuần túy. An trụ trong trạng thái tự nhiên này.

Tịnh hóa những lầm lạc của sự bám chấp vào nhị nguyên tính của Samsara (luân hồi) và Nirvana (niết bàn), và thiền về sự tinh khôi nguyên thủy của tính không lan tỏa khắp.

Tất cả các hiện tượng (Pháp) bản tính vốn là tinh khiết, chúng ta chỉ cần nhận ra bản chất tự nhiên này. Theo thông lệ, chúng ta nhầm lẫn và không nhận diện hiện tượng theo cách chúng vốn tồn tại. Đầu tiên chúng ta phải hiểu, và tiếp đến duy trì tình trạng này để nhận thức được bản chất của các hiện tượng.

Khi chúng ta đưa trẻ con ra bãi biển, đôi khi bọn trẻ xây những căn nhà nhỏ trên cát. Nếu có một đợt sóng phá hủy những căn nhà cát này, bọn trẻ trở nên thất vọng vì ngôi nhà nhỏ rất có giá trị với chúng. Những người lớn chúng ta coi đó là những trò chơi trẻ con, không quan trọng. Bây giờ khi chúng ta xây chính căn nhà của mình để sống, chúng ta coi những căn nhà thật quan trọng. Nếu có cái gì đó phá hủy nhà mình, chúng ta có thể gần như mất trí. Chúng ta giống như đám trẻ con thất vọng về điều thật tầm thường khi nhận thức chúng sinh. Tùy theo sự trưởng thành tâm linh của tâm, chúng ta cần “chơi” theo cách khác.

Những bài giảng Kim Cương Thừa này là những phương thức khéo léo để hiện thực bản chất “nó là như vậy”. Về mặt tri thức, điều này có thể dễ hiểu. Nhưng nếu không thực hành, chúng ta sẽ không nhận được bất cứ sự trợ giúp nào từ hiểu biết của mình khi đối mặt với những tình huống khó khăn. Nếu chúng ta bền bỉ thực hành, thì những nỗi khổ đau và xung đột hiện thực bây giờ, sẽ không bền vững đến vậy. Cách thực hành này đã làm cho chúng khác đi. Nhưng đầu tiên, trước khi có sự nhận thức của tính không, chúng ta có thể hình dung tính không như là bầu không gian bao la vô tận.

Quán tưởng

Trong trạng thái của tính không, xuất hiện một hình cầu của núi lửa kim cương, ở giữa là chủng tự PAM, chúng tự này biến thành một đài sen trên đó có chủng tự RAM hóa hiện thành đĩa mặt trời. Trong đó, nhận thức của con trong hình dạng trong trẻo, có màu xanh dương đậm của HUNG. Ánh sáng phóng tỏa từ chủng tự này và tịnh hóa tất cả các chúng sinh và được hòa nhập vào chủng tự HUNG, hóa hiện thành Đấng Bí Mật, người hàng phục tất cả các loài ma quỷ và tinh linh ác xấu.

Đó là cách quán tưởng đức hình tướng Đức Vajrapani. Chúng ta không hình dung Người ở trước mặt chúng ta. Tại đây, chúng ta hóa hiện thành Đức Vajrapani, người giúp chúng ta có được sự nhận thức. Tại điểm thực hành này chúng ta được gọi là “chúng sinh samaya”.

Ngoài tính không, một vòng của núi lửa kim cương hoạt động. Đó là một vòng khổng lồ vây quanh được tạo bởi núi những ngọn lửa, như thể là toàn thể vũ trụ đang ở trong lửa. Lửa Vajra (kim cương) có nghĩa ngọn lửa trí tuệ thiêu rụi tất cả những mê mờ và những nghiệp tiêu cực, là một dạng của sự bảo vệ. Bạn tự thân trở nên trong sáng, thành chủng tự HUNG màu xanh dương sẫm. Đấng Bí Mật, người khuất phục tất cả các ma quỷ và linh tinh xấu ác là Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ). Người sở hữu những tài năng lớn để khuất phục những nhân duyên tiêu cực, như những linh tinh xấu ác, bằng cách biến đổi chúng thành những nhân duyên tích cực. Khả năng này cũng là phần của bản chất giác ngộ của chúng ta. Khi chúng ta khuất phục được hoàn toàn chứng rối loạn thần kinh, lầm lẫn, những phiền não tinh thần, thay thế chúng bằng yêu thương - tử tế, từ bi, và Bồ đề tâm, tất cả những linh hồn xấu ác và những thế lực tiêu cực, sẽ biến đổi tự nhiên thành những nhân nhân duyên tích cực.

Con xuất hiện trong màu đen, với một mặt và hai tay. Tay phải con nâng một cái chày kim cương vàng năm chấu. Tay trái con ở nơi tim trong ấn hàng phục, cầm một cái dây thòng lọng kim cương. Chân phải con co lên chân trái duỗi thẳng. Con hóa hiện chín biểu hiện phẫn nộ. Màu tóc ánh lửa cháy sáng lên. Con mang một cái mũ gắn năm cái sọ khô và một cái vòng của năm mươi đầu lâu tươi vừa mới cắt.

Cái chày kim cương năm chấu mà Người cầm bên tay phải biểu trưng cho trí tuệ rất bền vững. Ở đây có ba biểu hiện phẫn nộ đến từ tâm, ba từ lời nói và ba từ thân, tạo nên chín. Ba tâm tính của tâm trí bao gồm sự từ bi, sự yên bình và sự cao thượng vô bờ bến. Ba tính khí của diễn đạt lời nói gồm phẫn nộ, đe dọa và cười. Ba tính khí của thân gồm sự duyên dáng, quả cảm và sự sợ sệt.

Tóc Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ) màu ngọn lửa biểu trưng thiêu đốt tất cả những chướng ngại và vô minh. Cái mũ gắn năm cái sọ khô biểu tượng cho năm loại trí tuệ, và cái vòng của năm mươi cái đầu lâu tươi vừa mới cắt chỉ ra năm mươi yếu tố tinh thần đã được chuyển biến thành trí tuệ. Tươi vừa mới cắt có nghĩa bản chất của những cảm xúc phiền não và những tình cảm xáo trộn là trí tuệ nguyên thủy. Chúng ta không thể tìm thấy trí tuệ nguyên thủy tách rời khỏi những cảm xúc đó. Những chỉ dẫn đặc biệt này cho phép chúng ta phát triển sự thấu hiểu chính yếu sắc bén mà lĩnh hội trực tiếp những nhận thức có giá trị.

Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ) không cần thiết phải xuất hiện trong hình tướng đáng sợ. Trong hình tướng yên bình, chúng ta vẫn có thể có tất cả những phẩm tính của Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ).

Con được trang hoàng bởi tám loài nagas (rồng)

Một naga (rồng) là một loại linh tinh quyền năng ở nước thường xuất hiện như rắn, chỉ ra rằng không có gì Người không khuất phục được. Đôi khi chúng ta xem những bức tranh của những chúng sinh mà nửa người trên là hình người, nửa người dưới giống như cá - những nàng tiên cá này cũng là những nagas. Lãnh thổ của những loài nagas là đại dương, và họ đã được nổi tiếng là có vô vàn của cải, kể cả những viên ngọc báu thông thường và những viên ngọc ước như ý. Có rất nhiều những câu chuyện kể, từ thủa xa xưa lắm rồi, những thương gia đại Bồ Tát có thể ban cho những nagas này những bài thuyết giảng, và nagas cúng dường lại họ những viên ngọc báu này ngược lại. Các loài nagas còn trụ ở một số cây hay dòng suối đặc biệt. Có nơi nói rằng nếu bạn quấy rầy những cái cây này hoặc dòng sông, họ sẽ thất vọng và làm hại bạn. Thực hành Đức Vajrapani này có thể hàng phục nagas như vậy.

Ngài Nagarjuna (Long Thọ), nghe nói, đã ở đất của nagas hàng năm. Arjunja có nghĩa là giai đoạn, vậy Ngài được biết đến như nhà hiền triết của loài nagas. Ngài đã truyền rất nhiều bài thuyết Pháp cho vua của nagas, và trong sự biết ơn, loài nagas đã giúp ngài xây không biết bao nhiêu bảo tháp và tu viện. Tổ Jigten Sumgon cũng đã dạy vua của loài nagas.

Tám nagas tô điểm nơi cổ Đức Vajrapani, cổ, đầu và eo chính là tám vị vua của loài nagas. Chúng tượng trưng cho quyền làm chủ tám ý thức, mà chính là tám yếu tố chính của Samsara (luân hồi):

- Ý thức mắt (nhãn thức)

- Ý thức tai (nhĩ thức)

- Ý thức mũi (khứu thức)

- Ý thức lưỡi (vị thức)

- Ý thức thân thể (thân thức)

- Ý thức tinh thần

- Ý thức tinh thần bị phiền não và

- A lại a ý thức

Bằng cách áp dụng trí tuệ và từ bi, chúng được chuyển biến thành trí tuệ nguyên thủy.

Con mặc một áo bằng da hổ. Con chìm trong ngọn lửa trí tuệ cháy sáng rực.

Áo da hổ của Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ) tượng trưng cho sự không sợ hãi. Một khi chúng ta đã phá hủy ngọn núi của sự ích kỷ của sự tự tôn chính bản thân, và tịnh hóa hoàn toàn những ảnh hưởng sâu sắc của chúng, chẳng còn lại gì để chúng ta phải sợ cả.

Tại ba điểm là chủng tự OM màu trắng, AH màu đỏ và HUNG màu xanh dương. Từ đó, ánh sáng phóng tỏa và mời tất cả các vị thần trí tuệ trong hình tướng của Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ), mà hòa tan bất khả phân vào con qua câu chú DZA HUNG BAM HO. Ánh sáng phóng tỏa từ chủng tự HUNG nơi tim con, mời năm vị Phật quán đỉnh vào bầu trời phía trước mặt con.

Tại nơi trán của Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ), là chủng tự OM màu trắng tượng trưng cho thân trí tuệ, chủng tự AH màu đỏ nơi cổ Người tượng trưng cho lời nói trí tuệ, chủng tự HUNG màu xanh dương tại nơi tim tượng trưng cho tâm trí trí tuệ. Từ ba chủng tự này, ánh sáng phóng tỏa đi khắp các phương thỉnh mời vô số chúng sinh trí tuệ và các vị Phật ban quán đỉnh xuất hiện trong bầu không gian phía trước và bên trên bạn. Khi bạn đọc câu chú DZA HUNG BAM HO, hàng trăm và hàng ngàn chúng sinh giác ngộ trong hình tướng Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ) đến và hòa tan vào bạn.

Vào lúc này, thiền rằng mọi những chướng ngại được xua tan và bạn đã nhận được trí tuệ của tất cả chư Phật và Bồ Tát.

Cúng dường tới các vị Bổn tôn:

OM BAZRA PUSHPAM PRATISA SVAHA

OM BAZRA DHUPAM PRATISA SVAHA

OM BAZRA ALOKAM PRATISA SVAHA

OM BAZRA GHANDHE PRATISA SVAHA

OM BAZRA NEWIDYAM PRATISA SVAHA

Năm món cúng dường này được dâng lên cho năm vị Phật ban quán đỉnh. BAZRA có nghĩa là bền vững. Pushpam là hoa, Dhupam là hương, Alokam là ánh sáng, Ghandhe là nước thơm và Newidyam là thực phẩm cúng dường. Mỗi món cúng dường được quán tưởng lần lượt trong những phẩm chất cao quý, tuyệt vời và vô lượng vô số.

Thiền về năm vị Phật quán đỉnh chấp nhận tất cả những món cúng dường.

Năm vị Phật gồm:

- Trắng Vairochana (Đại Nhật Phật)

- Xanh nước biển Akshobhya (Bất Động Phật)

- Vàng Ratnambhava (Bảo Sinh Phật)

- Đỏ Amitaba (A Di Đà Phật)

- Xanh lá cây Amogasiddhi (Bất Không thành Tựu Phật)

Quán đỉnh:

Và thỉnh cầu ban quán đỉnh

OM SARVA TATHAGATA ABHIKHINTSATU MAM

Những vị Phật ban quán đỉnh giữ những tịnh bình nước cam lồ trí tuệ, các vị ban quán đỉnh, lặp lại câu OM SARVA TATHAGATA ABHISHEKATA SAMAYA SHRIYE HUNG.

Nhờ vậy thân thể con, giọng nói và trí tuệ được hoàn toàn tịnh hóa và được ban tràn đầy nước cam lồ của trí tuệ, chảy tràn ra và tạo thành hình dạng Đức Akshobhya (Bất Động Phật) như một báu vật trang trí trên vương miện trên đầu con. Từ đó các vị Phật ban quán đỉnh hòa tan vào con.

OM SARVA TATAGATHA ABHIKHINTSATU MAM có nghĩa “xin hãy ban cho con quán đỉnh để xua tan những vô minh của ý, thân và lời nói”. Năm vị Phật giữ bình đầy nước cam lồ trí tuệ và trả lời rằng “OM SARVA TATAGATHA SAMAYA SHRIYE HUNG”. Bạn có thể quán tưởng rằng các vị Phật trút nước cam lộ vào trong thân thể bạn, tất cả thân thể vật lý, lời nói và chướng ngại tinh thần hoàn toàn được tịnh hóa. Cơ thể bạn tràn đầy nước cam lồ trí tuệ, và bạn trở thành hiện thân của tất cả chúng sinh giác ngộ với vị Phật Akshobhya (Bất Động Phật) tại nơi vương miện của bạn. Khi các vị ban xong quán đỉnh, các vị hòa tan vào bạn, vào thời khắc đó, bạn trở thành Phật trong hình tướng của Đức Vajrapani. Điều quan trọng ở đây hãy thiền, cơ thể bạn trở thành cơ thể trí tuệ giống như cầu vồng, không còn là một thân thể có thật bằng thịt và bằng xương.

Thiền ở trạng thái này lâu như bạn có thể. Thể loại thiền này không tồn tại trong thực hành kinh điển. Đó là thực hành mang tính phân biệt của Kim Cương thừa, những phương tiện thiện xảo mà qua đó chúng ta thiết lập chúng ta trong trạng thái giác ngộ.

Cúng dường tự thân như Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ)

OM BAZRA ARGAM PRATITSA SVAHA

OM BAZRA PADYAM PRATITSA SVAHA

OM BAZRA PUSHPAM PRATITSA SVAHA

OM BAZRA DHUPAM PRATITSA SVAHA

OM BAZRA ALOKAM PRATITSA SVAHA

OM BAZRA GHANDHE PRATITSA SVAHA

OM BAZRA NEWIDYAM PRATITSA SVAHA

OM BAZRA SHAPTA PRATITSA SVAHA

Tám phẩm vật cúng dường này được quán tưởng như bầu không gian vô tận, vô số lượng và tuyệt hảo trong bất cứ cách nào đều là tuyệt vời nhất. Những phẩm vật được dâng cho chính bạn, như Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ), và bạn chấp nhận món cúng dường này. Đây là cách biến chuyển diện mạo trong thiền Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ). Từ tình trạng bình thường, bạn hãy thiết lập chính bản thân như một chúng sinh giác ngộ.

Tán thán

Quyền năng và năng lượng kết hợp lại từ tất cả các chư Phật, Người nắm giữ kho báu tối thượng của những bài giảng bí mật, Người hàng phục tất cả các loại mara và chướng ngại không chừa một ai: con xin tán thán và đỉnh lễ tới Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ).

Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ) được gọi là người nắm giữ kho báu tối thượng của những bài giảng bí mật, bởi vì Người đã chuyển dịch tất cả những bài giảng mật điển mà Đức Phật đã truyền giảng ở rất nhiều nơi. Nếu bạn tìm hiểu về những bài giảng của dòng mật điển, bạn sẽ thấy hầu như các danh sách đều bắt đầu bởi Đức Phật và Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ) thứ hai. Người hàng phục tất cả các loại mara và chướng ngại không có chừa một ai bởi vì không có mara hay chướng ngại nào mà Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ) không thể hàng phục hay dẹp yên.

Thiền lâu như bạn có thể trong giai đoạn phát triển này về thân Bổn tôn như một ảo ảnh (sự bất khả phân của hình tướng và tính không - bản chất tự nhiên của trí tuệ).

Ảo ảnh không có nghĩa là cái gì tiêu cực hay không sử dụng. Ở đây, ảo ảnh nói đến những bản tính không có thật của hình tướng, trong suốt, giống như cầu vồng. Thân thể của Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ) có thể nhìn thấy được nhưng, giống như ảo tưởng hay trong giấc mơ, bạn không chạm vào được.

Hiểu biết ảo ảnh thông qua thực hành thiền giúp đỡ cho chúng ta trong cuộc sống thường nhật. Ảo ảnh có nghĩa - vạn hữu đều thay đổi. Vào mùa hè, mùa đông chỉ là ảo ảnh. Vào mùa đông, mùa hè chỉ còn là ảo tưởng. Chúng ta tập cho quen ảo ảnh với mọi thay đổi - đông, hè, xuân và thu - chúng ta không ngạc nhiên khi nó xảy đến. Nếu chúng ta không tập cho quen, chúng ta sẽ bị phiền não. Nếu bạn nhìn nhận mọi hiện tượng theo cách chúng không phải là những thực thể tĩnh bạn sẽ giữ được yên bình và bình tĩnh trong tâm trí. Thiếu sự hiểu biết này, thực tại yên bình của tâm trí khó mà giữ vững được. Duy trì bản chất bất khả phân của tướng và tính không bằng một tâm trí sáng sủa và thả lỏng. Đây là một cách quan trọng trong thực hành thiền định sử dụng hình tượng Bổn tôn.

Khi bạn thực hành kiểu thiền này, tâm trí bạn phải thật buông lỏng, không được căng thẳng chút nào hết. Nếu bạn không quán tưởng tốt, đừng có thúc ép và đừng trở nên căng thẳng. Buông lỏng tâm trí bạn và cơ thể, đưa bức ảnh của Đức Vajrapani vào tâm trí bạn vậy toàn thể cơ thể bạn được đặt trong một trạng thái tự nhiên như khi bạn thiền.

Khi mệt, hãy cố gắng nỗ lực lặp lại câu chú.

Thiền trong trạng thái này lâu nhất bạn có thể. Khi tâm trí trở nên bận rộn, bắt đầu lặp lại câu chú.

Trì tụng chú

Ở tại nơi tim con là chủng tự HUNG, được bao quanh bởi câu chú HUNG BAZRA PHAT màu đen, quay theo chiều kim đồng hồ và tỏa ánh sáng, tạo thành những món cúng dường tới tất cả chư Phật và Bồ Tát. Trí tuệ, lòng từ bi, năng lượng và quyền năng của chư Phật quay về con trong hình tượng ánh sáng và hòa nhập vào con.

Đây là cách quán tưởng bạn nên làm khi bạn lặp lại câu chú. Tại nơi tim, chủng tự HUNG màu xanh nước biển được vây quanh bởi câu chú HUNG BARZA PHAT.

Ánh sáng phóng tỏa từ câu chú và trở thành một món cúng dường tới tất cả chư Phật đà và Bồ Tát ở khắp mười phương. Để đáp trả, trí tuệ, lòng từ bi, năng lượng, quyền năng của Đức Phật quay trở lại bạn dưới dạng ánh sáng và thấm vào bạn. Vào lúc này thiền rằng tất cả chướng ngại về tinh thần, thể xác và lời nói, bệnh tật được tịnh hóa.

Bạn nhận tất cả mọi gia trì và phẩm tính của tất cả chư Phật đà.

Lại lần nữa ánh sáng phóng tỏa tới tất cả chúng sinh và tịnh hóa mọi hiện tượng (Pháp). Nỗi khổ đau, chướng ngại, tật bệnh của tất cả mọi chúng sinh trong sáu cõi được hoàn toàn tịnh hóa và những chúng sinh này được thiết lập trong trạng thái của Đấng Bí Mật. Như vậy, hoàn thiện tất cả những hoạt động thiện hạnh. Ánh sáng quay trở lại và hòa nhập vào chủng tự hạt giống và câu chú (thiền như vậy, tụng chú nhiều nhất bạn có thể tụng).

Khi ánh sáng phóng tỏa từ câu chú lần nữa, toàn thể vũ trụ biến chuyển thành cõi tịnh độ của Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ), có tên gọi là Changlochen, hoặc miền đất Dewachen Tây Phương Cực Lạc (đất Phật). Tất cả những chướng ngại của chúng sinh, xáo trộn tinh thần, nghiệp tiêu cực được tịnh hóa. Từ đó họ trở thành Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ). Bạn đã thiết lập tất cả chúng sinh, kể cả bạn trong trạng thái giác ngộ. Điều này có thể được, bởi vì tất cả chúng sinh đã có những phẩm tính của Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ). Trong thực tế, bản chất tự nhiên Phật tính, Như Lai tạng, của mỗi chúng sinh bao hàm tất cả những phẩm tính của tất cả chư Phật đà. Không có gì bị loại ra và cũng không có gì bị thêm vào. Chúng ta chỉ cần đơn giản lĩnh hội, nắm bắt được mà không bị lầm lẫn.

HUNG BAZRA PHAT

Đây là một dạng chú phẫn nộ của Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ) đặc biệt tốt để xua tan những loài linh tinh xấu ác và chữa lành những cơn bệnh. Câu chú này rất dễ để tụng, hãy đọc nhiều như bạn có thể. OM VAJRAPANI HUNG là câu chú phổ biến nhất của Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ).

Cuối cùng nhắc lại thần chú 100 âm ít nhất ba lần và lắc chuông.

Khi bạn muốn kết thúc thời khóa, lặp lại câu chú trăm âm ít nhất ba lần. Nếu bạn quán tưởng không rõ ràng, phát âm sai câu chú, hoặc làm bất cứ lỗi lầm nào trong quá trình thiền, hãy tịnh hóa bằng cách đọc chú sau:

OM BAZRA SATTWA SAMAYA

MANU PALAYA

BAZRA SATTWA TENOPA

TISHTHA DRIDO ME BAWA

SUTO KHYOME BHAWA

SUTO KHYOME BHAWA

ANU RAKTO ME BHAWA

SARWA SIDDHIM ME PRA-YATSHA

SARWA KARMA SUTSA-ME

TSIT-TAN SHRIYA KURU HUNG

HA HA HA HA HO

BHAGAWAN SARWA TATHTAGATA

BAZRA MAME MUNTSA

BAZRI BHAWA

MAHA SAMAYA SATTWA AH

Hóa tán

Trí tuệ của chúng sinh quay lại trạng thái tự nhiên. Những hiện tượng bên ngoài hòa tan vào các chúng sinh và hòa tan vào con. Con hòa tan vào chủng tự HUNG ở nơi tim. Đến lượt, chủng tự tan từ từ từ dưới lên hòa vào tính không lan tỏa khắp. Nghỉ ngơi trong trạng thái không bị chướng ngại, không tự tạo tác này lâu nhất có thể.

Trí tuệ của chúng sinh mà được mời đến trước khi trao quán đỉnh quay về trạng thái tự nhiên. Sau đó, vũ trụ bên ngoài (cõi Tịnh độ của Changlochen) hòa tan vào các chúng sinh. Tất cả chúng sinh này tan thành ánh sáng và hòa tan vào con. Con hòa tan vào chủng tự HUNG nơi tim và tan từ từ, từ dưới lên hòa vào tính không lan tỏa khắp. Nghỉ ngơi trong trạng thái rỗng rang.

Như trước đây, một tâm trí buông lỏng và cân bằng là cần thiết. Nếu bất cứ ý nghĩ ý thức nào xuất hiện, đừng chối bỏ mà cũng đừng bám vào. Hãy để chúng nghỉ và tan lại vào trạng thái tự nhiên như bong bóng nổi lên và tan lại vào nước. Những ý nghĩ xuất hiện trong tâm trí và lại hòa tan vào tâm trí. Nếu bạn chối bỏ hay bám vào, tiếp tục những ý nghĩ khác lại xuất hiện thêm. Vậy hãy buông lỏng tâm trí trong trạng thái này, thoát khỏi sự phân biệt nhị nguyên. Đây là cách để cho tâm trí nghỉ ngơi và là một phương pháp rất thiện xảo để hiểu được tâm trí bạn.

Vậy hãy xuất hiện như Đấng Bí Mật và lặp lại lời nguyện hồi hướng.

Khi tâm trí bạn được buông lỏng hoặc bạn cần kết thúc thời khóa, xuất hiện lại lần nữa từ trong tính không như Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ), là sự bất khả phân của vẻ tướng và tính không. Hãy tự nhắc bản thân bạn lặp đi lặp lại trong ngày để giữ nguyên trạng thái này bằng cách duy trì trí tuệ và từ bi của bạn. Tiếp tục coi tất cả chúng sinh trong trạng thái Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ).

Hồi hướng

Qua những thiện hạnh của Pháp thực hành này, cầu mong con có thể đạt được nhận thức vĩ đại của Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ) và từ trạng thái này con có thể dẫn dắt tất cả chúng sinh không chừa sót một ai.

Dạng khẩn nguyện tha thiết này là phần quan trọng nhất của thực hành. Nhờ Quy y, trưởng dưỡng Bồ đề tâm, xuất hiện như Đức Vajrapani (Kim Cương Trì), tịnh hóa các chúng sinh, kết hợp chúng với những thiện hạnh của tất cả mọi chúng sinh và của chư Phật và Bồ Tát, mang cho tâm trí tất cả những công đức mà bạn tích lũy được. Đưa tất cả lại cùng nhau và hồi hướng bằng những lời tụng đọc, để gắn lại trong kho tàng của sự giác ngộ.

Nếu bạn mong muốn bạn có thể đọc những lời nguyện khác cũng được. Bằng sự tự tin, bản thân bạn trong hình tướng Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ), đi vào bốn hành động.

Bốn hành động bao gồm:

- Ăn

- Đi dạo

- Ngủ

- Hoạt động kinh doanh

Trong những thời gian này, tiếp tục quán tưởng bản thân như là Đức Vajrapani (Kim Cương Thủ).

Khenchen Konchog Gyaltshen Rinpoche

Trích: Chuỗi tràng ngọc trai

Nếu trước kia con đã thọ giới quy y, trong cả bốn truyền thống, điều đó đều giống nhau. Tam Bảo luôn giống nhau. Vì thế, nếu con đã thọ quy y trước kia, con không cần phải thọ lại nữa. Nhưng con vẫn có thể nếu muốn. Nhưng thậm chí nếu con đã thọ trước kia, thật tốt khi nghe lời giới thiệu về ý nghĩa của giới luật một lần nữa. Khi chúng ta quy y, điều đó giống như một nghi lễ tịnh hóa và phục hồi. Chúng ta tịnh hóa các vi phạm, những thệ nguyện bị phá vỡ, cảm xúc tiêu cực và chúng ta phục hồi Bồ đề tâm. Do vậy, thật tốt khi thọ giới quy y lại.

Một số người quy y bởi bằng trí tuệ, họ hiểu rằng luân hồi có bản chất là khổ đau và rằng họ muốn thoát khỏi khổ đau đó. Họ biết rằng họ chỉ có thể thoát khỏi nếu nương tựa Tam Bảo. Có những người khác quy y Tam Bảo bởi họ muốn giúp đỡ hữu tình chúng sinh khác. Họ biết rằng chỉ bản thân họ thì chưa mạnh mẽ và họ vì thế phải nương tựa Tam Bảo. Do đó, chúng ta quy y Tam Bảo với tâm trí tuệ và bi mẫn như vậy. Có những điều này tức là [có] công đức lớn lao.

Khi chúng ta quy y, chúng ta tìm kiếm sự bảo vệ khỏi đại dương khổ đau bao la. Mọi người đều muốn hạnh phúc và chẳng ai muốn đau khổ. Chúng ta đều chia sẻ điều đó. Có những hệ thống khác nhau trên thế giới này để bảo vệ chúng ta khỏi khổ đau. Các hệ thống thế tục chỉ quan tâm đến đời này. Đôi lúc chúng có thể bảo vệ và đôi lúc thì không. Vì lý do này, nhiều tôn giáo xuất hiện trên thế giới. Đây cũng là ý định của những giáo lý Phật Đà. Từ “Bảo” (Tạng ngữ: Konchog) nghĩa là “hiếm có và thù thắng”. Cội nguồn bảo vệ thù thắng nhất là Tam Bảo. Tam Bảo cũng hiếm bởi nếu chúng ta không sở hữu công đức và trí tuệ lớn lao, chúng ta thậm chí sẽ chẳng có mong ước quy y. Con có mong ước thọ quy y. Đấy là công đức lớn lao và là dấu hiệu cho thấy con vốn đã kết nối với Tam Bảo trong một đời quá khứ. Không có nhiều người có kiểu công đức và trí tuệ này.

Thực sự, tất cả hữu tình chúng sinh đều sở hữu Phật tính. Sự khác biệt giữa chư Phật và hữu tình chúng sinh là chư Phật giống như một đại dương bao la còn hữu tình chúng sinh giống như những khối băng trên đại dương đó. Hữu tình chúng sinh bám chấp vào nhị nguyên của ngã và tha và vì thế, trở nên giống như khối băng và lang thang trong sáu cõi của luân hồi, chịu khổ đau vô cùng. Và trong tất cả những kiểu chào đời khác nhau này, dù cho chúng ta có thể có được thân người quý giá, nếu không gặp được Giáo Pháp thì chúng ta sẽ vẫn chẳng biết cách chịu đựng khổ đau trong đời này và cách tạo ra hạnh phúc trong các đời tương lai. Chúng ta cần hiểu rằng hạnh phúc đến từ các nguyên nhân. Nguyên nhân của hạnh phúc mà chúng ta đang trải qua hiện nay là từ và bi. Nhờ quy y, chúng ta hiểu điều này. Chúng ta cũng cần hiểu rằng khổ đau hiện tại của chúng ta cũng có nguyên nhân. Nguyên nhân là những cảm xúc phiền não. Vì thế khi quy y, chúng ta tìm hiểu về tính cần thiết của việc từ bỏ các nguyên nhân, tức cảm xúc phiền não.

Ban đầu chúng ta quy y những cội nguồn quy y bên ngoài. Chúng ta đều từng nghe về Phật, Pháp và Tăng. Chư Phật bên ngoài là vô số. Chư vị là những vị Phật của ba thời. Giáo Pháp bên ngoài là những lời dạy của Đức Phật, các giáo lý về nghiệp và v.v... Đó là phương pháp để thoát khỏi khổ đau. Nó là con đường. Tăng đoàn bên ngoài là những vị đã bước vào con đường của Giáo Pháp (thực hành) và đã tìm thấy tự do thoát khỏi khổ đau và vì thế, có khả năng chỉ ra con đường này cho chúng sinh khác. Đây là Tam Bảo. Hôm nay, trong hoàn cảnh của việc truyền quy y, thầy là Tăng của các con. Bản thân thầy đã tìm thấy sự giải thoát khỏi khổ đau nhờ áp dụng các thực hành Giáo Pháp, thầy thấy rằng nó đem đến lợi lạc lớn lao và thầy đang trao lại cho các con, nghĩ rằng điều đấy cũng sẽ làm lợi lạc các con.

Tam Bảo bên trong

Khi đã thọ quy y, chúng ta cũng cần hiểu những cội nguồn quy y bên trong. Tam Bảo không phải ở đâu đó xa xôi, tách biệt với chúng ta. Chư vị thực sự nằm bên trong tâm chúng ta. Chúng ta cần hiểu kết nối giữa Tam Bảo với chính chúng ta. Điều này nghĩa là nguyên nhân của Tam Bảo thực sự hiện hữu trong tâm chúng ta. Ví dụ, tâm của chư Phật giống như bông hoa còn tâm hữu tình chúng sinh giống như hạt giống của bông hoa đó.

Đức Phật chỉ ra cho chúng ta cách thức để hiện thực hóa tiềm năng này, nhưng nguyên nhân thì chúng ta vốn đã sở hữu rồi. Đó là Phật tính. Giác tính của chính chúng ta. Sau đấy, nếu chúng ta trưởng dưỡng từ và bi, Giáo Pháp nằm bên trong chúng ta. Và nếu chúng ta có những điều này, chúng ta là Tăng. Tam Bảo này bên trong tâm chúng ta là sự bảo vệ chân chính, sự quy y đích thực của chúng ta. Cách thức mà chúng ta quy y được giải thích trong thẻ quy y:

“Con quy y Giác tính Siêu việt, tâm yếu của Phật.
Con quy y Lòng bi, tâm yếu của Giáo Pháp.
Con quy y Thiện tri thức Tâm linh, tâm yếu của những vị đồng hành”.

“Con quy y Giác tính Siêu việt, tâm yếu của Phật”. Giác tính của chúng ta là tâm yếu của Phật. Vị Phật bên trong là sự tỉnh thức của chúng ta. Đó là điều mà chúng ta quy y. Nó là nguyên nhân giác ngộ của chúng ta. Nó là tâm nhận ra “Đây là phiền não”, “Đó là tình yêu thương”, “Đó là lòng bi mẫn”. Nó là giác tính phân biệt của chính chúng ta. Ban đầu, có một mong ước “Tôi muốn quy y”. Ở giữa, có một giác tính, thứ nghĩ rằng, “Bây giờ tôi đã thọ quy y”. Cuối cùng, có một giác tính, thứ nghĩ rằng, “Bây giờ tôi phải giữ gìn các giới luật”. Giác tính này lúc bắt đầu, ở giữa và lúc kết thúc là một sự liên tục. Đó là sự tỉnh thức của chúng ta. Sự tỉnh thức này là vị Phật bên trong của chúng ta. Nếu chúng ta giữ gìn các giới luật quy y, chúng ta giữ gìn chúng nhờ sự tỉnh thức và lưu tâm. Đây là trí tuệ phân biệt của chúng ta. Nó phân biệt giữa điều thiện và điều ác, nguyên nhân của hạnh phúc và nguyên nhân của khổ đau, điều cần làm và điều cần tránh. Đức Phật là vị đã hoàn thiện trí tuệ này. Chúng ta cũng sở hữu điều này nhưng cần tịnh hóa dòng tâm thức.

Tất cả hữu tình chúng sinh và tất cả chư Phật đều có tâm giống nhau. Tâm chúng ta là Phật. Tâm này có bản tính của nước. Khi nước hoàn toàn thanh tịnh, nó giống như giác ngộ. Và nếu tâm tạm thời bị ô nhiễm bởi các cảm xúc phiền não và ý nghĩ khác nhau, một cách tạm thời, nước bị bẩn và người ta là hữu tình chúng sinh chịu đau khổ. Nhưng nó vẫn có bản tính của nước. Khi chúng ta tịnh hóa những cảm xúc tiêu cực và chấp ngã khỏi tâm thông qua trí tuệ và lòng bi, tâm thanh tịnh chính là sự hoàn hảo của trí tuệ. Đấy là tâm của Phật. Tâm đó là tâm của chính chúng ta. Tự tâm đó là trí tuệ không quan niệm, thứ vượt khỏi Ba Phạm Vi (Nhị Nguyên của Chủ thể, Hành động, Đối tượng). Điều này cũng là ý nghĩa về từ nguyên của từ Phật (Tạng ngữ: Sang Gye). “Sang” nghĩa là dọn sạch. Điều này liên quan đến dọn sạch bám chấp. “Gye” nghĩa là mở rộng, bao la. Điều này liên quan đến tự do vượt khỏi Ba Phạm Vi.

“Con quy y Lòng bi, tâm yếu của Giáo Pháp”. Nếu tâm chúng ta vốn đã là Phật thì tại sao hữu tình chúng sinh lại không giác ngộ? Sự khác biệt giữa hữu tình chúng sinh và Phật là gì? Nếu hạt giống không gặp gỡ các điều kiện, nó sẽ không đâm chồi. Điều này giống như hữu tình chúng sinh không gặp được Giáo Pháp và lang thang bất tận trong sáu cõi của luân hồi. Trong Ba Mươi Bảy Thực Hành Bồ Tát có nói, “Tất cả khổ đau, không ngoại lệ, đến từ việc mong muốn hạnh phúc của bản thân. Chư Phật hoàn hảo khởi lên từ tâm vị tha”. Chính bởi chúng ta khởi lên một tâm chấp ngã mà chúng ta rơi vào sức mạnh của những cảm xúc tiêu cực. Điều này khiến chúng ta lang thang trong sáu cõi của luân hồi. Đức Phật nói rằng: “Trong tất cả hữu tình chúng sinh đều có Phật. Hữu tình chúng sinh chỉ bị che lấp bởi những ô nhiễm ngẫu nhiên”. Những ô nhiễm này là ô nhiễm của chấp ngã.

Để tách khỏi tâm chấp ngã, chúng ta phải trưởng dưỡng tâm vị tha. Khi quy y, chúng ta cần nhận ra tính quý báu của tình yêu thương và lòng bi mẫn và sau đấy làm quen với nó, một cách liên tục. Nếu tình yêu thương và lòng bi mẫn duy trì trong tâm chúng ta, chúng ta sẽ thoát khỏi chấp ngã. Trong suốt sáu thời của ngày và đêm, chúng ta cần luôn nhớ đến hữu tình chúng sinh. Đó là Giáo Pháp. Giáo Pháp bên ngoài bao gồm tám vạn bốn nghìn Pháp môn. Nhưng ngắn gọn, chúng nằm trọn trong từ và bi. Giáo Pháp bên trong là tình yêu thương và lòng bi mẫn. Giáo Pháp chân chính mà chúng ta quy y, Giáo Pháp thực sự, là tình yêu thương và lòng bi mẫn của chính chúng ta. Đó là sự bảo vệ thù thắng. Nếu chúng ta không khởi lên tình yêu thương và lòng bi mẫn thì dù có quy y, chúng ta cũng sẽ không thực sự được bảo vệ. Chúng ta sẽ không trở thành những hành giả Giáo Pháp chân chính. Khi chúng ta áp dụng phương pháp từ bỏ các nguyên nhân của khổ đau với trí tuệ, điều này trở thành con đường. Tổ Gampopa[1] nói rằng, “Hãy gia trì để tâm con trở thành Giáo Pháp. Hãy gia trì để Giáo Pháp trở thành con đường”. Để tâm trở thành Giáo Pháp thì khá dễ. Điều khó hơn là điều thứ hai. Giáo Pháp chỉ trở thành con đường nếu chúng ta phát khởi tâm vị tha. Chỉ khi ấy thì chúng ta mới thoát khỏi chấp ngã. Thực hành Giáo Pháp nghĩa là buông bỏ chấp ngã. Nếu không, chúng ta chẳng thể vượt khỏi luân hồi.

“Con quy y Thiện tri thức Tâm linh, tâm yếu của những vị đồng hành”. Giáo Pháp được chỉ ra cho chúng ta bởi Tăng, những vị hướng dẫn trên con đường. Nếu chúng ta trưởng dưỡng tình yêu thương và lòng bi mẫn thì chúng ta trở thành Tăng. Nhìn chung, Tăng có nhiều phẩm tính. Nhưng ngắn gọn, các phẩm tính là yêu thương và nhẫn nhục. Đó là điều khiến Tăng ‘cao quý’ hay ‘tốt hơn’. Hữu tình chúng sinh bình phàm có chấp ngã. Khi ai đó tổn thương họ, họ trả thù. Nhưng là Tăng, chúng ta trưởng dưỡng tâm vị tha. Thậm chí nếu ai đó tổn thương chúng ta, chúng ta thực hành nhẫn nhục. Chúng ta bảo vệ tình yêu thương. Tinh túy của Tăng là hành động thiện lành. Một vị Tăng tốt hơn duy trì bất khả phân với ý định vị tha, lợi lạc hướng về hữu tình chúng sinh. Con cần nghĩ rằng, “Tôi là Tăng cao quý. Khi ai đó đối xử tệ với tôi, tôi sẽ thực hành nhẫn nhục. Tôi sẽ bảo vệ tình yêu thương”. Sau đấy, con là Tăng chân chính. Con sẽ có khả năng bảo vệ bản thân và chúng sinh khác.

“Những vị đồng hành” hay “Thiện tri thức Tâm linh” liên quan đến bất kỳ vị thầy nào trên thế giới này. Họ có thể là những vị thầy thế gian, bình thường hoặc họ có thể là những đạo sư vô cùng tôn quý. Nếu chúng ta khởi lên niềm tin và lòng kính trọng với tất cả những vị thầy của mình, các phẩm tính của những vị thầy này sẽ thâm nhập tâm chúng ta. Như Tổ Gampopa nói trong Sức Trang Hoàng Bảo Châu Của Sự Giải Thoát[2]: “Nguyên nhân phụ thêm vào là đạo sư tâm linh. Phương pháp là chỉ dẫn của đạo sư tâm linh”.

Đạo sư tâm linh thực sự còn quý hơn thân chúng ta. Trong Ba Mươi Bảy Thực Hành Bồ Tát[3] có nói: “Xem những thiện tri thức tâm linh thù thắng thậm chí còn đáng mến hơn thân thể mình là thực hành của Bồ tát”. Lý do của chuyện này là bất cứ điều gì mà chúng ta học hỏi từ những vị thầy duy trì giống như hạt giống trong tâm chúng ta. Trí tuệ của điều mà chúng ta đã học hỏi duy trì trong tâm chúng ta. Chúng ta có thể thấy điều này đôi lúc trong những đứa bé. Ví dụ, một số đứa bé thích thú học hỏi và điều đó cũng xảy đến dễ dàng với chúng. Đó là một dấu hiệu cho thấy chúng đã học hỏi trong quá khứ. Và cũng có những đứa bé khác, thậm chí chúng có thể có cùng cha mẹ, lại chẳng thích thú việc học hỏi và cũng khó khăn hơn với chúng để học hỏi bất cứ điều gì. Điều này là bởi trong nhiều đời quá khứ, chúng đã không học hỏi, không nghiên cứu. Đây là về mặt thế tục. Nhưng những vị thầy Giáo Pháp còn dạy chúng ta Giáo Pháp và với điều này, chư vị trao cho chúng ta sự tự do để đạt được hạnh phúc trong các cõi cao hơn một cách tạm thời và rốt ráo, đạt giác ngộ. Khi chúng ta được giới thiệu với các nguyên nhân của hạnh phúc và khổ đau, chúng ta nhận được sự tự do để tạo ra hạnh phúc của bản thân. Do đó, chúng ta cần ghi nhớ cả hai kiểu vị thầy này, lặp đi lặp lại nhiều lần, những vị thầy thế gian và vị thầy tâm linh và nghĩ về chư vị với tình yêu thương.

Chúng ta cần xem vị đạo sư tâm linh, người truyền quy y cho chúng ta, là hiện thân của Tam Bảo. Nếu con thực hành Lama Chodpa [Thực Hành Cúng Dường Đạo Sư], con hiểu cách mà đạo sư là hiện thân của Tam Bảo. Thân của đạo sư là Tăng. Khẩu của đạo sư là Pháp, bởi nó giải thích những lời dạy của Đức Phật. Ý của đạo sư là Phật thực sự. Thật sự, tâm của mọi người là Phật bởi chúng ta đều có Phật tính. Chư Phật và hữu tình chúng sinh giống như những hạt trên cùng một sợi dây của tràng hạt. Sợi dây là Phật tính. Nó là sự hợp nhất của tính Không và lòng bi. Tâm giác ngộ của chư Phật và tâm của hữu tình chúng sinh có một nền tảng duy nhất. Chư Phật đã hoàn thiện sự vị tha trong khi hữu tình chúng sinh bám chấp vào ngã và bị phiền não, đấy là sự khác biệt duy nhất. Nhưng bản tính thì vẫn giống nhau. Tất cả chư Phật đều nằm trọn trong đạo sư. Thậm chí trong một vị Tăng, Tam Bảo cũng nằm trọn. Theo cách này, thầy đang đại diện cho Tam Bảo. Thân của thầy là Tăng, khẩu của thầy là Pháp và ý là Phật. Nếu con có tri kiến này, các phẩm tính sẽ khởi lên trong tâm con.

Nói ngắn gọn, tinh túy của quy y bên trong là trưởng dưỡng tình yêu thương. Khi chúng ta chết, của cải và tài sản cũng chẳng giúp ích. Chúng ta không có sức mạnh mang theo chúng. Nhưng nếu chúng ta đã trưởng dưỡng tình yêu thương và lòng bi mẫn, nó giống như hạt giống trong tâm mà chúng ta sẽ mang theo cùng. Chính Bồ đề tâm quý báu này (tình yêu thương và lòng bi mẫn) sẽ là nguyên nhân của hạnh phúc trong mọi đời tương lai.

Các giới luật Quy y

Đức Phật dạy rằng:

“Không làm điều ác. Hoàn thiện hạnh lành. Hoàn toàn điều phục tâm. Đó là giáo lý của Đức Phật”.

Tất cả Giáo Pháp thực sự nằm trong đoạn kệ này. Phiên bản chi tiết hơn của các giới luật là Ba Mươi Bảy Thực Hành Bồ Tát. Chúng đã được dịch sang nhiều ngôn ngữ. Tất cả các truyền thống khác nhau đều đồng thuận với bản văn này. Thậm chí nếu con không có thời gian để tiến hành bất kỳ thực hành nào khác, ít nhất hãy đọc ba mươi bảy thực hành một lần một ngày và trong mọi hoạt động của con, hãy cố gắng hành xử phù hợp càng nhiều càng tốt. Thậm chí nếu con sắp nghiên cứu tất cả những lời của Đức Phật, mọi thứ trong những bản văn đó đều nằm trọn trong cuốn sách nhỏ bé này. Tinh túy của những giáo lý Phật Đà là Hai Chân Lý. Chân lý tương đối là sự không sai lầm của nghiệp, nhân và quả. Nếu chúng ta không từ bỏ các nguyên nhân của khổ, chúng ta sẽ không thể từ bỏ khổ đau. Điều này nghĩa là chúng ta phải thực hành nguyên nhân của thiện, tức là tình yêu thương và từ bỏ nguyên nhân của bất thiện, tức chấp ngã. Nếu chúng ta thực hành theo cách này, tâm chúng ta sẽ được tịnh hóa. Sau đấy, chúng ta sẽ hiểu được chân lý tuyệt đối.

“Không làm điều ác”. “Ác” là bất kỳ hành động nào mà chúng ta làm khi được thúc đẩy bởi tâm chấp ngã, chẳng hạn như sân hận, thù ghét và đố kỵ. Bất cứ điều gì mà chúng ta làm với tâm phiền não là bất thiện. Nó là sai lầm. Kết quả sẽ giáng xuống chúng ta, giống như khi chúng ta ném một hòn đá lên trời, nó sẽ rơi xuống chúng ta. Nếu chúng ta trải qua khổ đau, điều đó là bởi các hành động mà chúng ta phạm phải trong quá khứ với tâm chấp ngã. Nếu chúng sinh khác dường như đang khiến chúng ta đau khổ, điều đó là bởi chúng ta vốn đã tạo ra nghiệp đó trong quá khứ. Đấy là điều sẽ trở lại với chúng ta. Đó là lý do trên thế giới này có chiến tranh, có đói và khát, có nghèo đói và có những thứ mà chúng ta không thích. Nó là sự chín muồi của sân hận, đố kỵ, tham lam và tương tự. Như là hứa nguyện chính yếu, chúng ta cần tuân theo giới rằng, “Nguyện con không làm hại bất kỳ hữu tình chúng sinh nào bằng thân, khẩu và ý”. Điều này hoàn thành Biệt Giải Thoát (Pratimoksha) giới.

“Hoàn thiện hạnh lành”. Điều này liên quan đến bất cứ điều gì mà chúng ta làm bằng thân, khẩu hay ý, được thúc đẩy bởi tình yêu thương và lòng bi mẫn. Dù đó là thế tục hay thực hành Pháp, bất cứ điều gì chúng ta làm với tâm như vậy là thiện lành. Đó là điều mà chúng ta cần thực hành. Điều này thì tương tự nhau với thiện hạnh hay bất thiện: nếu chúng ta gửi lợi lạc đến cho chúng sinh khác, lợi lạc sẽ quay trở về với chúng ta. Ví dụ, nếu con có chút hạnh phúc trong đời này, nó là kết quả của các hành động mà con đã làm trong quá khứ, điều đến từ tình yêu thương. Ở mức độ tương đối, khi chúng ta tham gia vào bất kỳ hành động nào, chừng nào chúng ta còn nhận thức ngã và tha, vẫn có một kết quả tương ứng quay trở lại với chúng ta. Ví dụ, nếu chúng ta hào phóng, điều sẽ quay trở lại với chúng ta là sự trù phú. Nếu chúng ta lấy trộm của người khác, điều sẽ quay trở lại là nghèo đói. Nếu chúng ta tham gia vào các hoạt động được thúc đẩy bởi tình yêu thương và lòng vị tha, tạm thời, chúng ta sẽ sinh trong các cõi cao hơn hoặc trong các Tịnh độ và rốt ráo, chúng ta sẽ đạt giác ngộ.

Giới luật căn bản cần giữ gìn thì nằm trong Ba Mươi Bảy Thực Hành Bồ Tát, khi mà bản văn này nói rằng: “Với những Bồ tát khát khao những lạc thú của thiện hạnh, tất cả những vị làm hại thì giống như kho tàng quý báu. Vì vậy, trưởng dưỡng nhẫn nhục không chút thù hận là thực hành của Bồ tát”. Khi chúng ta nhận thấy nguy hại và khó khăn do chúng sinh khác gây ra, chúng ta không nên tức giận với họ. Chúng ta có thể giải thích cho họ bằng lập luận, nhưng chúng ta chẳng bao giờ được phép tức giận với họ. Nếu chúng ta không để cho Bồ đề tâm giới suy giảm thì chúng ta sẽ được bảo vệ cho đến khi đạt giác ngộ. Nếu chúng ta khởi lên chấp ngã và các cảm xúc phiền não, điều đó sẽ dẫn đến khổ đau trong sáu cõi của luân hồi. Nếu chúng ta hiểu được sự vận hành của nghiệp, chúng ta sẽ có thể chịu đựng những khổ đau mà chúng ta đang trải qua và chúng ta cũng sẽ biết cách tránh khổ đau trong tương lai.

Chúng ta cần trưởng dưỡng tâm yêu thương dành cho tất cả hữu tình chúng sinh bởi tình yêu thương là thứ thực sự bảo vệ. Đó là điều mà mọi hữu tình chúng sinh cần. Khi chúng ta trưởng dưỡng tình yêu thương, nó trở thành món cúng dường thù thắng nhất dâng lên tất cả chư Phật và lợi lạc lớn lao nhất cho mọi hữu tình chúng sinh. Nó hoàn thành mục đích của bản thân và chúng sinh khác. Thực sự chúng ta chẳng cần điều gì khác. Chúng ta cần thọ giới, “Tôi sẽ không đánh mất tình yêu thương này trong khoảnh khắc sân hận hay thù ghét”. Tất cả chư Phật trong quá khứ đã trưởng dưỡng tâm yêu thương và bi mẫn bao la như vậy dù phải liều cả thân thể. Trong tâm mình, chúng ta cần hoán đổi bản thân với chúng sinh khác. Điều này nghĩa là chúng ta cần đặt chúng sinh khác lên trước bản thân. Chúng ta cần luôn luôn nghĩ về tình yêu thương và lòng bi mẫn dành cho hữu tình chúng sinh. Trong hành động, chúng ta cần quân bình giữa bản thân và chúng sinh khác. Điều này nghĩa là bất cứ điều gì chúng ta làm, ít nhất, chúng ta không nên gây hại với bất kỳ hữu tình chúng sinh nào. Chúng ta cần mong ước rằng, “Nguyện bất cứ điều gì tôi làm bằng thân, khẩu hay ý đều trở thành lợi lạc cho hữu tình chúng sinh”. Điều này hoàn thành Bồ tát giới. Nếu chúng ta có thái độ như vậy, chúng ta sẽ thực hành thiện hạnh một cách hoàn hảo. Sau đấy, thậm chí nếu chúng ta chỉ trì tụng một biến Mani (Om Mani Padme Hum), nó sẽ trở thành lợi lạc cho hữu tình chúng sinh. Bất cứ điều gì con làm với tâm như vậy, ví dụ, khi con đang ăn hay tương tự, sẽ đều trở thành món cúng dường lên Tam Bảo.

“Hoàn toàn điều phục tâm”. Đức Phật nói rằng nếu chúng ta muốn được bảo vệ khỏi khổ đau, chúng ta phải tịnh hóa tâm. Tất cả khổ đau có gốc rễ ở ý định trong tâm chúng ta. Các hoạt động bên ngoài của thân và khẩu là thứ yếu. Điều quan trọng hơn cả là chúng ta tịnh hóa tâm và chúng ta điều phục ba trạng thái tiêu cực: (1) Các ý nghĩ gây hại hay mong ước làm hại chúng sinh khác; (2) Các ý nghĩ tham lam hay ham muốn và (3) Vô minh hay tà kiến. Chúng cần được điều phục. Nếu chúng ta luôn luôn trưởng dưỡng tình yêu thương và lòng bi mẫn (điều chính là Phương pháp), nếu chúng ta không bám chấp vào bất kỳ ý nghĩ nào khác, các trạng thái tiêu cực này sẽ dần dần bị điều phục. Những phiền não sẽ dần dần được tịnh trừ.

Tịnh hóa tâm như vậy, đó là giáo lý của Đức Phật. Khi tâm được tịnh hóa, tâm thanh tịnh vốn đã là Phật. Mọi hữu tình chúng sinh đều thanh tịnh ở nền tảng. Điều này nghĩa là mọi hữu tình chúng sinh đều có Phật tính. Họ có tiềm năng đạt giác ngộ. Con cần quán chiếu điều này nhiều lần và trưởng dưỡng tri kiến thanh tịnh với mọi thứ xuất hiện và tồn tại. Chẳng cần phải tìm Phật ở nơi nào khác. Điều này hoàn thành Mật giới.

Thệ nguyện rốt ráo của mọi quán đỉnh và giới luật của ba thừa – Biệt Giải Thoát, Bồ tát và Mật thừa – đều nằm trọn trong Ba Mươi Bảy Thực Hành Bồ Tát: “Nói ngắn gọn, bất cứ hành động nào mà người ta tham gia vào, họ cần hỏi rằng, trạng thái của tâm là gì? Hoàn thành mục đích của chúng sinh khác nhờ liên tục duy trì tỉnh thức và nhận thức là thực hành của Bồ tát”. Vì vậy, giới luật tương đối là trưởng dưỡng tình yêu thương và lòng bi mẫn và giới luật rốt ráo là giữ gìn tỉnh thức. Khi con có nhận thức tỉnh thức và Bồ đề tâm, con sẽ chẳng làm hại hữu tình chúng sinh nào. Con cần luôn luôn xem xét những điều mà con làm và thấy xem liệu con có thực hành đúng theo ba mươi bảy thực hành này hay không và nếu con thấy rằng con không, con cần sám hối. [Từ “sám hối” trong thực hành Phật giáo được hiểu là có bốn khía cạnh: (1) Ăn năn mạnh mẽ, thấy các hành động tiêu cực là sai lầm, (2) Sám hối hay thừa nhận điều sai trước sự chứng minh của Tam Bảo, (3) Làm các hành động tích cực để chống lại hành động tiêu cực và (4) Hứa nguyện mạnh mẽ hay thề không tái phạm hành động tiêu cực.]

Những lợi lạc của giới Quy y

Chúng ta cần hiểu rõ ràng về những lợi lạc của quy y và các lỗi lầm của việc không quy y.

Những giáo lý của Đức Phật được gọi là cội nguồn của mọi lợi lạc và hạnh phúc. Khi chúng ta quy y, có lợi lạc tạm thời và hạnh phúc rốt ráo. Chúng ta sẽ được bảo vệ từ đời này sang đời khác cho đến khi đạt giác ngộ. Tức là, nếu ta tuân theo những chỉ dẫn của Tam Bảo. Chúng ta sẽ thực sự được bảo vệ ra sao? Khi quy y, chúng ta được bảo hãy trưởng dưỡng tình yêu thương và lòng bi mẫn. Nếu con trưởng dưỡng tình yêu thương và lòng bi mẫn thì một cách tự nhiên, giống như những tia sáng chiếu tỏa, con sẽ tham gia vào các hành động chẳng hạn như bố thí, trì giới và nhẫn nhục. Nếu con có tình yêu thương với chúng sinh khác, con sẽ hào phóng. Sau đấy, trong mọi đời tương lai, con sẽ trải qua sự dồi dào. Nếu con có tình yêu thương với chúng sinh khác, con sẽ không muốn làm hại họ. Vì thế, con sẽ thực hành trì giới một cách tự nhiên. Kết quả là, con sẽ có được thân người quý báu. Nếu con có tình yêu thương với chúng sinh khác, con sẽ thực hành nhẫn nhục. Kết quả là, trong tương lai, con sẽ có những người bạn hòa thuận, hình tướng đẹp đẽ và cuộc đời trường thọ. Mọi lợi lạc, mọi hạnh phúc của các cõi cao, đến từ thực hành bố thí, trì giới và nhẫn nhục – dựa trên tình yêu thương. Bảy phẩm tính của các cõi cao chỉ đạt được nhờ tâm yêu thương như vậy. Nguyên nhân duy nhất của hạnh phúc là yêu thương.

Khi chúng ta tiếp tục bền bỉ trong thực hành yêu thương và bi mẫn, chấp ngã của chúng ta sẽ suy giảm. Sau đấy, nhờ thiền định và trí tuệ, chúng ta sẽ rốt ráo tách rời chấp ngã và đạt giác ngộ. Giác ngộ nghĩa là chúng ta hoàn toàn tịnh hóa mọi bám chấp, mọi lỗi lầm và che chướng và chẳng còn ám ảnh ngay cả với khổ đau tạm thời. Nhưng để đạt được điều này, chúng ta phải thực hành với sự tinh tấn. Không có sự tinh tấn hành trì, dẫu cho có thuộc lòng tất cả giáo lý của Đức Phật, chúng cũng chẳng lợi lạc. Điều quan trọng là dấn thân vào thực hành.

Nhờ quy y, chúng ta đạt được lợi lạc của Ba Thừa.

“Khi tổn hại với chúng sinh khác và nguyên nhân của nó bị từ bỏ, các giới luật Biệt Giải Thoát được trọn vẹn. Khi sự giúp đỡ với chúng sinh khác và nguyên nhân của nó được hoàn thành, các giới luật Bồ tát được trọn vẹn. Khi người ta thông thạo về nhận thức thanh tịnh của bình chứa và các nội dung, những Mật giới được trọn vẹn”.

“Khi tổn hại với chúng sinh khác và nguyên nhân của nó bị từ bỏ, các giới luật Biệt Giải Thoát được trọn vẹn”. Có nhiều giới luật khác nhau, nhưng khi chúng ta thọ giới quy y, từ nay trở đi, chúng ta không bao giờ được phép cố tình làm hại chúng sinh bằng thân, khẩu hay ý. Khi chúng ta từ bỏ việc làm hại chúng sinh khác, sự kỷ luật này khép lại cánh cửa đến ba cõi thấp hơn.

“Khi sự giúp đỡ với chúng sinh khác và nguyên nhân của nó được hoàn thành, các giới luật Bồ tát được trọn vẹn”. Khi chúng ta chân thành khởi lên ý định vị tha, theo đuổi lợi lạc của chúng sinh khác, chấp ngã sụp đổ và chúng ta đạt được trạng thái của Bồ tát. Trong quy y, chúng ta được giới thiệu về nghiệp và tầm quan trọng của việc bảo vệ tình yêu thương – thứ là tinh túy của điều đó. Hãy trưởng dưỡng tình yêu thương dành cho hữu tình chúng sinh. Nếu con trưởng dưỡng và bảo vệ tình yêu thương, con sẽ gặp ít khó khăn hơn. Đặc biệt với những người mà con liên hệ và gặp gỡ, con không nên tức giận hay đố kỵ với họ. Con cần chăm sóc họ với lòng bi mẫn.

“Khi người ta thông thạo về nhận thức thanh tịnh của bình chứa và các nội dung, những Mật giới được trọn vẹn”. Tinh túy của Mật thừa là tri kiến thanh tịnh hay nhận thức thanh tịnh. Nó là tinh túy của thực hành Kim Cương thừa. Mọi hữu tình chúng sinh có cùng nền tảng, cùng một tâm, được gọi là Phật tính, điều hoàn toàn thanh tịnh mọi lúc. Mọi hữu tình chúng sinh đều thanh tịnh về bản chất. Vũ trụ bên ngoài, thứ xuất hiện, bao gồm năm yếu tố, xuất hiện vì hữu tình chúng sinh, để làm lợi lạc hữu tình chúng sinh. Bất cứ điều gì xuất hiện và tồn tại, bình chứa và các nội dung, vũ trụ và hữu tình chúng sinh – đều thực sự là những Hóa thân. Nếu chúng ta hiểu điều này thì dù bất cứ thứ gì xuất hiện – thanh tịnh hay bất tịnh – thậm chí nếu mọi thứ xuất hiện theo cách thức bất tịnh, chúng ta sẽ hiểu rằng nó giống như mặt trời bị mây che lấp. Rốt ráo, mọi hữu tình chúng sinh đều có tiềm năng đạt giác ngộ. Đây là tri kiến của Mật thừa. Hiểu được nền tảng duy nhất, chúng ta có thể chuyển hóa các cảm xúc phiền não thành trí tuệ. Chúng ta có thể đạt giác ngộ trong chỉ một đời. Đó là sự bảo vệ rốt ráo.

Về mặt thực hành, khi chúng ta trưởng dưỡng tình yêu thương và lòng bi mẫn dành cho chúng sinh khác, chấp ngã suy giảm. Khi chấp ngã suy giảm, tâm vị tha tăng trưởng. Khi vị tha tăng trưởng, trí tuệ tăng trưởng. Khi trí tuệ tăng trưởng, chúng ta bắt đầu không bám chấp vào sự tồn tại tách biệt của vũ trụ và hữu tình chúng sinh. Chúng ta bắt đầu nhận ra rằng “bản thân” và “chúng sinh khác” không tồn tại tách biệt – rằng chúng ta có cùng nền tảng. Chúng ta nhận ra rằng về cơ bản, mọi chúng sinh đều có Phật tính. Họ thanh tịnh. Họ giống như khối băng trên đại dương, nhưng thật ra, chẳng có hữu tình chúng sinh thực sự. Sau đấy, chúng ta hiểu rằng mọi hữu tình chúng sinh có thể đạt giác ngộ. Khi trưởng dưỡng tình yêu thương và lòng bi mẫn, chúng ta đang trưởng dưỡng nhận thức thanh tịnh.

Giới quy y rất mạnh mẽ. Nếu chúng ta thực hành chỉ một thiện hạnh, nó nhân lên cả trăm nghìn lần. Ví dụ, ai đó chưa thọ giới, họ có thể trì tụng một trăm nghìn biến Mật chú Mani và người khác đã thọ giới chỉ trì tụng một biến Mật chú Mani. Chính một biến Mật chú Mani đó còn lợi lạc hơn nhiều bởi sức mạnh của giới luật. Mỗi lần con thức giấc vào ban đêm, trong một khoảnh khắc, hãy nghĩ về chúng sinh khác và trì tụng một biến Mật chú Mani. Hãy làm thế vì tình yêu thương dành cho hữu tình chúng sinh. Mỗi Mật chú Mani mà con trì tụng với tâm yêu thương như vậy thực sự sẽ bao trùm tâm của tất cả chúng sinh.

Nếu chúng ta không thọ giới quy y, tổn hại trong đó là gì? Đó là chúng ta sẽ không hiểu được sự vận hành của nghiệp và chúng ta sẽ nghĩ rằng mọi chuyện xảy ra mà chẳng có lý do nào.  Sau đấy, nếu ai đó làm hại chúng ta, chúng ta sẽ đổ lỗi cho họ như là kẻ thù. Chúng ta sẽ tham luyến gia đình và bạn bè. Chúng ta sẽ tích lũy nhiều ác nghiệp do tham và sân. Kết quả là, trong tương lai, chúng ta sẽ liên tục trải qua khổ đau.

Thọ giới Quy y

Khi chúng ta thọ nhận một quán đỉnh, chúng ta thọ quy y, Bồ tát và Mật giới cùng lúc. Đó là một trong các giai đoạn của quán đỉnh. Nhưng chúng ta cũng có thể thọ những giới này tách biệt bởi có lợi lạc trong việc nghĩ rằng, “Bây giờ tôi đã thọ quy y”. Bồ tát giới thực sự nằm trong giới quy y bởi chúng ta quy y tình yêu thương và đấy là tinh túy của Bồ tát giới. Mật giới cũng thực sự nằm trong giới quy y. Như chúng ta vừa nói: “Khi người ta thông thạo về nhận thức thanh tịnh của bình chứa và các nội dung, các Mật giới đều trọn vẹn”.

Để thọ giới quy y, chúng ta lặp lại hai lời cầu nguyện trước sự chứng minh của Tam Bảo. Khi các con lặp lại, hãy nghĩ rằng trong không gian trước con là tất cả chư Phật và Bồ tát vân tập như mây và nghĩ rằng con đang thọ giới trước sự chứng minh của tất cả chư Phật và Bồ tát. Điều này thực sự đúng bởi Pháp thân của Đức Phật (tâm của tất cả chư Phật) trùm khắp hư không. Ở đâu có hư không, ở đó có tâm của tất cả chư Phật. Các hình tướng Báo thân là chư Bổn tôn Yidam cũng luôn luôn ở đó. Nếu chúng ta cầu khẩn chư vị, chư vị sẽ làm lợi lạc chúng ta và ban gia trì. Chỉ là chúng ta không thể thấy chư vị bằng mắt nhưng chư vị luôn ở bên chúng ta. Điều này là bởi tâm của chư Phật có tình yêu thương lớn lao dành cho hữu tình chúng sinh. Chư vị không bao giờ từ bỏ tình yêu thương dành cho hữu tình chúng sinh. Và sau đấy, khi con quy y, con cần nghĩ rằng chư Phật thực sự ở đó, trong không gian trước con.

Lời cầu nguyện đầu tiên mà chúng ta lặp lại là hứa nguyện mà chúng ta phát từ nay cho đến chừng nào chúng ta còn sống. Đó là một lời thề cho đến khi chúng ta chết trong đời này. Từ “giới” trong lời cầu nguyện này liên quan đến việc thọ bất kỳ giới luật nào liên quan đến thân và khẩu.

“Hỡi Đấng Tôn Quý, xin hãy chú ý đến con. Từ nay và cho đến khi nào con còn sống, con tên là ______, xin quy y Đức Phật, vị thù thắng trong những loài hai chân. Con xin quy y Giáo Pháp, thù thắng trong tất cả những gì thoát bám chấp. Con xin quy y Tăng, thù thắng trong các tập hội. Chừng nào con còn sống, hỡi Đấng Tôn Quý, xin chấp nhận con là môn đồ cư sĩ của Tam Quy, kẻ quán sát một vài giới luật”.

Lời cầu nguyện thứ hai mà chúng ta lặp lại là lời cầu nguyện của tâm và một hứa nguyện mà chúng ta phát vì mọi đời tương lai, cho đến khi đạt giác ngộ. Lời cầu nguyện này được xem là một giới Bồ tát. Nó là mong ước rằng cho đến khi đạt giác ngộ, chúng ta sẽ không từ bỏ Tam Bảo – những cội nguồn của quy y và Bồ đề tâm – dù phải đánh đổi mạng sống. Xin hãy lặp lại lời cầu nguyện thứ hai và cùng lúc, hãy thiền định về tình yêu thương và lòng bi mẫn.

“Hỡi Đạo Sư, xin hãy chú ý đến con. Từ nay trở đi và cho đến khi tinh túy giác ngộ hiển bày, con tên là ______, xin quy y Đức Phật, vị thù thắng trong những loài hai chân. Con xin quy y Giáo Pháp, thù thắng trong tất cả những gì thoát bám chấp. Con xin quy y Tăng, thù thắng trong các tập hội. Cho đến khi tinh túy giác ngộ hiển bày, hỡi Đạo Sư, xin chấp nhận con là môn đồ cư sĩ của Tam Quy, kẻ quán sát một hay nhiều hơn trong năm giới luật”.

Chúng ta thực sự cần nhận biết Bồ đề tâm. Chúng ta biết tâm yêu thương mà chúng ta cảm thấy với cha mẹ, bạn bè, anh chị em và v.v... Tình yêu thương này, nếu chúng ta cảm thấy với mỗi hữu tình chúng sinh, thì đấy là Bồ đề tâm. Nhưng tình yêu thương của chúng ta thiên vị. Chúng ta chỉ cảm thấy với những người thân thiết và chúng ta không cảm thấy với kẻ thù. Chính tình yêu thương này là thứ cần được trưởng dưỡng, thứ cần được mở rộng, hướng về tất cả mẹ hữu tình chúng sinh, những vị đã từng là cha mẹ chúng ta trong các đời quá khứ. Chúng ta có thể khởi lên tâm yêu thương như vậy với tất cả hữu tình chúng sinh.

Mục đích của việc thọ Bồ tát giới là gì? Đó là để chúng ta có thể trưởng dưỡng nguyên nhân giác ngộ. Đó chính là tình yêu thương. Bồ tát giới là giới yêu thương. Điều đấy nghĩa là thậm chí nếu chúng sinh khác làm hại chúng ta và bủn xỉn với chúng ta, chúng ta không tức giận với họ. Thông thường, khi chúng sinh khác yêu thương chúng ta, đáp lại, chúng ta cũng yêu thương họ. Nhưng khi chúng sinh khác không yêu thương chúng ta, chúng ta không yêu thương họ. Vì thế khi chúng ta thọ Bồ tát giới, dù chúng sinh khác làm gì chúng ta, chúng ta thọ giới không để dòng chảy yêu thương này bị gián đoạn. Thậm chí nếu chúng sinh khác tức giận với chúng ta hay cố gắng làm hại chúng ta, đáp lại, chúng ta không tức giận với họ. Chúng ta cần thực hành tình yêu thương và sự nhẫn nhục.

Tình yêu thương rất quý báu: Chỉ khi chúng ta có tình yêu thương thì chúng ta mới vượt qua được chấp ngã. Và chừng nào còn chấp ngã và cảm xúc phiền não, chúng ta sẽ tiếp tục lang thang trong luân hồi. Tinh túy của Bồ tát giới là không từ bỏ tình yêu dù phải đánh đổi mạng sống. Khi chúng ta thọ giới Bồ tát, chúng ta đang thọ giới không từ bỏ sự nhẫn nhục của mình.

Đức Jigten Sumgon[4] nói rằng ban đầu, chúng ta phải trưởng dưỡng tình yêu thương với những vị ghét chúng ta, những vị tức giận với chúng ta. Nếu chúng ta có tình yêu thương với họ thì chẳng có ai mà chúng ta không thể yêu thương. Để làm điều này, chúng ta phải nhận ra bản tính của kẻ thù. Tại sao kẻ thù lại khởi lên là kẻ thù, những vị tức giận với chúng ta trong đời này? Điều đấy là bởi trong một đời quá khứ, kẻ thù hiện tại này đã là bạn rất thân hay cha mẹ, ai đó đối xử với chúng ta bằng sự tử tế cực kỳ và chúng ta lại chẳng thể đền đáp lòng từ này. Đó thực sự là lỗi của chúng ta khi chưa đền đáp lòng từ này bằng tình yêu thương, nhưng việc chúng ta như vậy khiến người này tức giận. Do đó, khi chúng ta trước tiên trưởng dưỡng tình yêu thương, điều quan trọng là chúng ta trưởng dưỡng tình yêu thương đặc biệt dành cho những kẻ thù – người ghét chúng ta, những kẻ gây chướng – người làm hại chúng ta và nghĩ rằng chính vì họ mà chúng ta đang thọ Bồ tát giới. Sau đấy, chúng ta tham gia vào các thiện hạnh của thân, khẩu và ý để tình yêu thương sẽ sinh khởi trong tâm của tất cả hữu tình chúng sinh. Kết quả của những hành động này là tâm yêu thương, thứ cần khởi lên trong tâm của mọi hữu tình chúng sinh. Và nếu nó khởi lên trong tâm chúng ta, nó sẽ tràn khắp tất cả hữu tình chúng sinh, bởi nền tảng của tâm chúng ta và mọi chúng sinh là một và giống nhau.

Khi chúng ta đã thoát khỏi chấp ngã và được phú bẩm tình yêu thương, chúng ta cần phát nguyện rằng tình yêu thương này, sự không còn chấp ngã này, được thành tựu bởi mọi hữu tình chúng sinh. Với điều này trong tâm, chúng ta cần trì tụng, “Nguyện mọi hữu tình chúng sinh được hạnh phúc và nhân của hạnh phúc. Nguyện họ thoát khỏi khổ đau và nhân của khổ đau”. Khi chúng ta nói, “Nguyện họ có hạnh phúc và nhân của hạnh phúc”, nhân của hạnh phúc là tình yêu thương. Chúng ta muốn họ có tình yêu thương. Khi chúng ta nói rằng, “Nguyện họ thoát khỏi khổ đau và nhân của khổ đau”, nhân của khổ đau là chấp ngã. Chúng ta mong hữu tình chúng sinh thoát khỏi chấp ngã. Nếu họ thoát khỏi chấp ngã, họ sẽ đạt giác ngộ tức thì.

Nếu chúng ta thực hành hai giới này, chúng sẽ đóng vai trò là nguyên nhân để đạt giác ngộ. Ngoài ra, chúng ta cũng có thể thọ bất kỳ các giới khác về thân, khẩu và ý – bốn giới gốc của một hành giả cư sĩ, từ bỏ mười bất thiện hạnh, từ bỏ phạm phải năm hành động cực kỳ tiêu cực hay thậm chí chỉ một trong số chúng. Bất cứ điều gì và bất kể bao nhiêu mà chúng ta nghĩ là có thể giữ gìn, chúng ta có thể tự nghĩ những điều này khi thọ giới. Càng nhiều giới và càng giữ chúng được lâu thì con tích lũy được càng nhiều công đức. Chúng ta vốn đã có nguyên nhân để đạt giác ngộ. Đây là Phương pháp mà Đức Phật đã trao cho chúng ta để đạt giác ngộ.

Bốn giới gốc là (1) Từ bỏ sát hại chúng sinh khác một cách cố ý; (2) Từ bỏ lấy trộm tài sản của chúng sinh khác một cách cố ý; (3) Từ bỏ tham gia vào tà dâm một cách cố ý và (4) Từ bỏ lời nói bất đồng, gây chia rẽ bạn bè một cách cố ý. Giữa nói dối và nói lời chia rẽ, tốt hơn là tránh nói lời chia rẽ. Về nói dối, có những lời nói dối lợi ích và lời nói dối gây hại. Nhưng gieo sự bất hòa – khuấy động các vấn đề giữa mọi người, chia tách họ – thực sự là hành động tiêu cực tồi tệ nhất mà chúng ta có thể làm. Chẳng có gì gây hại lớn hơn. Nó gây hại trong suốt nhiều đời. Nếu chúng ta đã phạm điều này trong quá khứ thì trong đời này, chúng ta sẽ tách rời khỏi những người bạn tốt.

Về lời cầu nguyện thứ hai, Đức Milarepa nói rằng: “Nguyên nhân gốc rễ của các cõi thấp là sân hận, vì thế, hãy thực hành nhẫn nhục, dù phải đánh đổi mạng sống”. Đức Milarepa không sợ bất cứ điều gì ngoài những cảm xúc tiêu cực của chính Ngài. Thậm chí nếu ai đó muốn giết hại chúng ta, chúng ta không nên tức giận, bởi điều đấy sẽ cắt đứt sợi dây giải thoát – tức tình yêu thương. Nếu một người muốn giết thân người quý báu của chúng ta và chúng ta không đánh mất Bồ đề tâm, nó sẽ ở bên chúng ta. Khi chúng ta từ bỏ thân thể vì Bồ đề tâm, điều đấy thật tuyệt vời. Thân thể chỉ là một hiện tượng vô thường. Nó giống như bong bóng nước. Vô cùng khó để duy trì và thật dễ mất. Điều quan trọng hơn là không bao giờ từ bỏ Bồ đề tâm. Chẳng có điều xấu nào lớn hơn sân hận và chẳng có khổ hạnh nào lớn hơn nhẫn nhục. Giới quy y rốt ráo là trưởng dưỡng tình yêu thương, nhẫn nhục và nhận thức. Đặc biệt, chúng ta cần có sự nhẫn nhục để không đánh mất tình yêu thương.

Về mặt thời gian, nếu chúng ta có thể giữ giới chừng nào mà chúng ta còn sống thì chúng ta cần làm thế. Nếu không thì chúng ta có thể giữ giới trong một năm, một tháng hay thậm chí chỉ một ngày. Những lợi lạc là không thể nghĩ bàn. Chúng ta được dạy rằng nếu con thọ các giới Nyenne [Bát quan trai] chỉ một lần, mỗi lần con thọ giới một ngày này, con có được một nguyên nhân của thân người quý báu. Và thực sự, có được thân người quý báu là điều vô cùng khó khăn. Khi thọ nhận những giới này, chúng ta cần thọ chúng mà không có bất kỳ mối bận tâm đến bản thân nào. Chúng ta cần thọ nhận chúng vì lợi ích của chúng sinh. Người ta nói rằng thọ một giới dù trong nửa giờ hay tương tự cũng rất lợi lạc. [Đây là một bộ tám giới được thọ nhận trong một ngày cho đến khi mặt trời mọc ngày hôm sau: (1) Tránh sát sinh; (2) Tránh trộm cắp; (3) Tránh nói dối; (4) Tránh mọi hoạt động tình dục; (5) Tránh các chất độc (điều này bao gồm rượu, thuốc lá và ma túy); (6) Tránh chỗ ngồi cao và xa xỉ; (7) Tránh dùng bữa sau giữa ngày và (8) Tránh nước hoa, trang sức, hát, nhảy và những chuyện phù phiếm như vậy.]

Dù chúng ta thọ giới nào, có những công đức lớn lao. Ví dụ, có một số người không uống rượu hay không hút thuốc chút nào. Họ có thể nghĩ rằng bởi họ không làm những chuyện này, không cần phải thọ giới. Nhưng thực sự, vẫn thật tốt khi thọ giới liên quan đến những điều mà con không làm. Điều đó là bởi nếu chúng ta không uống hay hút chút nào, trong khi chúng ta không có lỗi lầm của việc uống hay hút, cũng không có công đức đặc biệt nào từ việc không uống và không hút. Nhưng nếu chúng ta có giới, chúng ta có lợi lạc đặc biệt của việc có công đức từ giới này. Vì thế, con có thể nghĩ rằng mặc dù con không làm những chuyện này, con sẽ vẫn thọ giới để tránh nó. Khi có giới, chúng ta tích lũy công đức liên tục như là sức mạnh của giới.

Đôi khi người ta nói rằng thật tốt khi thọ giới, nhưng sau đó, họ không dám thọ giới bởi họ nghĩ nếu họ phá giới, lỗi lầm còn lớn hơn và vì thế, tốt hơn là không thọ giới. Nhưng điều đấy thực sự không đúng. Đức Jigten Sumgon nói rằng không thọ giới là lỗi lớn hơn so với thọ rồi phá giới. Tại sao lại vậy? Bởi điều được giải thích bởi chư Phật là thiện hay bất thiện chỉ là bản tính của vạn pháp. Đó không phải là thứ gì đó được tạo ra. Bất kỳ ai thực hành thiện hạnh sẽ hạnh phúc. Bất cứ ai thực hành bất thiện sẽ đau khổ. Việc ai đó thọ giới hay không cũng chẳng thành vấn đề. Đức Jigten Sumgon nói rằng điểm trọng yếu của thiện và bất thiện và các giới luật áp dụng với mọi chúng sinh một cách bình đẳng. Nếu chúng ta thọ giới quy y rồi vi phạm giới này, chúng ta sẽ nhận ra đôi chút về điều này bởi chúng ta đã thọ giới trước kia. Chúng ta sẽ thấy được sự vi phạm và chúng ta sẽ sám hối. Theo cách này, chúng ta sẽ tịnh hóa ác nghiệp của bản thân. Sau đấy, thậm chí nếu chúng ta chưa tịnh hóa được mọi thứ và nghiệp chín muồi, chúng ta gặp phải khổ đau, chúng ta vẫn sẽ gặp được sự giải cứu nào đó và sẽ được bảo vệ. Mặt khác, nếu chúng ta không bao giờ thọ giới, chúng ta sẽ không có nhận thức về điều cần làm và điều cần tránh và chúng ta chỉ làm như chúng ta muốn và sẽ chẳng sám hối. Khi điều đấy chín muồi, chẳng có sự giúp đỡ nào. Chúng ta sinh ra trong các cõi thấp hơn và chúng ta chẳng thể làm gì khác nữa. Chúng ta sẽ trải qua khổ đau chừng nào chúng ta còn những cảm xúc tiêu cực. Cảm xúc tiêu cực của chúng ta giống như dầu và nghiệp tiêu cực giống như ngọn đèn. Đèn vẫn sẽ cháy cho đến khi hết dầu. Nhưng thậm chí nếu chúng ta trải qua hàng nghìn đời trong các cõi thấp hơn, khi nghiệp đó kết thúc, Phật tính vẫn như vậy. Vì thế, chúng ta phải giữ gìn các giới luật tốt nhất có thể. Nếu chúng ta gặp phải vài chướng ngại và chúng ta phá vỡ các giới về thân hay khẩu hoặc tình yêu thương và lòng bi mẫn của chúng ta bị ô uế, chúng ta cần lập tức nhận ra điều đó và sám hối và lại nhớ về tính quý báu của Bồ đề tâm. Nếu chúng ta sám hối các vi phạm này mỗi một ngày, chúng có thể dễ dàng được phục hồi. Nếu không, chúng ta sẽ tiếp tục rơi vào tầm ảnh hưởng của cảm xúc tiêu cực.

Bồ tát giới là giới yêu thương. Nếu con đánh mất tình yêu thương, con đánh mất Bồ tát giới. Nó bị ô uế. Đây là điều mà chỉ con mới tự biết được. Con phải nhìn vào trong tâm mình và xem liệu con có đánh mất tình yêu thương hay không. Người ta nói rằng đánh mất Bồ tát giới là chuyện dễ dàng, nhưng con cũng có thể dễ dàng sửa chữa nó. Khi con trở nên tức giận và con mất đi tình yêu thương, con có thể sám hối và nghĩ rằng, “Điều này không tốt. Tôi sẽ không lặp lại điều này”. Theo cách này, nó có thể được sửa chữa dễ dàng. Chừng nào mà dòng chảy yêu thương không bị gián đoạn, con không mất Bồ tát giới.

Về các Mật giới: Tổ Drikung Dharmaradza nói rằng: “Nhận ra mọi thứ xuất hiện và tồn tại là hình tướng linh thiêng của Bổn tôn, đó là sự hoàn thiện của giai đoạn phát triển của Mật thừa”. Vì thế, giới của Kim Cương thừa là có nhận thức thanh tịnh về bình chứa và các nội dung. Hình tướng bên ngoài của thế giới, bình chứa bao gồm năm yếu tố, trong bản tính chân thật, là năm vị Phật mẫu. Trong tâm của hữu tình chúng sinh, năm cảm xúc phiền não về bản chất là năm trí tuệ. Trong thân và tâm của chúng ta, Ngũ Trí Như Lai, phụ và mẫu, tự nhiên đều nằm trọn. Tất cả hữu tình chúng sinh đều có Phật tính. Vì thế, từ nguyên sơ, họ là Phật. Họ chỉ tạm thời bị che lấp, nhưng thực sự, họ hoàn toàn thanh tịnh. Nhận ra sự thanh tịnh này là giới luật trọng yếu của Mật thừa. Có một bản văn gọi là Trăm Nghìn Thệ Nguyện Mật Thừa, nhưng tất cả đều cô đọng thành sự nhận thức thanh tịnh như vậy.

Trong các Mật giới, có Mười Bốn Giới Gốc, các vi phạm mà chúng ta phải từ bỏ. Chúng đã được dịch sang Anh ngữ [và nhiều ngôn ngữ khác]. Chúng ta cần hiểu sự khác biệt giữa giới bên ngoài và bên trong. Ví dụ, một sự trình bày bên ngoài về giới là giữ chày kim cương và chuông trong tay. Đôi lúc, người ta đeo nhẫn trên các ngón tay phải và trái của họ với chày kim cương và chuông. Nhưng đấy chỉ là một biểu tượng bên ngoài của điều cần được hoàn thành bên trong. Nó liên quan đến tính Không/tỉnh thức và tình yêu thương/lòng bi mẫn. Chày kim cương đại diện cho lòng bi mẫn và chuông đại diện cho tính Không. Nếu chúng ta không duy trì những điều này thì chỉ cầm chày kim cương và chuông bên ngoài thực sự tạo ra một sự bất tiện. Sẽ lợi lạc hơn rất nhiều nếu thực sự trì giữ giới luật bên trong – duy trì bất khả phân với sự hợp nhất của tính Không và lòng bi mẫn.

Trăm Nghìn Thệ Nguyện Mật Thừa đều nằm trọn trong ba thệ nguyện về thân, khẩu và ý. Vì thế, thầy đang nói cho các con chỉ dẫn về thực hành trì tụng kim cương OM AH HUM. Điều này bao gồm các thệ nguyện của thân, khẩu và ý. Thực sự, những điều này lại cũng nằm trọn trong thệ nguyện duy nhất của ý kim cương. Thệ nguyện của thân kim cương là không có bất kỳ bám chấp nào với bất kỳ hình tướng nào xuất hiện, không có ám ảnh nhị nguyên của việc nghĩ về tốt hay xấu về bất cứ hình tướng nào mà chúng ta thấy. Không bám chấp vào hình tướng là sự hợp nhất của hình tướng và tính

Không. Thệ nguyện của khẩu kim cương là không bám chấp vào bất kỳ âm thanh nào mà người ta nhận thấy. Không bám chấp vào âm thanh là sự hợp nhất của âm thanh và tính Không. Thệ nguyện của ý kim cương là không bám chấp vào bất kỳ sự khởi lên tinh thần nào mà nhận ra chúng là giác tính. Đây là giới bên trong của một vị Trì Minh. Đây là thệ nguyện Samaya thực sự. Chúng ta cần duy trì sự tỉnh thức và chú tâm. Khi chúng ta thoát khỏi xao lãng, điều đấy bao trùm tất cả một trăm nghìn thệ nguyện. Sau đấy, thậm chí nếu cảm xúc tiêu cực khởi lên, chúng sẽ không thống trị chúng ta. Chúng ta sẽ có thể giải phóng chúng. Và điều này nằm trọn trong thực hành trì tụng kim cương OM AH HUM.

Những lời cầu nguyện liên quan đến Bồ tát giới là lời cầu nguyện của Tôn giả Tịch Thiên (chương 10 – Hồi hướng trong Nhập Bồ Tát Hạnh) và Phổ Hiền Hạnh Nguyện. Lời cầu nguyện liên quan đến thệ nguyện của Kim Cương thừa là Lời Nguyện Phổ Hiền (Kuntuzangpo). Khi con đọc những lời cầu nguyện này, con phục hồi giới nguyện. Thậm chí nếu con không thể thường xuyên đọc chúng, thỉnh thoảng con cần đọc những lời cầu nguyện này.

Đây là phương pháp

Khi quy y, chúng ta trưởng dưỡng mong ước làm lợi lạc hữu tình chúng sinh. Đấy cũng là động cơ của chư Phật. Với tâm mong muốn quy y như vậy, chư Phật tan vào chúng ta như những giọt mưa rơi xuống và trở thành một với chúng ta. Sau đấy, chúng ta có thể nghĩ rằng, “Tôi cũng là Tam Bảo. Tam Bảo nằm trong tôi”. Khi thầy nói rằng, “Đây là Phương pháp” (Tạng ngữ: Thab Yin No), chúng ta cần đáp lại rằng, “Tuyệt vời!” (Tạng ngữ: Lek So). Phương pháp liên quan đến cách đối trị mà Đức Phật trao cho chúng ta để cắt đứt chấp ngã, để đạt được tâm vị tha, để đạt giác ngộ. Phương pháp là trưởng dưỡng tình yêu thương và lòng bi mẫn và bảo vệ tình yêu thương của chúng ta bằng sự nhẫn nhục. Phương pháp là phát Bồ đề tâm khi nó chưa sinh khởi, không để nó suy giảm khi nó đã sinh khởi và khiến nó mãi tăng trưởng. Đây là con đường mà tất cả chư Phật ba thời đã đi và đã đạt giác ngộ. Không có một thay đổi nào trong quá khứ, hiện tại hay tương lai. Vì thế, khi con nghĩ về bất kỳ ai mà con yêu thương rất nhiều, hãy nghĩ rằng, “Nguyện tôi có thể trao tình yêu thương này cho tất cả hữu tình chúng sinh trong tam giới”.

Thực hành hay không là tùy chúng ta. Mặc dù chúng ta có nguyên nhân giác ngộ, nếu chúng ta không trưởng dưỡng tình yêu thương và lòng bi mẫn (Phương pháp), chúng ta không thể đạt giác ngộ. Chúng ta phải hiểu rằng tình yêu thương rất quý báu và rằng nhẫn nhục là thứ bảo vệ tình yêu thương. Nếu chúng ta không thực hành tình yêu thương và lòng bi mẫn một cách liên tục, tâm chúng ta sẽ duy trì như khối băng chấp ngã. Nó sẽ không tự tan chảy nếu không gặp được ánh mặt trời. Mặt trời đó giống như quy y và trưởng dưỡng tình yêu thương cùng với lòng bi mẫn. Khi chấp ngã tan chảy, nó tan vào đại dương lớn, hòa vào tâm của tất cả chư Phật. Sau đấy, Bản tính Chân thật của chúng ta, thứ là Phật, được phát lộ. Điều này nghĩa là, chúng ta đạt giác ngộ. Khi ấy, chúng ta nhận ra rằng toàn bộ vũ trụ và hữu tình chúng sinh vốn thanh tịnh từ vô thủy.

Những lời nguyện

Khi chúng ta đã quy y Tam Bảo, chúng ta trở thành một phần của Tam Bảo. Điều này nghĩa là sức mạnh của Tam Bảo sẽ hỗ trợ chúng ta. Bất cứ mong ước thiện lành nào mà chúng ta phát trước sự chứng minh của Tam Bảo, tất cả chư Phật ba thời sẽ trợ giúp sự thành tựu mong ước này. Con cần luôn luôn ghi nhớ những lời cầu nguyện này và nghĩ rằng đó là những lời cầu nguyện con đã phát khi thọ quy y. Những lời nguyện này sẽ được thành tựu. Điều vô cùng quan trọng là chúng ta đọc những lời cầu nguyện này bằng ngôn ngữ của mình để có thể hiểu được ý nghĩa của điều mà chúng ta đang nói. Hãy lặp lại:

“Rèn luyện noi gương tất cả những Đấng Chiến Thắng, nguyện con đem hành động xuất sắc đến sự trọn vẹn hoàn toàn và tham gia vào hành động hoàn toàn thanh tịnh, vô cấu nhiễm, đạo đức, thứ không bao giờ suy giảm và không có lỗi lầm. Trong đời này và mọi đời tuần tự, nguyện con không bao giờ tách rời Tam Bảo Tôn Quý. Vì Giáo Pháp, nguyện con hào phóng thậm chí bằng cả sinh lực của bản thân và tham gia vào mục đích của người du hành nhờ sự quyết tâm lớn lao. Nguyện Bồ đề tâm tôn quý thù thắng hiển hiện nơi nó chưa khởi lên. Nguyện thứ đã sinh khởi không suy giảm mà mãi tăng trưởng. Trong đời này và mọi đời tuần tự, nguyện con không tách rời những giáo lý thù thắng của Đức Drikungpa Ratnashri vô song và nguyện chư đạo sư vinh quang chăm sóc con. Trong mọi đời tái sinh, nguyện con không bao giờ rời xa chư đạo sư chân chính và luôn luôn tận hưởng sự vinh quang của Giáo Pháp. Đã hoàn toàn hoàn thiện các phẩm tính của các đạo và địa, nguyện con nhanh chóng thành tựu trạng thái Kim Cương Trì. Trong mỗi một đời, nguyện con thuộc về dòng dõi cao quý, tâm sáng suốt, chẳng kiêu ngạo, vô cùng bi mẫn và kính trọng đạo sư. Như thế, nguyện con giữ gìn thệ nguyện với đạo sư vinh quang. Bất cứ lời nguyện nào vì lợi ích của chúng sinh lang thang, từ Kim Cương Trì vĩ đại, mãi xuất sắc cho đến Bổn Sư từ ái, nguyện mỗi một lời nguyện đều được nhanh chóng viên thành”.

Lễ cắt tóc

[Tiếp theo, hãy đi lên phía Rinpoche để tiến hành lễ cắt tóc. Rinpoche sẽ cắt một mẩu tóc nhỏ của bạn và để nó trong túi nhỏ của Ngài. Điều này biểu tượng rằng Rinpoche có trách nhiệm với mỗi một và tất cả những ai mà Ngài đã trao quy y từ hôm nay cho đến khi họ đạt giác ngộ.]

Nhận xét kết thúc: Khi đã thọ quy y, con cũng cần tích lũy công đức. Thầy muốn trao cho các con vật cài có Mật chú Giải Thoát Nhờ Nhìn Ngắm. Nhiều người các con, những đệ tử lâu năm hơn, đã biết về điều này. Đó là một cách tích lũy công đức tuyệt vời. Khi con đeo vật cài này, con đem lợi lạc đến cho bất kỳ ai thấy nó và cho cả bản thân. Và miếng dán màu đỏ với Mật chú này cũng có những lợi lạc tương tự. Bất kỳ ai thấy được Mật chú trên miếng dán hay vật cài sẽ tịnh hóa nhiều che chướng. Đó là một hành động Bồ tát lớn lao.

Mỗi ngày vào buổi sáng, hãy nhắc nhở bản thân về giới quy y và lạy ba lạy. Mỗi ngày vào buổi tối, hãy lại nhắc nhở bản thân và nhớ về mọi hành động tích cực và tiêu cực mà con đã làm trong cả ngày. Nếu con đã làm những hành động tiêu cực, hãy sám hối. Và nếu con thấy rằng con thanh tịnh, hãy hồi hướng vì lợi ích của tất cả hữu tình chúng sinh.

Thầy luôn luôn yêu cầu các đệ tử trì tụng Độ Mẫu Tara (Om Tare Tuttare Ture Mama Ayur Jnana Punye Pustim Kuru Svaha) và quay Kinh luân. Nếu con thực sự tin tưởng Bổn tôn, con sẽ được bảo vệ. Bản thân thầy đã được bảo vệ nhiều lần. Năm lần trong đời, cuộc đời thầy được cứu như một sự bảo vệ của Độ Mẫu Tara – khỏi nỗi sợ hãi của sự thiếu ăn, vũ khí, chết đuối, tai nạn ô tô – nhiều hoàn cảnh không thích hợp đã khởi lên. Nếu con quy y Độ Mẫu Tara, Bà cũng sẽ bảo vệ con. Con cần tin tưởng điều đó.

Bây giờ, chúng ta có kết nối Pháp với nhau và chúng ta đều cần giữ gìn các giới luật. Và nếu chúng ta giữ gìn giới luật cho đến khi đạt giác ngộ, trong suốt các đời, chúng ta sẽ gặp lại nhau nhiều lần, chúng ta sẽ giúp đỡ nhau và chúng ta sẽ cùng nhau nỗ lực vì hữu tình chúng sinh. Chúng ta có kết nối nghiệp cho đến khi đạt giác ngộ.

Buổi lễ hôm nay diễn ra thật ngắn gọn nhưng điều mà con đạt được thì rất ý nghĩa. Con đã nhận được Phương pháp để đạt giác ngộ. Giới luật là thứ gì đó hạn chế chúng ta. Chúng ta hạn chế bản thân khỏi việc tạo ra các nguyên nhân của khổ đau và chúng ta bắt đầu tạo ra những nguyên nhân của hạnh phúc. Đây là thệ nguyện mà con đã thọ nhận hôm nay.

Bản thân thầy đã trải qua rất nhiều khổ đau, rất nhiều khó khăn trong đời này. Đã áp dụng các thực hành Giáo Pháp, thầy thấy rằng chúng thực sự đem lại lợi lạc to lớn. Hiểu rằng những khổ đau tạm thời này là kết quả của các hành động của chính thầy, thứ được thúc đẩy bởi cảm xúc tiêu cực, thầy đã có thể chịu đựng chúng và cuối cùng, có thể từ bỏ các nguyên nhân bên trong nhờ trí tuệ. Và mặc dù thầy không sở hữu bất kỳ phẩm tính tốt lành nào khác, thầy thực sự có niềm tin lớn lao với Giáo Pháp. Thầy đã đạt được kinh nghiệm trong Giáo Pháp. Và kinh nghiệm này đang được thầy chia sẻ với các con, những đạo hữu của thầy, dưới dạng lời khuyên chân thành dành cho các con.

Những lời cầu nguyện Bồ tát giới

Con quy y Tam Bảo và phát lộ mỗi một và tất cả hành động sai lầm và bất thiện hạnh. Con tùy hỷ với thiện hạnh của tất cả chúng sinh và lĩnh hội tâm giác ngộ của chư Phật. Con quy y Phật, Pháp và tập hội thù thắng cho đến khi đạt giác ngộ. Để hoàn thành mục đích hai phần thù thắng của chúng sinh khác và bản thân, con phát Bồ đề tâm. Đã phát tâm giác ngộ thù thắng, con chào đón tất cả hữu tình chúng sinh. Tham gia vào việc hành động làm hài lòng, thù thắng của Bồ tát, nguyện con đạt giác ngộ vì lợi ích của tất cả chúng sinh.

Con sẽ khiến tất cả mẹ hữu tình chúng sinh, vô số như hư không, đặc biệt những kẻ thù khinh miệt con, những kẻ gây chướng làm hại và những vị ngăn cản giải thoát và toàn tri, có được hạnh phúc, thoát khỏi khổ đau và nhanh chóng đạt giác ngộ quý báu, vô song, hoàn toàn viên mãn.

Vì lý do đó, con sẽ dùng thân, khẩu và ý tiến hành thiện hạnh cho đến khi đạt giác ngộ. Cho đến khi chết, con sẽ dùng thân, khẩu và ý tiến hành thiện hạnh. Từ nay cho đến thời điểm này ngày mai, con sẽ dùng thân, khẩu và ý tiến hành thiện hạnh.

Giống như chư Như Lai đã phát khởi tâm giác ngộ và duy trì những sự rèn luyện tuần tự của chư Bồ tát, theo cách đó, vì lợi ích của hữu tình chúng sinh, con phát Bồ đề tâm và như thế, tham gia tuần tự vào các rèn luyện.

Bây giờ, bất cứ điều gì con làm, con sẽ tham gia vào các hành động phù hợp với truyền thừa này. Con sẽ hành động để không làm hoen ố truyền thừa cao quý, hoàn mỹ này. Giờ đây, cuộc đời con sẽ có kết quả, đã có được thân người quý báu. Con hôm nay đã sinh ra trong dòng dõi của chư Phật và giờ đây đã trở thành một Bồ tát. Hôm nay, trước sự hiện diện của tất cả những vị bảo hộ này, con kêu gọi hữu tình chúng sinh nhận ra tiềm năng giác ngộ của họ. Cho đến lúc đó, để làm hài lòng chúng sinh, con thỉnh mời chư vị như những vị khách. Như thế, chư thiên, bán thiên và tất cả những vị khác, hãy tùy hỷ.

Nhờ công đức tích lũy trong luân hồi và Niết Bàn trong ba thời và nhờ công đức cố hữu, nguyện ý định của Tổ Jigten Sumgon, đích thực Kim Cương Trì, sự hợp nhất bất khả phân của Hai Chân Lý trong đàn tràng của tâm nguyên sơ, đồng sinh khởi, được chứng ngộ.

Nguyện Bồ đề tâm thù thắng, quý báu sinh khởi trong những vị mà nó chưa được sinh khởi. Nguyện điều đã được sinh khởi không suy giảm mà mãi tăng thêm. Nguyện chư Bồ tát thực hành thiện hạnh với tâm cao quý, tìm kiếm lợi ích cho chúng sinh. Nguyện bất cứ mong ước nào của những vị bảo hộ đều viên thành trong hữu tình chúng sinh. Không thiếu Bồ đề tâm, nguyện chúng sinh hướng về hành động của Bồ tát.

Nguyện con được ôm trọn trong lòng bi của Đức Phật và nguyện hành động ngăn cản cũng bị tiêu trừ. Trong mọi đời tái sinh, nguyện con không bao giờ tách rời chư đạo sư thù thắng và luôn tận hưởng sự huy hoàng của Giáo Pháp. Đã hoàn toàn hoàn thiện những phẩm tính của các địa và đạo, nguyện con nhanh chóng đạt được trạng thái Kim Cương Trì.

Nguyện tất cả những lời nguyện được phát khởi vì hữu tình chúng sinh, từ Kim Cương Trì vĩ đại, bi mẫn trở xuống cho đến Bổn Sư từ ái, đều nhanh chóng được viên thành. Nhờ các tích lũy thiện lành trong quá khứ, hiện tại và vị lai của con và mọi chúng sinh trong luân hồi và Niết Bàn và nhờ nền tảng thiện hạnh cố hữu, nguyện mọi hữu tình chúng sinh và con nhanh chóng đạt giác ngộ quý báu, hoàn toàn viên mãn.

Nguyện những giáo lý của Tổ Drikungpa Ratnashri, đạo sư của duyên khởi, Pháp chủ toàn tri, người thấy được mọi đối tượng của kiến thức, được giữ gìn thông qua giảng dạy, thực hành, học hỏi, quán chiếu và thiền định cho đến khi luân hồi chấm dứt.

(Các giáo lý này được kết tập từ những phần ghi âm của mười Lễ Quy Y được tổ chức bởi Garchen Rinpoche và do Ina Bieler dịch [sang Anh ngữ]. Bảy trong số chúng được tổ chức tại Phật Học Viện Garchen trong tháng 11 năm 2014, tháng 11 năm 2013, tháng 12 năm 2012, tháng 12 năm 2011, tháng 11 năm 2010, mùa hè năm 2010, mùa hè năm 2009 và ba được tổ chức tại Trung Tâm Đại Thừa Drikung [Drikung Mahayana Center] trong tháng 5 năm 2012, tháng 1 năm 2009 và tháng 1 năm 2007. Cầu mong tất cả chúng sinh đón nhận ân phước gia trì của quy y, Bồ tát và Mật giới. Nguyện việc kết tập mười phần ghi âm này thành một giáo lý duy nhất đem đến lợi lạc.)

Đức Garchen Rinpoche

Việt ngữ: Pema Jyana

Nguồn anh ngữ: http: A Wonderful Mind: Teachings on the Refuge, Bodhisattva and Tantric Vows

Trong Phật giáo nói chung và đặc biệt trong Đại thừa và Kim Cương thừa, triết học từ bi trở thành khái niệm trọng tâm, và việc thực hành từ bi trở thành cốt lõi. Bồ đề tâm của đức Chenrezig đã có một lịch sử lâu đời gắn với sự từ bi của nhiều truyền thống khác nhau. Người được biết đến như là đức “Quan Âm” ở Trung Quốc hay đức “Kannon” ở Nhật. Ở Tây Tạng, hoặc trong Kim Cương thừa, kỹ thuật thiền định về Đức Chenrezig hay trì tụng sáu chủng tự minh chú (lục tự minh chú) của Người đã trở nên rất phổ biến.

Chenrezig là từ tiếng Tạng, có nghĩa tên của tất cả các hình tướng của Bồ Tát từ bi. Trong tiếng Sancrit Người được gọi là Avalokiteshvara. Avalokeshvara hay Lokesvara, tất cả mang ý nghĩa “chúa tể của Thế giới”. Trong tiếng Tạng, “chenre” có nghĩa là từ kính cẩn dành cho đôi mắt. Đôi mắt tượng trưng cho trí tuệ vì chúng ta học về thế giới của mình qua đôi mắt. Cũng như vậy, trí tuệ “nhìn” nguyên nhân của nỗi khổ, bản chất của Samsara, bản chất của giác ngộ, và nhân của yên bình và hạnh phúc, sự nhận thức sáng suốt nắm bắt được cách thức các hiện tượng hiện hữu. ‘Zig’ có nghĩa cái nhìn hoặc ánh mắt đại từ bi. Đức Chenrezig không lơi mắt nhìn thế gian để tìm cách mang lại lợi lạc cho chúng sinh thông qua các hành động và hiện hành của Người.

Một số người có sự hiểu biết vô cùng rộng lớn, nhưng không có sự từ bi, giống như một tâm trí không mang lại lợi lạc cho những người khác. Bạn có thể thấy, một số người rất thông minh, rất có nhiều năng khiếu nhưng họ không đem lại bất cứ lợi lạc nào cho xã hội. Có những người có sự từ bi chân thành, nhưng họ không có trí tuệ, cho nên họ liên tiếp phạm sai lầm. Họ muốn giúp đỡ người khác nhưng họ không có kỹ năng. Không có trí tuệ, từ bi trở nên hạn chế. Không có từ bi, trí tuệ trở nên khô cằn và chỉ là trí thức mà thôi. Qua đó chúng ta nhận thấy quan trọng làm sao khi phải kết hợp hai yếu tố đó. Đức Chenrezig là một mẫu người tiêu biểu của cả từ bi và trí tuệ. Chúng ta thực hành thiền về Người để đạt được những phẩm chất này trong chính chúng ta. Kết hợp từ bi và trí tuệ lại rất quan trọng cho lợi ích của chúng ta và lợi ích của những người khác nữa. Trí tuệ và từ bi phụ thuộc lẫn nhau nên khi nói về lợi lạc cho người khác, chúng ta đã nhận được lợi lạc cho chính mình. Khi ta có trí tuệ và từ bi xác thực, mọi người sẽ nhận ra và đáp trả một cách tích cực. Càng làm nhiều việc vì lợi ích của người khác thì chúng ta càng nhận được nhiều lợi ích cho chính mình. Đó là tính hiện thực của nhân và quả.

Luyện tập về tâm bằng cách này không dễ vì những phiền não đã ăn sâu vào tâm trí chúng ta. Chúng ta có thể tự nhủ “ta phải làm cái này” nhưng tâm trí không theo như vậy. Có vẻ như có nghịch lý giữa tâm trí hành động và tâm trí trí tuệ. Hành động của tâm trí bao gồm những thói quen và thiên hướng đã ăn sâu vào chúng ta, còn trí tuệ của tâm trí là sự hiểu biết về sự vật. Khi những phiền não và những cảm xúc xáo trộn trở thành thói quen, tâm trí hoạt động của chúng ta thường bị dao động bởi những sức mạnh này. Đau khổ là quả không thể tránh nổi, cho dù tâm trí trí tuệ có muốn làm gì đi chăng nữa. Nói một cách khác, nếu thực hành và tập cho chúng ta quen với trí tuệ và từ bi, thì một loại tâm trí hành động tích cực sẽ bén rễ. Kinh nghiệm quen thuộc chúng ta luôn rút ra được là hạnh phúc và an bình không nhuốm phiền não. Chúng ta phải đảm bảo rằng việc thực hành Pháp không chỉ dừng lại đơn thuần là tri thức mà phải hiện diện trong cả cuộc sống. Bởi vậy thực hành Kim Cương Thừa là phần không thể thiếu được.

Thiền là phương pháp chính để rèn luyện tâm trí chúng ta trong trí tuệ và từ bi. Không có con đường nào khác nên cần quyết tâm và hồi hướng. Nếu tâm trí chúng ta đơn thuần là một cỗ máy, ta bấm nút và nó sẽ làm gì ta yêu cầu. Nhưng tâm trí ta không vận hành như vậy, không phản ứng ngay tức thì. Thiền là cái “nút” duy nhất chúng ta có thể đẩy để đem lại hiệu quả cho việc biến chuyển trí óc.

Chúng ta có thói quen nghĩ rằng cả thế giới này hoạt động như một cỗ máy. Mọi nơi chúng ta đi, văn phòng, trên đường, trong nhà, ta bấm nút và mọi việc chạy. Vì điều kiện như vậy nên ta nghĩ lầm rằng thiền cũng hoạt động theo cùng cách. Khi ta không thu được kết quả trong một kỳ, chúng ta chán nản và cho rằng không hiệu quả. Chúng ta cần hiểu rằng thiền cần có thời gian. Tâm trí không phải một cỗ máy, nên cần thiết lập cho mình tính bền bỉ và kiên nhẫn.

Có hai loại kiên nhẫn: Kiên nhẫn vô dụng và kiên nhẫn cần thiết. Kiên nhẫn vô dụng dẫn đến việc phí phạm thời gian và năng lượng trong khi thời gian qua đi mà không làm được bất cứ nỗ lực tâm linh nào. Không có sự lựa chọn nào khác ngoài thực hành hạnh nhẫn khác. Kiên nhẫn cần thiết giúp xây dựng tâm trí ta mạnh mẽ dựa trên lý trí, trí tuệ và từ bi. Đó không phải kiểu kiên nhẫn phục tùng dẫn đến sự lười biếng, không phải là dấu hiệu của sự yếu đuối. Bằng sự kiên nhẫn thích hợp, chúng ta có thể thực hành không có sự oán giận hay thù ghét. Chúng ta hoan hỷ và không sợ hãi dồn thời gian và năng lượng vào, đó mới là nghĩa thực của kiên nhẫn. Để chiến đấu với sự nản chí, chúng ta cần kiên nhẫn và bền bỉ.

Giữ thực hành hàng ngày, bất kể bao nhiêu để tạo thành thói quen cho bản thân chúng ta. Việc này không chỉ kết thúc trong 10 năm đời người. Nó giống như bạn ăn và uống chúng ta phải làm hàng ngày để duy trì thân thể chúng ta. Cũng như thế, chúng ta thực hành thiền kiên định để duy trì tâm trí.

Thiền không phải là cứ ngồi xuống và nhắm mắt vào. Ở Tây Tạng có một câu nói “Gompa ma yin gompa yin” có nghĩa là “Thiền không chỉ là thiền, mà thiền trở thành một thói quen được tạo dựng”. Chúng ta cần phải hiểu thiền như thế nào, để xây dựng sự bền vững, và để chế ngự sự kiêu ngạo buông thả của tâm trí. Có hai phương pháp thiền chính yếu: thiền quán xét và thiền định. Ví dụ, một người có thể đầu tiên phân tích về nhân và quả, về sự vô thường của các hiện tượng (các Pháp), về nỗi khổ đau trong Samsara, về những phẩm chất tốt đẹp của trí tuệ và từ bi. Tiếp đến, trên nền tảng đó, một người mới có thể luyện tâm trí trong sự hướng dẫn thích hợp với thiền định. Thiền có nghĩa là, làm chúng ta quen thuộc với tâm trí và học cách sử dụng tâm trí như thế nào. Đó chính là phương pháp tạo thói quen cho tâm trí trong trí tuệ và từ bi. Chúng ta có thể thực hành bất cứ lúc nào, ở bất cứ chỗ nào, biến cuộc sống của ta trở thành thiền.

Tiêu đề

Thiền ngắn về Đức Chenrezig (Quan Âm), thực hành tịnh hóa và từ bi.

Có rất nhiều bản văn hoặc sadhana, được viết bởi những bậc thầy giác ngộ từ Ấn Độ hoặc Tây Tạng, có bản dài và bản ngắn. Bản chúng ta sử dụng dưới đây là một ví dụ xúc tích liên quan đến những loại bản văn đó. Cuộc sống chúng ta luôn bận rộn. Chúng ta cần làm bao nhiêu thứ để chu cấp cho chính mình và không còn lại nhiều thời gian để thực hành, vậy những bản thực hành ngắn như vậy rất tốt cho các bạn. Một thực hành thiền có thể hoàn thành trong 10 phút. Bạn đừng nghĩ vì nghi quỹ ngắn nên nó không đầy đủ. Bản văn ngắn này chứa đựng một nghi quỹ thực hành Chenrezig đầy đủ với những bài giảng mênh mông và sâu sắc.

Chúng tôi cam kết bản thực hành này để tịnh hóa các nghiệp tiêu cực, mê mờ, và những suy nghĩ tiêu cực. Có nhiều nguyên nhân, trực tiếp và gián tiếp dẫn đến quả khổ. Thông qua thực hành này, chúng ta có thể phát triển từ bi, một tâm trí được khai mở, hòa nhã, năng động, tử tế, can đảm và trí tuệ.

Chú giải Nghi Quỹ

Quy y

Con xin Quy y Đức Phật, Ân Sư; Pháp, những bài giảng; và Tăng đoàn, Tăng đoàn cao quý.

Đức Phật như người thầy thuốc, những bài giảng về Pháp giống như thuốc, Bồ Tát là những ai đã đạt được quả vị cao, Tăng đoàn giống như những người y tá, và chúng ta giống như những bệnh nhân. Khi chúng ta có vấn đề với sức khỏe, chúng ta tìm đến một thầy thuốc giỏi. Bác sĩ chẩn đoán rõ ràng bệnh và giải thích rõ vấn đề ở đây là gì, nguyên nhân của vấn đề đó và cách chữa trị như thế nào. Nhưng như vậy vẫn chưa là đủ. Chúng ta không lành bệnh chỉ bằng sự chẩn đoán. Chúng ta phải uống đúng thuốc vào đúng thời điểm và đúng liều lượng, như những người y tá giúp chúng ta.

Giống như vậy, chúng ta đã có kinh nghiệm về đau khổ thể xác và tinh thần trong Samsara. Chúng ta đau khổ do những mê lầm, do những phiền não, nhưng chúng ta không biết đó là loại khổ đau nào và nguyên nhân của nó. Và, Đức Phật. giống như một người thầy thuốc, Người đã dạy về bản chất của đau khổ, nguyên nhân của đau khổ và khỏe mạnh, về những nỗi khổ này được hình thành ra sao. Đức Phật đã giải thích tất cả những chi tiết: Loại đau khổ nào? Nguyên nhân của nỗi khổ? Chúng ta phải làm gì để giải thoát khỏi những nỗi khổ này? Biết như vậy vẫn chưa đủ; sự hiểu biết trí tuệ không giải thoát chúng ta khỏi nỗi khổ. Vậy Người đã dạy chúng ta thiền, thực hành các Pháp như thế nào, làm thế nào để áp dụng Pháp trong tâm trí chúng ta trên nền tảng hàng ngày như phương thuốc.

Chúng ta bị kẹt trong vòng sinh tử luân hồi, một bánh xe đau khổ quay vô tận không ngừng nghỉ. Khi chúng ta vừa vượt qua một nỗi khổ, một nỗi khổ khác ập đến và chúng ta lại phải chiến đấu với nó. Giống như hơi thở, thật khó khăn, từng hơi thở đến nối tiếp. Nhận thức được bản chất tình trạng này là nhân để chúng ta mong ước thoát khỏi mê lầm và đau khổ - nói một cách ngắn gọn, trở thành một vị Phật. Bước đầu trên con đường là câu nói “con xin Quy y Phật”. Chỉ muốn trở thành Phật không thì điều đó không xảy ra. Muốn trở thành Phật chúng ta phải Quy y Pháp, có nghĩa là chúng ta muốn nghiên cứu và thực hành Pháp. Và để học tập và thực hành Pháp chúng ta phải trở thành thành viên Tăng đoàn, và vậy tại sao chúng ta Quy y Tăng đoàn. Tăng đoàn có nghĩa là cộng đồng những người thực hành thành tựu. Tăng đoàn có niềm tin bất khả phân (không thể phân chia được) vào Đức Phật và các bài giảng Pháp. Một khi chúng ta không còn bất hòa về niềm tin trong Giáo pháp hoặc sự hồi hướng cho cuộc sống tâm linh, chúng ta trở nên những thành viên thực sự của Tăng đoàn và những người thực hành Pháp chân chính. Nói ngắn gọn, được gọi là “thọ Quy y”.

Trưởng dưỡng Bồ đề tâm

Từ nay về sau, con sẽ trưởng dưỡng động cơ thanh tịnh để thiết lập tất cả những ai đã từng là mẹ của con, tất cả chúng sinh, vào trạng thái giác ngộ toàn hảo.

Những lời lặp lại này được gọi là lời cầu khẩn “mở đầu” (khai kinh). Mở đầu ở đây không có nghĩa là không quan trọng, mà hơn thế, đó là một điều kiện bắt buộc (tiên quyết). Đầu tiên chúng ta phải xác định mục đích một cách thiết yếu, cách nhìn nhận chúng ta muốn đạt được cái gì. Động cơ tốt nhất, cao nhất, sâu nhất có thể là khao khát đạt được giác ngộ. Ý nghĩ phi thường này chính là nguồn căn của mọi sự bình yên và hòa thuận. Khi ý nghĩ này dâng lên trong tâm trí ta, chúng ta bắt đầu buông lỏng tâm trí, thoát khỏi mọi sự lầm lạc. Bồ đề tâm mở ra cánh cửa để đi tới đích. Đó chính là động cơ đích thực của việc học và thực hành. Sau khi mở được cánh cửa này, chúng ta bắt đầu nỗ lực đi theo một lối vào và tiến tới đích.

Ở đây bản văn có nói về những ai đã là mẹ chúng ta, tức là muốn nói đến tất cả những chúng sinh. Những người mẹ được dùng như ví dụ vì mọi người có quan hệ gần gũi với mẹ mình. Ý nghĩa ở đây muốn nói chúng ta xem tất cả chúng sinh như những ai gần gũi như chính người mẹ của mình, chị em gái, anh em trai, con cái, bạn bè hoặc người gần gũi chúng ta nhất. Mở rộng những tình cảm bạn dành cho bạn bè mình để tập hợp tất cả chúng sinh.

Đạt Phật quả phải có thời gian. Đó không phải là một khóa học ngắn như ở trường, có thể phải trải qua hàng ngàn cuộc đời. Đạt giác ngộ là con đường duy nhất để hoàn toàn thoát khỏi khổ đau, vậy chúng ta phải theo đuổi một cách bền bỉ. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni mất ba đại (a tăng tỳ) kiếp để trở thành Phật. So sánh như vậy một ngàn đời sống chẳng có nghĩa lý gì cả. Tuy nhiên cũng có thể đạt được giác ngộ trong một đời như Milarepa đã từng đạt được. Điều đó phụ thuộc hoàn toàn vào từng cá nhân. Và cho dù nếu có mất ba đại (a tăng tỳ) kiếp, cũng không nghi ngờ rằng chúng ta sẽ đạt được. Bởi vậy, trưởng dưỡng Bồ đề tâm là không thể thiếu.

Quán xét tính không

OM SVABHAVA SHUDDHA SARVA DHRAMA SVABHAVA SHUDDHO HANG

Phương thức trường tồn (tồn tại vĩnh cửu) của các hiện tượng (Pháp) tự thân là sự khai mở thuần túy. Duy trì trong trạng thái đó.

Trong tiếng Sanskrit khái niệm về tính không được gói gọn trong những lời được lặp lại này. Để thực hành Phật Pháp Mật thừa, sự hiểu biết và trải nghiệm về tính không là cần thiết. Mỗi hiện tượng, mỗi một “sự vật”, đều phụ thuộc lẫn nhau; không có những sự tồn tại độc lập. Để sản xuất một cái gì như ô tô, một nhân chưa đủ, một duyên cũng không đủ. Mỗi một dây điện, vít và đinh đều cần thiết. Nếu thiếu một trong những thứ đó, xe hơi sẽ không chạy được. Vậy, cái xe hơi không phải là một vật tồn tại độc lập, mà là sự tập hợp bởi nhiều nhân và duyên. “Xe hơi” chỉ là cái nhãn chúng ta gắn trên sự kết hợp vĩnh viễn của các bộ phận. Mỗi hiện tượng có cùng bản chất như vậy. Khi nhận thức được bản chất đó, chúng ta nhận thức được bản chất của tính không.

Tính không không phải là sự phủ định; nó cũng không phải là không có gì cả. Nó là một cái nhãn chúng ta dán cho bản chất của sự phụ thuộc lẫn nhau, của nhân và quả. Khi nhận thức được bản chất này, chúng ta sẽ biết được cách thức vận hành của hiện tượng và nó hoạt động như thế nào. Chúng ta sẽ biết làm thế nào để thoát khỏi đau khổ và mê mờ, sẽ biết làm thế nào để đạt được bình yên và hạnh phúc. Sẽ không còn gì để bám luyến vào hoặc cảm thấy ghét bỏ. Chúng ta sẽ nhìn vạn vật như sự phản chiếu của tâm và một sự vận hành của tính không.

Như đã nói trên đây, chúng ta có thể xem một cái xe hơi “có thật” là một ảo ảnh. Điều này không có nghĩa một cái gì đó tiêu cực, chỉ là nó không có sự độc lập, một thực chất “có thật”. Khi hiểu được ví dụ về chiếc xe hơi này, chúng ta có thể áp dụng cho mọi hiện tượng, và tất cả những gì đang vận hành. Sự hiểu biết về thực tế này được gọi là trí tuệ. Chúng ta không biến các hiện tượng trở thành những gì như chúng không phải, mà ta đang áp đặt chính mình vào việc nhận thức những hiện tượng này thực sự là gì, thực sự vận hành như thế nào, bản chất tự nhiên, phương thức trường tồn là gì. Cách chúng ta nhận biết hiện tượng và cách chúng vận hành là nghịch lý. Chính vì vậy chúng ta bị lúng túng về tính chân thực của các hiện tượng (các Pháp). Chúng ta đã đặt quá nhiều nghĩa và sự tồn tại lên sự rỗng rang và bị lạc lối. Cách phân tích và thiền thiết lập phương pháp tuyệt vời đưa ta quay trở lại đúng đường.

Tất cả mọi thứ vận hành từ tính không và tan vào tính không. Chúng không tách rời ra được. Giống như khi ta đếm từ không, chúng ta bắt đầu số một, hai, ba, bốn, trăm, ngàn, triệu. Nhưng không có con số không ta không bắt đầu được. Khi tất cả các con số có thể hòa tan về không, thì không có sự phân biệt nữa. Đó chính là sự biểu lộ bản chất tự nhiên của hiện tượng, biểu hiện của tâm trí chúng ta, cách ta lĩnh hội và trải nghiệm. Thiền và quán xét dựa trên sự hiểu biết của tính không lan tỏa khắp. Buông lỏng tâm trí và trải lòng bạn như bản chất tự nhiên của bầu không gian.

Quán tưởng

Từ tính không lan tỏa khắp, xuất hiện một bông hoa sen với một đĩa mặt trăng. Con ngồi trên ngai tòa này trong tư thế hoa sen, trong hình tướng của Đức Chenrezig thân màu trắng và có bốn tay.

Đầu tiên, một bông sen, tượng trưng cho bản chất thuần khiết của đại trí tuệ hoạt động từ tính không lan tỏa khắp. Đĩa mặt trăng đặt lên trên bông hoa sen và tượng trưng cho đại từ bi.

Đây là bản rất ngắn thực hành Đức Chenrezig, chúng ta ngay lập tức trở thành Đức Chenrezig ngồi trên đĩa mặt trăng. Nếu bạn muốn quán tưởng chi tiết hơn, bạn có thể quán tưởng bông sen và đĩa mặt trăng trước. Sau đó trên đĩa mặt trăng, quán chủng tự HRI. Giống như một hạt giống nhỏ xíu có thể lớn thành một cái cây to, chủng tự HRI có thể phát triển thành vô số các vị Phật. Từ chủng tự HRI này, ánh sáng tỏa ra khắp mười phương và tịnh hóa mọi chướng ngại của chúng sinh. Sau khi mang lại lợi lạc cho các chúng sinh bằng cách đó, ánh sáng quay lại chủng tự HRI và lúc này, bạn trở thành Đức Chenrezig.

Hai tay trên chắp lại ở ngang tim và cầm viên ngọc như ý.

Có nhiều hóa hiện của Đức Chenrezig, hai tay, sáu tay, hoặc một ngàn tay với mười một khuôn mặt. Ở đây Đức Chenrezig có bốn tay, tượng trưng cho bốn hoạt động: an bình, tăng trưởng, thu hút và hàng phục. Có vô số những hoạt động mang lại lợi lạc mà Ngài thực hiện.

Hai tay cầm viên ngọc như ý, tượng trưng cho sự đại từ bi. Những viên ngọc như ý rất quý giá bởi vì chúng là nguồn của rất nhiều vật liệu kỳ diệu. Cũng như vậy, từ bi có giá trị cao như là nguồn căn của mọi hạnh phúc và niềm vui. Trí tuệ mà không có từ bi nó sẽ trở nên khô cằn, không có ý nghĩa của hạnh phúc và niềm vui. Vậy, việc cầm trang sức của từ bi ngang tầm trái tim chỉ ra rằng chúng ta cần có từ bi trong trái tim chúng ta như Đức Chenrezig hóa hiện điều đó.

Tay phải bên dưới Người cầm chuỗi tràng pha lê và tay trái bên dưới Ngài cầm một bông hoa sen.

Chuỗi tràng pha lê tượng trưng lợi lạc và giải thoát chúng sinh bằng trí tuệ và từ bi. Bông Hoa sen phía bên trái tượng trưng cho trí tuệ tinh khôi.

Đức Chenrezig được phủ bởi những y áo lụa linh thiêng và mang vương miện quý báu năm chấu và những trang sức khác.

Những món tượng trưng nói trên được sử dụng theo phương pháp ẩn dụ. Điều quan trọng nhất gợi lên khi quán tưởng là chúng ta cố gắng đạt được những phẩm chất tuyệt hảo mà những món trang sức này tượng trưng cho. Vương miện năm chấu trên đầu tượng trưng Đức Chenrezig là hiện thân của năm loại trí tuệ:

• Chư Pháp giới (dhrama - dhatu) hay còn gọi trí tuệ của mọi nguyên lý lan tỏa khắp của Giáo pháp.
• Trí tuệ như gương, trong đó những hiểu biết về Samsara (luân hồi) và Nirvana (niết bàn) được phản chiếu.
• Trí tuệ bình đẳng là trí tuệ đã nhận thức được bản chất tất cả mọi hiện tượng như chúng vốn là.
• Trí tuệ biết suy xét là trí tuệ nhìn thấy mọi nhân và quả một cách sâu sắc và.
• Trí tuệ hoàn thiện mọi hoạt động mà nó biểu lộ những hoạt động không có giới hạn.

Những trang sức khác gồm hoa tai, tượng trưng cho hai chân lý (chân lý tương đối và chân lý tuyệt đối), và vòng cổ, vòng tay, vòng cổ chân cùng nhau, tượng trưng cho sự hoàn thiện của sáu ba la mật. Và cũng có ba vòng cổ, tượng trưng cho sự hoàn thiện của ba thân: Ứng hóa thân (Nirmanakaya - thân hiện hữu), Báo thân (Sambhogakaya, thân hỷ lạc) và Pháp thân (Dharmakaya, thân trí tuệ).

Hình tướng này là Báo thân (Sambhogakaya), thân hoàn toàn hỷ lạc, mang tất cả những tướng hảo của Đức Phật.

Diện mạo này của hình tướng Đức Phật được gọi là Báo thân (sambhogakaya), được dịch ra như một thân hoàn toàn hỷ lạc. “Hỷ lạc” có nghĩa Người biểu lộ tất cả những phẩm chất tuyệt vời: trí tuệ, từ bi, hiện hữu và hoạt động. Điều này còn chỉ ra tất cả những tướng hảo tuyệt vời của một vị Phật hoàn hảo. Hình tướng này xuất hiện ở các vị Bồ Tát đang ở thập địa thứ tám đến thập địa thứ mười. Cũng như vậy, chúng ta nỗ lực thực hiện những phẩm hạnh này trong luồng tâm thức của mỗi chúng ta.

Tụng, đọc mantra (chú)

Ở giữa nơi tim của Đức Chenrezig là một đĩa mặt trăng cùng với chủng tự HRI đứng ở giữa. Bao xung quanh là câu minh chú OM MANI PADME HUNG quay theo chiều kim đồng hồ.

Ở giữa tim bạn như Đức Chenrezig, hoặc bạn có thể nói ngay trong trái tim bạn, là một đĩa mặt trăng nằm ngang với một chủng tự HRI đứng ở chính giữa. HRI là hạt chủng tự của Đức Chenrezig. Khi bạn quán tưởng chủng tự HRI ở nơi giữa tim bạn, bạn phải xem như đó là nhận thức, tâm trí và ý thức của chính bạn. Những chữ màu trắng của câu minh chú bao quanh chủng tự HRI và quay theo chiều kim đồng hồ do OM dẫn.

Ánh sáng phóng toả ra từ câu minh chú và dâng cúng dường tới chư Phật và chư Bồ Tát trong cõi Phật. Sự gia trì của từ bi và trí tuệ quay về từ cõi Phật đà dưới dạng ánh sáng và hòa tan vào con.

Khi chúng ta đọc tụng chú, quán tưởng ánh sáng phóng tỏa từ câu chú. Ánh sáng trở thành một món cúng dường cho chư Phật và chư Bồ Tát khắp mười phương. Chúng ta có thể quán ánh sáng đại diện cho toàn thể vũ trụ này. Cùng một cách, chúng ta có thể cúng dường tất cả những gì tồn tại, tất cả những vật liệu của Samsara và Nirvana, kể cả thân thể, lời nói và tâm trí của chúng ta. Đó là một kỹ năng và ý nghĩa đặc biệt để tăng trưởng công đức và trí tuệ. Chúng ta thiền rằng tất cả chư Phật và Bồ Tát chấp nhận những món cúng dường này với lòng đại từ bi và hoan hỷ.

Tất cả những phẩm tính của chư Phật và Bồ Tát - trí tuệ, từ bi, tinh khiết và hoạt động hóa hiện trong dạng ánh sáng và quay về bạn. Ánh sáng này tan vào đầu, tràn ngập cơ thể bạn từ trên xuống dưới. Đặc biệt là nó hòa tan vào câu minh chú nơi tim.

Tất cả những chướng ngại của thân, khẩu và ý được tịnh hóa.

Đây là một cách thực hành tịnh hóa đặc biệt. Vào thời điểm ánh sáng hòa tan vào cơ thể bạn, tất cả những chướng ngại của cơ thể bạn như nghiệp tiêu cực, lầm lẫn, chán nản, thù ghét, kiêu ngạo, và ghen tuông được giảm bớt. Khi chúng ta thiền về những chướng ngại rời khỏi ta dưới dạng bóng tối, những chất có màu khói, chúng ta trải nghiệm một tâm trí được giải thoát khỏi tất cả những giới hạn này. Chúng ta phải buông lỏng tất cả những trạng thái căng thẳng và thả lỏng như bản tính tự nhiên của không gian. Thực hành này luyện tâm chúng ta nhìn nhận chúng ta như những hiện thân tinh khiết của trí tuệ và từ bi.

Một lần nữa, ánh sáng từ bi phóng tỏa từ trung tâm câu minh chú, xua tan những nỗi khổ đau và vô minh của tất cả chúng sinh trong sáu cõi, và họ hóa hiện thành Đức Cherenzig, đấng đại từ bi. Tất cả chúng sinh cùng đọc tụng câu chú.

Sự đọc chú động viên chúng ta quán chiếu về những nỗi khổ đau của chúng sinh và nhân của khổ, thực hành từ bi để kết thúc hết những nỗi khổ đau đó. Đầu tiên, đưa tất cả chúng sinh trong luân hồi vào tâm trí, nghĩ và quán chiếu sâu sắc họ phải chịu đau khổ như thế nào. Họ sở hữu những nhân của khổ đau đã bắt rễ sâu. Mê mờ, ghét bỏ, và bạo lực vây quanh họ. Họ rất mong mỏi hạnh phúc nhưng không tìm được trong quá trình hiện tại. Phát triển tâm từ bi lớn hơn bất cứ lúc nào, và bắt đầu xua tan đi bóng tối vô minh, những nỗi đau khổ của họ bằng cách tỏa ánh sáng từ bi từ câu minh chú tại trái tim bạn. Ánh sáng phóng tỏa tới tất cả chúng sinh. Khi ánh sáng chạm vào họ, mỗi người trong họ biến đổi. Đầu tiên cảnh vật xung quanh trở thành cõi Dewachen (Tây Phương Cực Lạc), vùng đất tinh khôi, và tất cả chúng sinh hóa hiện thành Đức Chenrezig. Nếu bạn muốn, bạn có thể quán tưởng từng cõi một, đầu tiên bắt đầu từ cõi địa ngục, rồi tiến đến ngạ quỷ, súc sinh, người, bán thiên và thiên. Những chúng sinh được biến đổi đó cùng đọc tụng câu minh chú.

OM MANI PADME HUNG

Lặp đi lặp lại nhiều lần như bạn có thể tụng trong mỗi buổi thực hành. Nếu muốn, bạn có thể thêm chủng tự HRI vào mỗi câu chú, vào cuối của mỗi vòng minh chú, hoặc khi bạn đã hoàn thành việc đọc chú.

Ngoài sự đại từ bi, Đức Chenrezig tạo nên câu chú này đơn giản, chỉ có tên Người, và lợi lạc cho chúng sinh vô minh. Có thể nói rằng có ba lợi lạc lớn:

• Không gặp khó khăn để nhớ sáu chủng tự này.
• Một khi bạn đã ghi nhớ, bạn sẽ không mắc thêm kiêu ngạo.
• Không có gì nguy hiểm một khi bạn quên mất

Tuy sáu chủng tự này thật dễ đọc và nhớ, nhưng nó được thấm đẫm ý nghĩa sâu xa. OM là sự thuận lợi, tràn đầy gia hộ. Mặc dù không được nói ra, nhưng đã bao gồm cả chủng tự AH và HUNG. Cùng nhau, ba chủng tự này đại diện lần lượt cho thân, khẩu và ý của tất cả chúng sinh được giác ngộ. MANI nói đến châu báu của lòng từ bi đã được giải thích ở trên. PADME có nghĩa hoa sen, tượng trưng cho trí tuệ trong trắng, tinh khiết. Cùng với nhau, hai chủng tự này tượng trưng cho sự đại từ bi được hỗ trợ bởi đại trí tuệ. Chúng ta gọi Đức Chenrezig bằng cái tên “Ngọc quý trong hoa sen”, bởi vì Người hiện thân cho trí tuệ và từ bi tuyệt hảo, có nghĩa từ bi được hỗ trợ bởi trí tuệ. HUNG diễn tả niềm mong ước của chính mình và tất cả chúng sinh thực hiện được đại trí tuệ và từ bi này, được giải thoát khỏi mọi mê muội, đau khổ, và đạt giác ngộ.

Nghiên cứu và thực hành từng chủng tự trong chuỗi sáu chủng tự này tịnh hóa sáu phiền não của chúng sinh:

• OM tịnh hóa những chướng ngại của sự kiêu ngạo, những phiền não chính yếu của cõi thiên.
• MA tịnh hóa những chướng ngại của sự ghen tuông, những phiền não chính yếu của cõi bán thiên.
• NI tịnh hóa những chướng ngại của ham muốn, những phiền não chính yếu của cõi người.
• PAD tịnh hóa những chướng ngại của sự vô minh, những phiền não chính yếu của cõi súc sinh.
• ME tịnh hóa những chướng ngại của sự bủn xỉn, những phiền não chính yếu của cõi ngạ quỷ.
• HUNG tịnh hóa những chướng ngại của sự căm ghét và hận thù, những phiền não chính yếu của cõi địa ngục.

Khi chúng ta được tịnh hóa khỏi sáu phiền não này rồi, chúng ta tịnh hóa một cách tự nhiên từng cõi tương ứng.

Khi những phiền não này được xua tan, trí tuệ xuất hiện:

• Tịnh hóa sự kiêu ngạo đạt được Trí Tuệ Bình Đẳng.
• Tịnh hóa ghen tị thực hiện được Trí Tuệ – Hoàn Thiện Mọi Hoạt Động.
• Tịnh hóa ham muốn thực hiện được trí tuệ Vajradhara. Loại trí tuệ này được gọi là đứng đầu của gia đình thứ sáu và là nguồn cho năm trí tuệ.
• Tịnh hóa vô minh thực hiện Pháp - Như Là - Trí Tuệ, Chư Pháp giới (Dharma - dhatu), tất cả các hiện tượng như nó vẫn là.
• Tịnh hóa những chướng ngại của sự bủn xỉn thực hiện Trí Tuệ Biết Suy Xét.
• Tịnh hóa sự hận thù và căm ghét thực hiện Trí Tuệ – Như – Gương.

Nhờ thực hiện được những trí tuệ này, mỗi người sẽ đạt được Phật quả.

Minh chú này còn làm hoàn thiện sáu ba la mật:

• OM đại diện cho sự hoàn hảo của hạnh bố thí.
• MA đại diện cho sự toàn hảo của giới hạnh đạo đức, trì giới.
• NI đại diện cho sự toàn hảo của hạnh nhẫn nhục.
• PAD đại diện cho sự toàn hảo của hạnh kiên trì (tinh tấn).
• ME đại diện cho sự toàn hảo của tập trung thiền.
• HUNG đại diện cho sự toàn hảo của nhận thức trí tuệ

Mỗi chủng tự còn có thể được coi là chứa đựng tất cả sáu sự hoàn hảo trong đó. Ví dụ bạn thực hành cho đi bản thân nó là thực hành hạnh bố thí. Cho với động cơ đức hạnh của Bồ đề tâm là bao hàm thực hành trì giới. Cho đi bằng sự tôn trọng là nhẫn nhục. Cho đi lặp đi lặp lại nhiều lần và bằng niềm vui là kiên trì. Cho đi không bị xao xuyến hoặc nuối tiếc là thiền tập trung. Cho đi với một tâm trí hiểu biết rằng ba lĩnh vực (người cho, món quà, người nhận) chỉ là ảo ảnh chính là thực hành trí tuệ. Bằng cách này, mỗi sự hoàn hảo được hiểu rằng chứa đựng cái này trong cái kia.

Từ cách giải thích ngắn gọn này, bạn có thể thoáng thấy ý nghĩa sâu rộng của câu minh chú này.

Hóa tán

Tất cả hiện tượng bên trong và bên ngoài hòa tan vào con, và con hòa tan vào ánh sáng, mà ánh sáng đó trở nên bất khả phân với tính không lan tỏa khắp. An trụ trong trạng thái tự nhiên này trong một lúc.

Khi bạn tụng đọc xong câu minh chú, thực hành hóa tán ngắn gọn này. Tất cả hiện tượng bên ngoài, mặt đất thanh tịnh, hóa tán vào chúng sinh, đang trong hình tướng Đức Chenrezig. Khi tất cả những Đức Chenrezig này tan vào ánh sáng, ánh sáng này hòa tan vào bạn. Bằng cách trên bạn trở thành hiện thân của tất cả những phẩm chất tốt đẹp của Đức Chenrezig. Cuối cùng bạn hòa tan thành ánh sáng từ dưới lên và từ trên xuống, gặp nhau tại trái tim. Bạn hoàn toàn hòa tan vào chủng tự HRI, và chủng tự HRI tan biến dần dần từ dưới lên trên. Chủng tự nhỏ dần, nhỏ dần và rồi biến mất hoàn toàn. Thiền trong trạng thái bất khả phân. Giữ tâm trí bạn nghỉ ngơi trong trạng thái không tạo tác, khai mở tràn ngập của tính không.

Trạng thái này được gọi là “thoát khỏi sự bám chặt và sự cố định vào”. Chẳng có gì để bạn bám víu vào. Chẳng có gì để bạn cố định vào. Tất cả mọi thứ đều là tự nhiên, như chúng vẫn là. Đây còn được gọi là trạng thái không liên quan, trong Đại thủ ấn, hay sự nhận thức tinh khiết hiển nhiên. Nếu có bất cứ ý nghĩ nào dâng lên, hãy để nó tự tan biến, đừng đẩy nó đi cũng đừng đuổi theo nó, hoặc làm bất cứ gì với nó. Không cần phải nghĩ “ta đang nghỉ ngơi trong trạng thái tự nhiên”. Đừng có bất cứ nỗ lực nào. Vùng vẫy với ý nghĩ như “ta đang không ngồi trong trạng thái tự nhiên. Ta có gì sai nhỉ? Tâm trí ta không ở đây, ta phải làm gì?” sẽ chỉ phá hỏng việc thiền của bạn. Hãy duy trì tâm thức mềm mại như nắm bông. Bạn có thể nghỉ ngơi trong trạng thái như vậy hoặc thiền bao lâu mà bạn có thể.

Và con lại xuất hiện lại như Đức Chenrezig.

Sau một khoảng thời gian thiền, bất cứ lượng thời gian như thế nào, bạn lại hóa hiện thành Đức Chenrezig lần nữa. Bất cứ khi bạn đi lại, ăn hay làm việc duy trì ý nghĩ này cho phần còn lại của ngày. Hãy lưu tâm cho mỗi khoảnh khắc. Điều này sẽ giúp bạn tạo dựng thói quen toàn bộ con người bạn như đạt được trạng thái giác ngộ. Và cuối cùng buổi đọc phần hồi hướng.

Hồi hướng

Nương nhờ vào thiện hạnh này, mong con có thể đạt được trạng thái của đức Chenrezig, và cầu mong tất cả chúng sinh, không sót một ai, đạt được trạng thái tối thượng của Đức Chenrezig.

Bạn có thể đọc lời hồi hướng khác cũng được. Khi chúng ta thực hành thiền, có ba phần quan trọng sau:

• Khai kinh.
• Thực hành chính và
• Hồi hướng.

Lúc mới đầu, Quy y và trưởng dưỡng Bồ đề tâm xoay tâm trí hạn hẹp của chúng ta về giác ngộ phi thường và tập trung mối quan tâm của chúng ta vào sự lợi lạc của mỗi chúng sinh. Để đạt được mục đích này, thực hành thực tế này phải được thực hiện bằng một tâm trí duy nhất. Khi thực hiện phần này tốt, công đức tạo dựng ra đã được hồi hướng. Có nghĩa rằng sức mạnh thiện hạnh của chúng ta dẫn hướng tới đạt quả vị Phật cho chúng ta và những người khác. Cả ba phần này quan trọng như nhau.

Kho tàng của lợi lạc và Hạnh phúc

Khẩn nguyện đến Đức Đại bi bằng Thân, Khẩu và Ý.

Một bản khẩn cầu tha thiết cho chính mình và người khác được Đức Kongchok Ratna, Đức Kyabgon Chetsang Drikung đời thứ nhất biên soạn (1590-1654)

Biên soạn: Đức Kyabgon Chetsang Drikung đời thứ nhất 

Về ‘Trăm Gia Đình Của Chư Tôn An Bình Và Phẫn Nộ Linh Thiêng’ nói chung, trong trạng thái bất tịnh, chư vị hiển bày là năm cảm xúc phiền não và trong trạng thái thanh tịnh, chư vị hiển bày là năm trí. Nói cách khác, trong trạng thái chưa chín muồi, chư vị là năm cảm xúc phiền não và khi chín muồi, chư vị trở thành năm trí. Tuy nhiên, mỗi trí trong năm trí này kết hợp với các trí khác trong những sự sắp xếp có thể khác nhau, vì thế, tạo thành hai mươi lăm trí. Sự hiển bày tự nhiên này của chư Tôn được gọi là ‘đàn tràng của ba trụ xứ viên mãn’ và trong đó, các uẩn, giới vi tế và xứ, mỗi loại, đều được kết hợp theo kiểu năm phần. Về các uẩn: Thân của mỗi người bao gồm năm đại, thứ lại rỗng rang một cách tự nhiên ở cấp độ vi tế. Ví dụ, bản tính của lửa [hỏa] là tính Không, nhưng mặc dù chúng là Không, hỏa đại vi tế vẫn ở đó. Ở cấp độ của chân lý rốt ráo, không có sự mâu thuẫn giữa rỗng rang và không rỗng rang.

Vì vậy, ở cấp độ bên ngoài, có năm đại và bên trong có năm cảm xúc phiền não. Và nếu cảm xúc phiền não trở nên chín muồi nhờ phát Bồ đề tâm thì một cách bí mật, có năm trí. Chúng ta vẫn luôn đọc Lời Cầu Nguyện Phổ Hiền Như Lai, điều mà thầy cũng đã ban luận giải. Trong đó có tuyên bố rất rõ ràng rằng chỉ nhờ thân thể được tạo ra, ‘Trăm Gia Đình Của Chư Tôn An Bình Và Phẫn Nộ Linh Thiêng’ tự nhiên hiện diện trong đó. Lời Cầu Nguyện Phổ Hiền Như Lai nói rằng:

‘Nhờ sức mạnh khởi lên của năm trí,

Sáu mươi Heruka phẫn nộ hiển bày’.

Hôm nay, thầy sẽ không nói nhiều về điều này, nhưng ý nghĩa gốc đều nằm trong Lời Cầu Nguyện Phổ Hiền Như Lai.

Một thân người quý báu sở hữu sự thông tuệ; điều này nghĩa là một người biết về điều được nói và hiểu được ý nghĩa. Hơn thế nữa, tất cả hữu tình chúng sinh, bao gồm cả con vật và v.v... đều sở hữu năm uẩn và năm đại. Chân ngôn Bí mật giải thích rằng các uẩn và đại là chư Phật phụ và mẫu, các xứ là chư Bồ Tát nam và nữ và chư Tôn phẫn nộ nam và nữ an trú trong não. ‘Trăm Gia Đình Của Chư Tôn An Bình Và Phẫn Nộ Linh Thiêng’ được giải thích trong Lời Cầu Nguyện Phổ Hiền Như Lai. Vì thế, bây giờ, con sở hữu một thân người mà con đã tạo ra. Nếu con bắt đầu bằng Bồ đề tâm cùng các giới quy y và bước vào ba cấp độ của con đường thì nếu con gặp được Bồ đề tâm, nó giống như hạt giống của một bông hoa gặp được nước và đất: Con sẽ trở nên như bông hoa bung nở và khi con bung nở, con trở thành Phật.

Chúng ta được dạy rằng tất cả hữu tình chúng sinh đều sở hữu Phật tính – đấy là lý do Đức Phật nói rằng: “Mọi hữu tình chúng sinh đều là Phật”. Ngài không nói rằng một số hữu tình chúng sinh là Phật và một số chỉ là hữu tình chúng sinh. Nhưng sự khác biệt giữa chư Phật và hữu tình chúng sinh là, lấy ví dụ, chư Phật giống như một đại dương bao la trong khi hữu tình chúng sinh giống như những khối băng. Vì lý do này, ngay từ đầu, Đức Phật đã dạy phương pháp điều phục tâm của hữu tình chúng sinh, thứ trở nên giống như nước đã đóng thành băng bởi thời tiết lạnh giá. Chấp ngã của chúng ta là thời tiết lạnh giá và bởi sự quen thuộc của chúng ta với nó trong nhiều năm, chúng ta tạo ra luân hồi; chúng ta trở nên giống như những khối băng trôi trên đại dương. Nhưng khi chúng ta gặp được Bồ đề tâm, nó giống như sự ấm áp của mặt trời làm băng tan chảy, khiến băng hòa thành một với nước đại dương. Chúng ta được dạy rằng khi điều này xảy ra, mọi hữu tình chúng sinh đạt trạng thái Phật quả. Do đó, Lời Cầu Nguyện Phổ Hiền Như Lai giải thích rằng, rốt ráo, khi con hiểu được bản tính của tâm con, con là Phật; nhưng nếu bởi bám chấp nhị nguyên vào ngã và tha, con không hiểu được bản tính của tâm, con là hữu tình chúng sinh.

Vì thế, bây giờ, để chín muồi thứ chưa chín muồi, chúng ta cần nương tựa một đạo sư tâm linh. Trong Sức Trang Hoàng Bảo Châu Của Sự Giải Thoát[1], Tổ Gampopa nói rằng:

“Nhân là Phật tính, sự hỗ trợ là thân người quý báu,

Duyên là thiện tri thức và phương pháp là những chỉ dẫn của chư vị”.

Như vậy, bởi con đã có được một thân người quý báu, con cần nương tựa vào duyên, tức là vị thiện tri thức. Nhưng thiện tri thức là gì?

Thiện tri thức là những vị thầy chỉ ra cho chúng ta các hệ thống thế tục và tâm linh. Ví dụ, có những vị thầy – các nhà khoa học và v.v... – người giúp chúng ta đạt được hạnh phúc theo những cách thức thế tục của đời người. Khi làm vậy, những nhà khoa học và v.v... đại diện cho một khía cạnh trí tuệ. Sau đó, có tất cả những vị thầy của hệ thống Giáo Pháp linh thiêng, người dạy chúng ta về đời này và các đời tương lai, nghiệp, hai chân lý và v.v... Những vị thầy như vậy là những vị đồng hành của Giáo Pháp linh thiêng và nhờ chư vị, chúng ta có thể hiểu về các đời tương lai của chúng ta: rằng chúng ta đi từ đời này qua đời khác. Vì lẽ đó, những vị thầy từ cả hai hệ thống đều là các thiện tri thức.

Một thiện tri thức trong hệ thống tâm linh cũng được gọi là ‘Lama’ [đạo sư] trong tiếng Tạng. Một số người hỏi về ý nghĩa của từ này và ý nghĩa của nó là gì khi nói rằng:

“Thực hành đạo sư thì lợi lạc hơn nhiều

So với việc dâng cúng dường lên tất cả chư Phật ba thời

Và thiền định về tất cả chư Bổn tôn”.

Nếu con biết về những phẩm tính của một đạo sư, con sẽ thấy rằng điều này mới đúng đắn làm sao. Chỉ nhờ nghe từ ‘Lama’, con sẽ có thể hiểu được ý nghĩa của nó.

Vậy thì làm sao mà tất cả hữu tình chúng sinh có thể đạt Phật quả? Điều đấy là nhờ nương tựa những cội nguồn quy y: Tam Bảo. Tam Bảo là gì? Thân của tất cả thành viên Tăng đoàn trên thế giới này là Tăng. Nhưng điều quý báu là khẩu của chư vị. Nó quý báu hơn thân, bởi chính nhờ khẩu của chư vị, Pháp luân của hai chân lý mới được chuyển. Và trong hai chân lý, chân lý tương đối là tính không sai lầm của nhân và quả. Tính không sai lầm của nhân và quả là gì? Nó nghĩa là khi các hành động của thân và khẩu dựa trên nguyên nhân là lòng từ, chúng trở thành thiện; do đó, từ là gốc của mọi lợi lạc và hạnh phúc. Và, là kết quả của các hành động dựa trên lòng từ này, người ta đạt được hạnh phúc ngay lúc này, trong chính đời này. Trái lại, khi các hành động dựa trên trạng thái bất thiện của chấp ngã, người ta bị kiểm soát bởi cảm xúc phiền não. Mọi tổn hại đều đến từ nhân này và kết quả là, người ta trải qua khổ đau.

Nếu con không biết rằng mọi thứ khởi lên từ nhân, con sẽ chỉ bám chấp vào hình tướng giả tạo của đời này và cuối cùng con sẽ nghĩ rằng: “Tôi có tự do để tạo ra hạnh phúc và tôi có tự do để tránh khổ đau”. Đó là cách mà người ta nghĩ khi họ chẳng biết về nghiệp hay nhân quả; trong trường hợp đó, họ sẽ không chỉ không thể chấp nhận khổ đau hiện tại mà còn chẳng thể hiểu rằng khổ đau này tịnh hóa nghiệp từ các đời quá khứ. Vì vậy, mặc dù nguyên nhân của mọi hạnh phúc hiện tại là từ và bi, họ sẽ không thể hiểu điều này. Đó là lý do Đức Phật dạy rằng điều quan trọng là có thể hiểu được các nguyên nhân của khổ đau và hạnh phúc. Bởi Đức Phật đã dạy nguyên nhân hạnh phúc của mọi hữu tình chúng sinh, Ngài nói: “Nguyện tất cả hữu tình chúng sinh đều có hạnh phúc và nguyên nhân của hạnh phúc”.

Ngay cả hạnh phúc nhỏ bé nhất trên thế gian này, trong luân hồi – chẳng hạn có được một thân người, có được những tài nguyên và thoát khỏi bệnh tật và khổ đau tinh thần – đều đến từ lòng từ mà họ đã trưởng dưỡng trong các đời quá khứ. Vì lẽ đó, trong đời này, nhờ lòng từ như vậy, họ tham gia vào các hoạt động bố thí, nhờ đó, họ có được của cải; họ tham gia vào trì giới, điều là nguyên nhân của việc có được một thân người quý báu; và họ tham gia vào nhẫn nhục, nhờ đó, họ có được những vị đồng hành tốt lành, hòa thuận, một cuộc đời dài lâu, một khuôn mặt đẹp đẽ và v.v... Bởi vậy, các phẩm tính hoàn hảo của một đời người may mắn đến từ bố thí, trì giới và nhẫn nhục và chẳng thể đạt được phẩm tính nào như vậy nếu không có chúng. Nhưng người ta nói rằng, bởi các hành động được thúc đẩy bởi lòng từ của chúng ta rất hiếm, có được một thân người quý báu là điều vô cùng khó khăn.

Ai là người chỉ ra cho chúng ta ý nghĩa của tất cả những điều này? Đó là chư Lama, những đạo sư tâm linh, người chỉ nó ra cho chúng ta. Do đó, thân của Lama là Tăng, khẩu của Ngài là Giáo Pháp linh thiêng và ý của Ngài là Phật. Vì vậy, về việc biết về đạo sư rốt ráo, trước tiên chúng ta cần nắm bắt khẩu của Ngài trong khi nương tựa thân của Ngài. Chính nhờ nắm bắt khẩu của Ngài mà chúng ta có thể hiểu được ý của đạo sư, bởi chính bằng khẩu, Ngài nói về bản tính của tâm. Vì vậy thực sự thì, chúng ta phải nắm bắt ý của Ngài, bởi đạo sư thực sự, rốt ráo là ý của đạo sư. Và để giới thiệu điều này, chúng ta cần biết về những phẩm tính của đạo sư.

Vậy thì những phẩm tính của đạo sư là gì? Lama sở hữu ba thân [kaya] và năm trí; vì thế, con cần hiểu ba thân và năm trí của đạo sư. Khi con hiểu ba thân và năm trí và con hiểu những phẩm tính đặc biệt của chúng, mọi chuyện sẽ trở nên rõ ràng là: Thân của đạo sư là Tăng. Ngài mang thân tướng của con người và bây giờ, Ngài là đạo sư tâm linh giữa [cõi] người. Do đó, với thân, Ngài từ bỏ tổn hại và nguyên nhân của tổn hại với chúng sinh khác và với khẩu, Ngài hoàn thành lợi lạc và nguyên nhân của lợi lạc cho chúng sinh khác. Và rốt ráo, với ý, Ngài giữ tri kiến thoát khỏi bám chấp nhị nguyên. Như thế, đạo sư sở hữu ba thân và năm trí.

Về ba thân, thân của đạo sư là Hóa thân; điều này nghĩa là, trong khi thân tướng bên ngoài của Ngài là [thân] người, bên trong Ngài là một vị Phật. Một vị Phật là gì? Một vị Phật sở hữu năm trí; trong tâm nội tại của Ngài là trí tuệ. Do vậy, ý của đạo sư là trí tuệ, tức là Ye-she [trong tiếng Tạng]. Nó là ye [nguyên sơ] bởi nó vốn đã ở đó từ thời nguyên sơ và she [biết] bởi nó biết mọi thứ. Và nó biết điều gì? Nó biết rằng tâm là bất nhị, thứ là chân lý rốt ráo, và bởi tâm là bất nhị, nó giống như hư không. Tổ Milarepa nói rằng:

“Tâm và hư không – khi mà chẳng có sự khác biệt giữa chúng,

Mọi thứ đều là Pháp thân”.

Vì thế, bởi ý của đạo sư là Pháp thân và không có nhị nguyên trong Pháp thân, ý của đạo sư là trí tuệ. Và bởi ý là bất nhị, ba thân xuất hiện từ nó. Do đó, thân là Tăng, khẩu là Giáo Pháp linh thiêng và ý là Phật. Và thuật ngữ ‘Buddha’ (sang-gye) nghĩa là bám chấp nhị nguyên đã được xua tan (sang), vì thế khi con hiểu rằng ý là bất nhị, ý trở nên không thể phân biệt với hư không và bởi ý giống như hư không, nó là Pháp thân. Do đó, ba thân nằm trọn trong đạo sư và Ngài cũng sở hữu năm trí.

Vậy thì mọi chuyện với chúng sinh bất tịnh như thế nào? Chúng sinh còn bất tịnh thì có ngã: Họ bám chấp vào nhị nguyên của ngã và tha. Họ tạo ra một cái ngã trong tâm, thứ vốn vô ngã, và từ đó, họ tạo ra những phân biệt giữa ‘tôi’ và ‘anh ấy’. Bởi sắc uẩn, họ nghĩ rằng họ tách rời với những hình tướng khác. Bởi nhị nguyên này, bất kể cảm xúc phiền não và ý nghĩ nào khởi lên, chúng trở thành năm phiền não. Vì vậy, bên ngoài, có năm đại; bên trong, có năm phiền não và bí mật, có năm trí.

Vậy thì làm sao mà năm phiền não chuyển hóa thành năm trí bí mật? Nó xảy ra khi con hiểu rằng, ở nền tảng, chẳng có nhị nguyên. Khi người ta chứng ngộ tri kiến bất nhị, các phiền não trở thành hư huyễn; sau đấy, bất kể cảm xúc phiền não hay ý nghĩ nào khởi lên đều sẽ tan rã. Ví dụ, bởi không có ai để tranh đấu, con sẽ chẳng tranh đấu với sự phản chiếu của bản thân trên gương. Theo cách đó, khoảnh khắc một cảm xúc phiền não khởi lên, nó tan rã như sóng trên nước: Đó là điều được gọi là ‘giải thoát’. Trong tâm, năm trí giống như ánh sáng cầu vồng hiện ra từ một viên pha lê.

Ở cấp độ của chân lý rốt ráo, để chứng ngộ thức là trí, chúng ta trước tiên nói rằng có thức. Thức này biết, hay nhận thức, các đối tượng bên ngoài. Nó biết rằng “các đối tượng bên ngoài là tha và tôi là ngã”. Vì thế, thức biết ngã và tha. Nhưng mặc dù nhận ra sự xuất hiện đơn thuần của các đối tượng bên ngoài, nó không biết bản tính bên trong của tâm: Do đó, nó được gọi là ‘thức’. Tuy nhiên, khi con nhìn vào tinh túy của chính thức này – hư không của tâm, nơi mà các ý nghĩ quá khứ đã ngừng lại và các ý nghĩ tương lai chưa khởi lên – nó được gọi là ‘trí nguyên sơ’. Và trí nguyên sơ không khác biệt với hư không. Do đó, người ta nói rằng:

“Trong cõi giới của trí nguyên sơ,

Tất cả chư Phật là một,”

Điều nghĩa là tất cả chư Phật chính xác như nhau. Các hình tướng bên ngoài có thể khác biệt, nhưng trong tâm bên trong, chư vị là một và giống nhau. Khi con nhận ra điều này, mọi cảm xúc phiền não khởi lên chuyển hóa thành năm trí.

Vậy thì năm trí là gì? Từ bản tính rỗng rang của tâm, thứ giống như hư không, mọi hình tướng của luân hồi và Niết Bàn khởi lên. Các hình tướng của luân hồi khởi lên bởi chấp ngã trong khi các hình tướng của Niết Bàn: những thân tướng thanh tịnh, Tịnh độ và v.v... đến bởi Bồ đề tâm. Nhưng bất cứ điều gì xuất hiện, nó chẳng có bất kỳ sự tồn tại rắn chắc hay cấu trúc quan niệm nào, thoát khỏi mọi nhị nguyên. Vì thế, giống như cách gương không bám chấp vào bất kỳ thứ gì xuất hiện trên nó, tâm chẳng có bám chấp nhị nguyên vào bất kỳ thứ gì xuất hiện: Đó là trí tuệ như gương [Đại Viên Cảnh Trí]. Do đó, khi các hình tướng của luân hồi và Niết Bàn khởi lên, nếu người ta giống như một chiếc gương và không bám chấp vào chúng, đó là trí tuệ như gương. Điều này nghĩa là khi con hiểu các hình tướng là huyễn, chẳng có tham luyến với các hình tướng tích cực hay thù hận với các hình tướng tiêu cực; như thế, có một sự bình thản với bất cứ điều gì xuất hiện, dù tốt hay xấu. Đó được gọi là trí tuệ của sự bình thản [Bình Đẳng Tính Trí].

Mặt khác, nếu con lạc vào bám chấp với các hình tướng và bám víu những hình tướng tích cực và không thích hình tướng tiêu cực, con sẽ tích lũy nghiệp. Và trí tuệ phân biệt [Diệu Quan Sát Trí] là thứ biết liệu con có rơi vào bám chấp hay không. Vì thế, nếu con thực sự rơi vào bám chấp, con sẽ tích lũy nghiệp; nhưng nếu không như vậy, con được giải thoát. Đây là sự khác biệt giữa ‘trói buộc’ và ‘giải thoát’. Những vị biết được bản tính của tâm và biết cách thiền định vì thế nhận ra khoảnh khắc mà “bây giờ tôi giải thoát một phiền não”. Ví dụ, khoảnh khắc sân hận khởi lên, nếu trí tuệ phân biệt biết rằng “hận thù đã khởi lên,” hận thù sẽ biến mất và người ta sẽ có thể mỉm cười. Theo cách này, năm phiền não được giải thoát và trí tuệ phân biệt biết chúng được giải thoát hay không. Như vậy, đây là sự thảo luận về Đại Viên Cảnh Trí, Bình Đẳng Tính Trí và Diệu Quan Sát Trí.

Tiếp theo, trí tuệ hoàn thành hoạt động [Thành Sở Tác Trí] biết được những phẩm tính của Bồ đề tâm. Từ việc đạt được sự sinh ra tạm thời trong ba cõi cao hơn cho đến sự thành tựu trạng thái rốt ráo của Phật quả, hạnh phúc và các nguyên nhân của hạnh phúc sẽ đều hiển bày tự nhiên. Chúng không cần phải được tạo ra bởi con. Vì thế, Bồ đề tâm không nghĩ về việc tạo ra trí tuệ: Thành Sở Tác Trí tạo ra nó một cách tự nhiên. Giống như vậy, chúng sinh phiền não, vị bám chấp vào ngã, không nghĩ rằng: “Tôi cần tạo ra khổ đau”. Một cách tự nhiên, bởi chấp ngã, bám chấp nhị nguyên và không nhận ra cảm xúc phiền não, người ta đặt dấu ấn nghiệp vào trong tâm. Những dấu ấn này sau đấy xuất hiện như là các hình tướng bên ngoài và kết quả là, họ sinh vào trong ba cõi thấp hơn. Thậm chí nếu người ta vẫn có thể sinh trong cõi người – nơi mà chúng ta trải qua sự kết hợp giữa hạnh phúc và khổ đau – họ sẽ gặp phải nhiều kiểu bệnh tật và khổ đau khác nhau.

Như thế, đây là cách xuất hiện sự đa dạng của ba cõi thấp hơn – sáu cõi của luân hồi và nó đều xảy ra bởi chúng ta chưa giải thoát các ý nghĩ. Về điều này, Đức Jigten Sumgon nói rằng:

“Nghiệp, nhân và quả,

Là sự hiển bày tự nhiên của ý nghĩ trong từng khoảnh khắc”.

Vì lẽ đó, sự hiển bày tự nhiên của trạng thái tiếp diễn của từ và bi là tạm thời sinh vào trong ba cõi cao hơn và rốt ráo, ba thân Phật và các Tịnh độ sẽ hiển bày. Và sự hiển bày tự nhiên của các cảm xúc phiền não, thứ khởi lên bởi bám chấp nhị nguyên vào ngã và tha, dẫn đến sự hiển bày tự nhiên của sáu cõi luân hồi. Bởi vậy, mọi hạnh phúc và khổ đau đều đến từ tâm, từ nhận thức nhị nguyên. Đây là ý nghĩa của Thành Sở Tác Trí.

Cuối cùng, trí tuệ Pháp giới [Pháp Giới Thể Tính Trí] là tâm như hư không. Khi con chứng ngộ bản tính của tâm, mọi phiền não sẽ chuyển hóa thành năm trí. Ví dụ, khi gỗ hay bất kỳ đối tượng bên ngoài [nào khác] bị đốt cháy bởi lửa, chúng đều chuyển hóa thành lửa. Giống như vậy, khi con thấy chân lý rốt ráo – tức là, khi con hiểu bất nhị và chứng ngộ tri kiến Đại Thủ Ấn – các phiền não sau đấy chín muồi thành trí tuệ hay vào ba thân và năm trí. Do đó, thân của đạo sư là Hóa thân và khẩu của Ngài là Báo thân. Và thân là Tăng, khẩu là Giáo Pháp linh thiêng còn ý là Phật. Vì thế, khi con thực hành điều này – khi con nghĩ về ý của đạo sư và tham gia vào thực hành con đường Chân ngôn Bí mật – thân của đạo sư là Hóa thân, khẩu của Ngài là Báo thân và về mặt ý của đạo sư, khi đạo sư viên tịch, Ngài về với Bổn tôn Yidam; Ngài chuyển hóa thành Bổn tôn. Khi ấy, Ngài chẳng tách rời với Bổn tôn; vì thế, khi đạo sư viên tịch, ý của Ngài chín muồi vào Bổn tôn, giống như hạt giống chín muồi thành một bông hoa. Do đó, bất kể vị Tôn nào là Bổn tôn, vị Yidam ấy là sự hiển bày tự nhiên của ý của đạo sư. Đó là Báo thân của đạo sư.

Về ý nghĩa của Yidam rốt ráo, điều đấy nghĩa là thoát khỏi bám chấp nhị nguyên. Đây là chân lý thực sự, rốt ráo, Pháp thân Kim Cương Trì, Phổ Hiền và v.v... Chúng ta được dạy rằng nền tảng là Pháp thân như hư không và rằng trong nền tảng Pháp thân, tất cả chư Phật là một. Vì thế, trong bối cảnh của Báo thân, thân của đạo sư chín muồi thành những Báo thân khác nhau, điều xuất hiện giống như cầu vồng và sau đấy, Hóa thân xuất hiện để điều phục những vị có thể điều phục bất tịnh. Hóa thân bao trùm tất cả ba hay sáu cõi của luân hồi, xuất hiện trong các hình tướng riêng biệt, vị hành động vì lợi lạc của hữu tình chúng sinh. Do vậy, đây là ba thân và năm trí.

Rốt ráo, trong bối cảnh của Chân ngôn Bí mật, năm trí là Tam Gốc: Lama, Yidam và Dakini [Đạo sư, Bổn tôn và Không Hành Nữ]. Và trong bối cảnh của kết quả, có ba thân. Tâm, thứ rỗng rang như hư không, là Pháp thân; bản tính sáng tỏ của nó là Báo thân và lòng bi phổ quát của nó là Hóa thân. Vì vậy, ba thân và năm trí xuất hiện từ quan điểm của bản tính tâm, hay chân lý rốt ráo – kết quả. Do đó, trong bối cảnh của chân lý rốt ráo, tinh túy rỗng rang là Pháp thân, khía cạnh của sự sáng tỏ tự nhiên là Báo thân và lòng bi phổ quát là Hóa thân.

Ba thân này cũng là cội nguồn của Tam Bảo bởi vì, trong tinh túy Pháp thân rỗng rang như hư không, tất cả chư Phật là một và giống nhau, bất khả phân với hư không. Bởi tâm Phật tính giống như đại dương bao la bao trùm mọi thứ, Pháp thân như hư không – tâm của tất cả chư Tôn – bao trùm mọi thứ, không gián đoạn, bao gồm sáu cõi bên ngoài của luân hồi. Vì thế, Pháp thân giống như hư không và Báo thân giống như cầu vồng, rõ ràng và không thể nắm bắt, không sinh và tử, không khởi lên hay suy tàn. Theo cách này, những Yidam khác nhau của Báo thân hiển bày hình tướng của chư vị. Về thân của Hóa thân, nó hiển bày trong sáu cõi luân hồi như là năm đại và v.v... Nói ngắn gọn, Tổ Jigten Sumgon nói rằng:

“Mọi chuyện được tiến hành trong cõi của những điều có thể biết

Đều được tiến hành bởi chư Phật”.

Như thế, nói ngắn gọn, tất cả nguyên nhân của lợi lạc và hạnh phúc là những nhiệm vụ được tiến hành bởi các Hóa thân trong những thân riêng biệt trong sáu cõi luân hồi. Đó là cách mà ba thân và năm trí hiện diện trong đạo sư, nơi mà, trong bối cảnh của nền tảng, có Tam Bảo; trong bối cảnh của con đường, có Tam Gốc; và trong bối cảnh của kết quả, có Tam Thân. Do đó, đạo sư sở hữu những phẩm tính của Chín Bảo và tất cả đạo sư đều sở hữu chúng. Nhưng mặc dù đấy là nguyên nhân, bởi nhận thức nhị nguyên của bản thân, chúng ta phải nương tựa vào niềm tin và lòng sùng mộ trong sự hành trì. Vì thế, mặc dù đạo sư của con có thể thanh tịnh, nếu tâm con bất tịnh và con bám chấp vào nhị nguyên, lợi lạc sẽ không khởi lên.

Có một câu chuyện từ cuộc đời của Đức Phật liên quan đến việc có niềm tin với đạo sư. Câu chuyện miêu tả cách mà xá lợi sinh ra từ chiếc răng chó. Làm sao chuyện đấy có thể xảy ra? Nó không phải là một phẩm tính của răng chó, mặc dù Phật tính cũng bao trùm con chó. Nó hoàn toàn phụ thuộc vào ý định của chúng ta. Bởi các đối tượng chẳng có sự tồn tại cố hữu, khi con thấy một đối tượng bất tịnh là thanh tịnh, nó trở nên thanh tịnh. Và giống như vậy, khi con thấy điều gì đó thanh tịnh là bất tịnh, nó sẽ luôn luôn bất tịnh với con, bởi chính bản thân con bất tịnh. Vì thế, khi nói về những phẩm tính của đạo sư, Ngài sở hữu các phẩm tính của ba thân và năm trí và Chân ngôn Bí mật được gọi như vậy là bởi chúng sinh không hiểu ý nghĩa của nó. Vậy thì phương pháp để hiểu là gì?

Đầu tiên, nền tảng là Biệt Giải Thoát, khi mà con hiểu rằng cảm xúc phiền não là nguyên nhân của mọi khổ đau; vì thế, trên con đường của Biệt Giải Thoát, con từ bỏ cảm xúc phiền não. Sau đấy, ở giai đoạn của con đường Bồ Tát, chúng ta được giới thiệu với sự thật rằng nguyên nhân rốt ráo, hay gốc rễ, của cảm xúc phiền não là chấp ngã và rằng sự đối trị với chấp ngã là Bồ đề tâm (jang-chub-sem). Về nghĩa đen của jang-chub-sem: Jang nghĩa là tịnh hóa và chub nghĩa là đạt được sự làm chủ hoàn toàn. Vì vậy, trước tiên, chúng ta cần đạt được sự làm chủ hoàn toàn tâm vị tha và mức độ mà con tăng trưởng lòng vị tha là mức độ mà chấp ngã sẽ bị tiêu trừ.

Để hoàn thành điều này, hãy nhớ đến cha mẹ từ ái của chính con và hiểu rằng, từ vô thủy trong luân hồi, không có ai chưa từng là cha mẹ con. Đó là cách thức bắt đầu rèn luyện trong Tứ Vô Lượng Tâm. Sau đấy, từ sự trưởng dưỡng lòng đại từ này, thứ khởi lên vì cha mẹ của chính mình, đại bi khởi lên. Sau đấy, từ đại bi khởi lên đại hỷ, bởi khi con biết rằng hữu tình chúng sinh không tồn tại cố hữu, đại hỷ khởi lên như là kết quả. Hơn thế nữa, đại xả khởi lên khi chúng ta nhận ra rằng, từ quan điểm của chân lý thực sự, rốt ráo, ngã và tha không tồn tại cố hữu. Sự xả như vậy thoát khỏi mọi bám chấp nhị nguyên vào chủ thể và khách thể.

Như vậy, trước tiên hãy rèn luyện tâm trong Tứ Vô Lượng và sau đấy, bắt đầu bằng con đường của Biệt Giải Thoát, theo sau bởi con đường Bồ Tát và cuối cùng, con đường của Chân ngôn Bí mật. Rốt ráo, trong Chân ngôn Bí mật, chúng ta xem xét bản tính của tâm và đạt đến sự hiểu rằng tâm là bất nhị. Điều này được nhắc đến như là ‘kiến thức duy nhất giải thoát tất cả’. Khi chẳng có bám chấp nhị nguyên và con hiểu được bản tính của tâm, con trở nên biết tất cả: Do đó, nó được nhắc đến như là ‘kiến thức duy nhất giải thoát tất cả’. Trong truyền thống Kinh thừa, Tâm Kinh nhắc đến ‘phạm vi của trí tuệ nguyên sơ tự thấu biết’. Tâm Kinh nói rằng:

“Kính lễ Trí Tuệ Hoàn Hảo,

Mẹ của những Đấng Chiến Thắng!”

Ở đây, ‘sự tự thấu biết’ liên quan đến việc biết được bản tính của tâm, như nó là. Nó là sự chứng ngộ rằng, “Ồ, đây là tâm bất biến” – tâm thoát khỏi mọi ý nghĩ và thoát khỏi sinh và tử, giống như hư không. Nếu con hiểu tâm mình theo cách này, chẳng có gì trong cả luân hồi và Niết Bàn mà tâm không bao trùm.

Ví dụ, nhiều hoạt động trên thế gian này được tiến hành bằng năng lượng điện. Thực sự, tất cả các quốc gia trên thế giới đều hoàn toàn nương tựa nó. Nhưng có những cấp độ bên ngoài, bên trong và bí mật của năng lượng điện và năng lượng điện bí mật có kết nối lớn lao với tâm. Nhưng có một hay có hai năng lượng điện? Thực sự, chỉ có một năng lượng điện và bản tính của tâm con cũng giống như vậy. Đó là gốc rễ hay tri kiến của thiền định một vị, điều tức là tri kiến về sự bất khả phân của luân hồi và Niết Bàn. Khi con nhận ra điều này, bám chấp nhị nguyên được tiêu trừ (sang) và tâm sau đấy trở nên bao la (gye) như hư không. Đó là tri kiến Phật giáo rốt ráo và nó là sự quy y rốt ráo. Vì thế, trước tiên, sự quy y của Biệt Giải Thoát là từ bỏ tổn hại và nguyên nhân của tổn hại với chúng sinh khác. Sau đấy, trên con đường Bồ Tát, Bồ đề tâm khởi lên – và con cần hiểu Bồ đề tâm, bởi nếu con không hiểu Bồ đề tâm tương đối, con sẽ không thể đạt được nhiều hơn sự hiểu kiến thức đơn thuần về Đại Thủ Ấn rốt ráo hay tính Không. Như thế, con trước tiên cần phát khởi Bồ đề tâm tương đối, từ vô lượng trong dòng tâm thức.

Như đã miêu tả, con có thể trưởng dưỡng Bồ đề tâm tương đối, tâm yêu thương này, bằng cách quán chiếu về lòng từ của mẹ con, chư đạo sư của con, đất nước của con và v.v... Con cần thực sự quán chiếu điều này bằng cách nhớ về lòng từ và phát triển mong ước đền đáp. Mong ước đền đáp lòng từ nghĩa là một cảm giác chân thật khởi lên trong tâm con rằng: “Ồ, họ thật từ ái”. Khi cảm giác này khởi lên, con có được Bồ đề tâm. Một cách khác là nghĩ về những con đường mà con đã đi qua. Ai đã làm những con đường này? Đất nước đã làm chúng; một hay hai người chẳng thể làm chúng. Biết điều này sẽ khiến con nghĩ rằng đất nước thật quý báu. Hoặc con có thể nghĩ về cảnh sát của đất nước – những người bắt giữ tội phạm và đưa chúng vào tù. Tuy nhiên, mọi chuyện có thể xảy ra rằng, bởi nghiệp từ các đời quá khứ, con kết thúc trong tù ngục mà chẳng làm bất cứ điều gì sai; ví dụ, thầy đã bị tống giam, mặc dù thầy chẳng làm điều gì sai. Nhưng dẫu cho điều đấy có thể xảy ra, nếu các quốc gia không có luật pháp, người ta không thể nào cùng tồn tại. Vì vậy, bằng cách nghĩ rằng “tù ngục trong thế giới bên ngoài là tốt,” một nhận thức thanh tịnh khởi lên ngay cả với tù ngục. Và nếu con nghĩ theo cách này, con sẽ thấy ba cõi thấp hơn là một sự tịnh hóa các ác nghiệp. Các cõi địa ngục, ngạ quỷ và súc sinh giống như cơ sở y tế hay bệnh viện, nơi mà ba độc phiền não được phẫu thuật cắt bỏ và ác nghiệp được tịnh hóa. Và bởi Phật tính ở đó chẳng có sinh hay tử, con sẽ một lần nữa thoát khỏi các cõi thấp hơn. Mọi hình tướng và sự tồn tại là cõi thanh tịnh bất tận và mọi bệnh tật cùng khổ đau trong thế giới bên ngoài là một sự tịnh hóa các ác nghiệp của thân. Như thế, nó tốt đẹp. Khi điều này được nhận ra, các phiền não tự trị không còn có thể khởi lên nữa và nếu phiền não không khởi lên, các hình tướng của ba cõi thấp hơn không thể hiển bày.

Sau đấy, khi trở thành Phật, chúng ta làm lợi lạc chúng sinh trong ba cõi thấp hơn – do đó, chư Phật thực sự đến ba cõi thấp hơn. Nhưng chư vị trải qua các cõi thấp hơn như thế nào? Thực sự, với chư vị, đến các cõi thấp hơn giống như đến cõi Tịnh độ, nó giống như chơi trò chơi. Và bởi hữu tình chúng sinh bình phàm không xuất hiện trước chư vị, chư Phật nói rằng chư vị trải qua sự thích thú trong ba cõi thấp hơn, giống như chư thiên trong vườn lạc thú. Như thế, đây là cách thức ở cấp độ của Phật quả. Và gốc rễ của điều này là gì? Nó đến từ đạo sư. Nếu con phát khởi niềm tin với tất cả chư đạo sư, không phân biệt giữa tốt hay xấu, niềm tin này giống như một hạt giống.

Có hai cõi tham chiếu căn bản: Các cõi thấp hơn mà chúng ta trưởng dưỡng lòng bi mẫn và các cõi cao hơn mà chúng ta phát khởi niềm tin. Và niềm tin của con dành cho cõi cao hơn càng lớn, lòng dũng mãnh và sức mạnh của tâm con sẽ càng lớn hơn; trong trường hợp đó, con sẽ có thể câu triệu được hiệu lực. Như thế, cõi giới của niềm tin cần phải bao la và tri kiến thanh tịnh cũng cần phải bao la. Khi con có tri kiến thanh tịnh, tâm con sẽ trở nên thanh tịnh. Nhưng nếu con lại xem xét sự thanh tịnh hay bất tịnh của một đối tượng bằng tâm bất tịnh, con sẽ không thấy được thứ gì là thanh tịnh. Sau đấy, thậm chí nếu thứ gì đó thực sự thanh tịnh, con sẽ chỉ thấy các lỗi lầm. Ví dụ, có nhiều người thấy lỗi trong Đức Dalai Lama. Thật tệ làm sao! Ai đó như Đức Dalai Lama khai mở mắt giải thoát trong hữu tình chúng sinh của thế giới này; Ngài chỉ cho họ sự vận hành của nhân và quả. Thậm chí nếu chính Đức Phật có ở đây, Ngài cũng chẳng thể tiến hành những hoạt động bao la như vậy. Và không có sự khác biệt nhỏ nhất nào giữa Ngài và Đức Phật. Hơn thế nữa, không chỉ Đức Dalai Lama, mà tất cả chư đạo sư tâm linh đều như vậy. Tâm chư vị là Phật. Khi con biết điều này, con sẽ nghĩ rằng: “Ồ, tâm Ngài là Phật”.

Và lý do mà tâm chư vị là Phật là bởi chư vị không bám chấp vào ngã. Thay vào đó, chư vị có từ và bi. Do đó, thân chư vị là Tăng, khẩu chư vị là Giáo Pháp linh thiêng và ý chư vị là Phật: Tam Bảo viên mãn trong một đạo sư tâm linh. Và nếu con suy nghĩ theo cách như vậy, con sẽ chẳng phân biệt giữa bất kỳ vị nào trong số chư vị là tốt hay xấu. Vì lẽ đó, hãy khởi lên từ và bi dành cho hữu tình chúng sinh, những vị chưa có được một con đường tâm linh. Và hãy tùy hỷ các phẩm tính tốt lành của tất cả những vị đã có được một con đường tâm linh trên thế gian này. Nếu con gom góp chỉ những phẩm tính tốt đẹp, niềm tin sẽ khởi lên trong con – và đây là phẩm tính tốt đẹp của chính con. Nhưng hãy biết rằng nếu con lại thấy những lỗi lầm, con sẽ trở nên sai sót. Và sai sót là gì? Có ba ý nghĩ không nên khởi lên trong tâm con: tham lam, ý nghĩ gây hại và tà kiến. Ba điều này là bệnh tật tồi tệ nhất của tâm; vì thế, đừng phát triển chúng! Nếu con xem xét sự thanh tịnh hay bất tịnh của các đối tượng bên ngoài, con sẽ không thấy chúng bằng mắt trí tuệ; thay vào đó, con sẽ thấy điều bất tịnh là thanh tịnh và điều thanh tịnh là bất tịnh, giống như ai đó bị bệnh vàng da thấy vỏ ốc trắng là vàng. Vì thế, tri kiến thanh tịnh của bản thân con là quan trọng hơn cả.

Dâng cúng dường lên đạo sư theo cách này thì vĩ đại hơn nhiều việc dâng các món cúng dường lên tất cả chư Phật ba đời. Vì vậy, hãy hiểu rằng trong đạo sư, ba thân và năm trí đều viên mãn. Và chúng thực sự trọn vẹn bên trong tất cả chư Lama, tất cả chư đạo sư tâm linh. Nếu con nghĩ rằng một vị Lama hay đạo sư tâm linh ít nhất cũng có vài phẩm tính thì Ngài sẽ có thể giảng dạy cho con ý nghĩa của nghiệp, nhân và quả và Ngài sẽ có thể dạy con Ba Mươi Bảy Thực Hành Của Chư Bồ Tát. Do đó, nếu hôm nay, con hiểu về nghiệp thật tốt và con cũng trưởng dưỡng Bồ đề tâm lặp đi lặp lại nhiều lần, con sẽ, với sự chắc chắn một trăm phần trăm, đạt giác ngộ như là kết quả – ngay cả khi con nói rằng con không muốn, bởi chấp ngã sẽ được tịnh hóa. Bởi khi không còn chấp ngã thêm nữa và con hiểu được bản tính của tâm, con nhận ra rằng: “Tâm của tôi là Phật, mặc dù tôi chẳng bao giờ nhận ra”. Phật là tâm của chính con.

Tổ Jamgon Kongtrul[2] nói rằng:

“Các ý nghĩ lan man là Pháp thân,

Nhưng tôi chẳng bao giờ nhận ra điều này”.

Nhưng nếu con biết được trạng thái tự nhiên và con buông bỏ các ý nghĩ thì các ý nghĩ sẽ chẳng thể làm gì con. Bằng cách buông bỏ các ý nghĩ và việc con nhận ra chúng bằng trí tuệ, các ý nghĩ chẳng là gì mà chỉ như sóng trên nước: Chúng sẽ biến mất. Tuy nhiên, nếu con bám chấp và nắm chặt lấy chúng và rồi gây chiến với người khác bởi các nhận thức nhị nguyên, con sẽ tích lũy nghiệp. Sau đấy, kết quả sẽ chín muồi và con sẽ trải qua khổ đau trong đời này. [Trích dẫn tiếp tục:]

“Đó là trạng thái tự nhiên nội tại, không tạo tác,

Nhưng tôi chẳng thể tuân theo”.

Nhưng khi con có thể duy trì bản tính của tâm – giác tính sáng tỏ, thứ thoát khỏi mọi ý nghĩ – con sẽ nhận ra tất cả các ý nghĩ thiện và bất thiện và chúng sẽ tan rã và trở nên được giải thoát, giống như sóng trên nước. Do đó:

“Tâm của tôi là Phật, nhưng tôi chẳng bao giờ nhận ra.

Ý nghĩ lan man là Pháp thân, nhưng tôi chẳng bao giờ nhận ra.

Đó là trạng thái tự nhiên nội tại, không tạo tác, nhưng tôi chẳng thể tuân theo”.

‘Trạng thái không tạo tác’ là tâm không bị che lấp bởi các cảm xúc phiền não. Ví dụ, nếu con tức giận với ai đó hôm nay và cảm giác “anh ta thật tệ” vẫn duy trì vào ngày mai, tâm con chưa phải là không tạo tác hay không thay đổi. Sân hận đã thay đổi con. Nhưng nếu con không tạo tác, ngay cả khi con có một trận chiến thực sự vào hôm qua, bất kể ai đó đã tổn thương con nhiều đến đâu, không cảm giác nào về chuyện đó còn duy trì khi con gặp lại người này. Đây là tâm không tạo tác, không dao động. Chẳng sân hận hay tham luyến hoặc bất kỳ cảm xúc phiền não nào có thể thay đổi nó. Khi điều này xảy ra, tâm con sẽ không ngu dốt hay không biết, và con sẽ có thể nhận ra những giấc mơ vào ban đêm. Tâm con sẽ sáng tỏ.

Tâm không tạo tác nhờ trí tuệ, bởi trí tuệ của nó đang không bị che lấp. Điều này được gọi là ‘phạm vi của trí tuệ tự thấu biết’ và với nó, con sẽ có thể nhận ra bằng sự sáng tỏ [như] pha lê này bất cứ điều gì khởi lên trong tâm. Và theo cách này, bất cứ điều gì khởi lên sẽ tan rã, giống như sóng trên nước. Đây là tâm không tạo tác, tâm như hư không, thứ thoát khỏi mọi ý nghĩ. Trích dẫn ở đây kết thúc bằng cách nói rằng:

“Đó là trạng thái tự nhiên nội tại, không tạo tác, nhưng tôi chẳng thể tuân theo”.

Đó là cách mọi thứ thực sự là trong trạng thái tự nhiên của chúng, nhưng tôi không có sự xác quyết về điều này”.

Thực sự, chẳng còn gì khác để thiền định về và ngoài việc nhận ra mọi ý nghĩ bằng tâm sáng tỏ, chẳng còn Phật nào vĩ đại hơn. Nó chỉ cần được làm quen. Như thế: “Đó là cách mà mọi thứ thực sự là trong trạng thái tự nhiên của chúng, nhưng tôi không có sự xác quyết về điều này”.

Có ba học giả được xem là những hóa hiện của Văn Thù Sư Lợi: Je Tsongkhapa, Gyalwa Longchenpa và Sakya Pandita. Về trạng thái tự nhiên này, trong Kho Tàng Chỉ Dẫn Cốt Tủy, Đấng Toàn Tri Longchen Rabjam, một học giả chân chính, nói rằng:

“Không có sự nghiên cứu nào cao hơn việc nhận ra trạng thái tự nhiên”.

Vì vậy, thậm chí nếu con có nghiên cứu trong hàng vạn năm, nếu con không nhận ra trạng thái tự nhiên, con vẫn chưa hoàn thiện được trí tuệ. Trí tuệ hoàn hảo là sự chứng ngộ về trạng thái tự nhiên và trạng thái tự nhiên là bản tính như hư không của tâm, thứ thoát khỏi ngã và tha và nó có thể phá hủy mọi ý nghĩ. Đây là trạng thái tự nhiên. Do đó, sau khi giải quyết vấn đề nghiên cứu, Ngài nói: “Không có sự nghiên cứu nào cao hơn việc nhận ra trạng thái tự nhiên”. Đây là điều mà chúng ta gọi là ‘giác ngộ’ và “Đó là cách thức mọi thứ thực sự là trong trạng thái tự nhiên của chúng nhưng tôi không có sự xác quyết”.

Không có sự khác biệt giữa trạng thái tự nhiên và Phật quả. Và nó là cùng một trạng thái tự nhiên, dù nó được gọi là Đại Thủ Ấn, Đại Viên Mãn hay Trung Đạo: Từ quan điểm của các kinh văn và lý luận logic, nó được gọi là ‘Đại Trung Đạo’ trong khi từ quan điểm của truyền thừa gia trì thực hành, nó được gọi là ‘Đại Thủ Ấn’ hay ‘Đại Viên Mãn’. Mặc dù tên gọi khác biệt, ý nghĩa giống nhau. Đại Trung Đạo nói rằng:

“Đừng bám chấp vào bất kỳ thứ gì.

Đừng bám chấp vào một ý nghĩ nào khởi lên trong tâm con.

Hãy an trú như hư không.

Đừng lạc vào hướng nào”.

Đại Thủ Ấn (chak-gya-chenpo) nói rằng tâm không di chuyển, thứ không bám chấp, giống như hư không. Về nghĩa đen của Đại Thủ Ấn, chak liên quan đến tính Không trong khi gya nghĩa là ‘bao la’ hay tự nhiên trùm khắp, như hư không. Và từ quan điểm Đại Viên Mãn, khi bản tính của tâm được hiểu, con nhận ra rằng không có hiện tượng nào trong luân hồi và Niết Bàn không nằm trong tâm. Chúng đều là ánh sáng cố hữu của tâm con.

Ba Mươi Bảy Thực Hành Của Chư Bồ Tát nói rằng:

“Cách thức mọi thứ xuất hiện chính là tâm con.

Chính tâm từ nguyên sơ đã vượt qua các thái cực tạo tác”.

Đó là cách mà Ba Mươi Bảy Thực Hành Của Chư Bồ Tát giải thích Đại Thủ Ấn trong chương về trí tuệ. Vì thế, là một hành giả Phật giáo, hãy thực hành theo cách này, bởi nó là con đường chân chính của Đức Phật. Con đường này phụ thuộc vào điều gì? Nó phụ thuộc vào đạo sư tâm linh. Và con cần hiểu rằng trong đạo sư tâm linh, ba thân và năm trí đều viên mãn.

Bây giờ, thầy đã giải đáp những câu hỏi và như vậy, thầy muốn gửi lời “Tashi Delek[3]”.

Đức Garchen Rinpoche

Anh dịch: Ina Bieler 

Việt dịch: Pema Jyana

Hiệu đính: Dan Clarke. Chân thành cảm ơn Amber Moore vì đã giúp đỡ.

Nguồn Anh ngữ: The Guru Endowed with Three Kayas and Five Wisdoms 

Khi bạn đến một trung tâm Giáo pháp để thực hành, điều quan trọng là bạn vui hưởng việc thực hành và cảm thấy thanh thản và thoải mái. Bạn không cần phải ngồi trên sàn nhà; nếu bạn thích ngồi ở phía sau trên một chiếc ghế thì cũng tốt. Nếu bạn muốn ngồi ở phía trước, điều đó cũng tốt; hãy ngồi ở bất kỳ nơi nào bạn thích. Rất lợi lạc khi bạn thực hành ở nơi có những biểu tượng vật lý của thân, ngữ và tâm Phật, và tất cả những biểu tượng vật lý này có ở trong một trung tâm Giáo pháp. Nếu bạn thực hành tại nhà, cũng lợi lạc nếu có những biểu tượng này, nhưng nếu bạn không có thì đừng lo lắng về điều đó. Chúng không tuyệt đối cần thiết. Bạn vẫn có thể thực hiện một thực hành tốt lành mà không có chúng.

Bạn có thể thực hành Tara bất kỳ lúc nào, và thật tốt khi trì tụng thần chú của ngài mỗi khi bạn có thể, nhưng bạn không nên cảm thấy bị áp lực phải làm điều này. Bạn không nên cảm thấy bị thúc ép hay bắt buộc để làm thực hành hay trì tụng thần chú của ngài mỗi ngày. Đừng lo lắng! Không có những bắt buộc cứng nhắc. Đức Tara hoàn toàn thiện lành, vì thế bất kỳ khi nào bạn quyết định thực hành Tara, điều đó chỉ có thể lợi lạc, điều đó chỉ có thể tốt lành.

Có thể bạn đã nghe nói rằng điều quan trọng là phải nhận một quán đảnh trước khi thực hành bất kỳ pháp Du già Bổn Tôn nào. Nhưng cho dù bạn chưa từng nhận một quán đảnh, điều đó không có nghĩa là bạn không thể dấn mình vào thực hành này. Dứt khoát là bạn có thể thực hành Tara và bạn không phải lo lắng về việc bạn không được nhận một quán đảnh về thực hành này. Nếu một ngày nào đó bạn có cơ hội để thọ nhận một quán đảnh thì điều đó thật tuyệt vời, nhưng bạn không phải lo lắng về việc không thọ nhận nó, bởi việc ngồi xuống và thực hành Tara là một hoạt động vô cùng tốt lành. Chẳng có gì là sai khi thực hành đức hạnh!

Khi ta thực hành một sadhana, giai đoạn phát triển và giai đoạn thành tựu hòa hợp nhau, vì thế khi ta ngồi xuống và thực hành, điều quan trọng là thực hành toàn bộ sadhana. Nói chung, tốt nhất là thực hiện toàn bộ thực hành từ đầu đến cuối và không bỏ dở nửa chừng một khi bạn đã bắt đầu nó. Nhưng nếu bạn phải rời trung tâm Giáo pháp trước khi thực hành chấm dứt, hay nếu bạn không có thời giờ để chấm dứt khi bạn thực hành tại nhà, điều đó cũng tốt. Không có hại gì khi không kết thúc thực hành. Điều quan trọng mà bạn cần biết là Đức Tara luôn luôn chỉ có lòng từ và bi vĩ đại đối với chúng sinh. Ngài nhìn tất cả chúng sinh một cách bình đẳng, với lòng đại bi, vì thế không điều gì có thể làm ngài không vui với bạn. Không điều gì có thể làm ngài không thích bạn hay cảm thấy sân hận đối với bạn, bởi ngài chỉ có lòng từ và bi thanh tịnh, và ngoài điều đó ra không thể có điều gì khác.

Đức Tara không chỉ có lòng bi mẫn vĩ đại, vô hạn, không điều kiện, ngài cũng có hai loại trí tuệ hoàn toàn thấu suốt. Ngài có trí tuệ nhìn các sự việc giống như chúng ở trong bản tính tuyệt đối, và ngài có trí tuệ nhìn các sự việc trong sự đa tạp của chúng như các hiện tượng thông thường.

Ta bắt đầu sadhana Tara Trắng với những lời nguyện quy y và phát triển Bồ đề tâm. Trong bất kỳ hoạt động Giáo pháp nào – dù là nghiên cứu, thực hành, hay thiền định – ta phải có ba sự tuyệt hảo.

Tuyệt hảo thứ nhất là thiết lập một động lực hoàn toàn thanh tịnh ngay từ lúc khởi đầu. Ta làm điều này bằng cách phát triển tâm quy y và Bồ đề tâm. Kế đó ta thực hiện phần chính yếu của thực hành và trải qua các giai đoạn phát triển, tan hòa, và thành tựu. Ở phần giữa này, ta duy trì tuyệt hảo thứ hai, tuyệt hảo của sự không xao lãng, bằng cách luôn luôn không xao lãng trong thời gian thực hành. Kế đó, lúc kết thúc, là tuyệt hảo thứ ba, kết thúc hoàn toàn viên mãn, là sự hồi hướng. Ta kết thúc thực hành bằng cách hồi hướng công đức của thực hành cho sự lợi lạc của tất cả chúng sinh.

Trong bài nguyện quy y có nói:

Con và tất cả chúng sinh quy y tập hội cao quý của các vị Bổn Tôn Bhagavati (Hộ Phật), hiện thân của Phật, Pháp, và Tăng đoàn, cho đến khi đạt được giác ngộ.

Bhagavati hay các đấng Chiến Thắng siêu việt ám chỉ Đức Tara, và tập hội các Bổn Tôn Bhagavati, là Đức Tara và đoàn tùy tùng của ngài. Các ngài là hiện thân của Phật, Pháp, và Tăng. Ta lập lại lời nguyện quy y ba lần.

Có rất nhiều điều để nói thêm về sự quy y và tầm quan trọng của nó. Rất dễ tìm thấy nhiều giáo lý súc tích về nó trong những quyển sách và những hình thức khác, và bạn nên nghiên cứu các giáo lý đó. Ở đây tôi sẽ chỉ tiếp tục với một cái nhìn khái quát về sadhana.

Phần kế tiếp của sadhana là bài nguyện thứ hai, bài cầu nguyện phát triển Bồ đề tâm. Khi ta đọc bài nguyện này, ta lập một hứa nguyện giúp đỡ tất cả những bà mẹ chúng sinh - bao la vô hạn như không gian - đạt được giác ngộ của Đức Tara. Bồ đề tâm được phát triển nhờ sự phát triển Bốn Tâm Vô lượng (Từ, Bi, Hỉ và Xả) và khiến tâm ta vô cùng rộng lớn, bao la, tràn đầy lòng từ và bi, và cảm nhận một ý nghĩa của sự hứa nguyện. Ta nhận trách nhiệm mang lại hạnh phúc cho chúng sinh bằng cách an lập họ trong trạng thái giác ngộ của Đức Tara. Trong bài nguyện này ta đọc:

Nguyện mọi chúng sinh bao la vô hạn như không gian, là những bà mẹ của chúng con, được hạnh phúc và thoát khỏi đau khổ.

Con sẽ nhanh chóng giúp họ đạt được trạng thái tối thượng của Đức Tara.

Lời nguyện này được lập lại ba lần. Vào lúc bắt đầu của mỗi sadhana, dù là thực hành Bổn Tôn nào, ta luôn luôn bắt đầu với những lời nguyện quy y và Bồ đề tâm. Khi tụng những bài nguyện này, điều tối quan trọng là sử dụng thời gian để thực sự phát triển những trạng thái tâm đó, bởi việc phát triển một động lực hoàn toàn thanh tịnh vào lúc bắt đầu sẽ khiến cho thực hành có một năng lực vô cùng mạnh mẽ. Ta càng có thể phát triển động lực đó một cách mạnh mẽ, hoặc tâm ta càng rộng lớn và thanh tịnh khi tụng những bài nguyện quy y và Bồ đề tâm thì thực hành sẽ càng mãnh liệt.

Với những bài nguyện quy y và Bồ đề tâm, ta hoàn thành tuyệt hảo thứ nhất, thiết lập động lực hoàn toàn thanh tịnh vào lúc khởi đầu. Kế đó, ta bắt đầu thực hành thực sự với sự tịnh hóa, như có nói:

Ta tịnh hóa sự bám chấp của ta vào môi trường xung quanh bình thường của ta bằng cách hiểu rõ bản tính trống không thanh tịnh của nó và nhận ra rằng nó là một cung điện thiêng liêng hoàn toàn thanh tịnh hay cõi Phật.

Ta quán tưởng một lâu đài bảo vệ, hay một phạm vi bảo vệ, nó giống như một thùng đựng ở bên ngoài. Nó hoàn toàn bao bọc chúng ta và giống như một vòng ánh sáng cầu vồng. Phạm vi bảo vệ bao la này là điều đầu tiên hiển lộ nhờ nền tảng thanh tịnh của tính Không, và nhờ đó không điều gì ở bên ngoài có thể xâm nhập vào nó, vì thế bạn được che chở khỏi những chướng ngại và ngăn che tiềm tàng v.v...

Nếu ta đang thực hành sadhana này để bảo vệ hay che chở người nào đó đang đau khổ vì bệnh tật, đang bị hãm hại hoặc đang đau khổ theo cách này hay cách khác, hay thậm chí để làm lợi lạc cho toàn thể quốc gia, ta quán tưởng rằng tất cả những ai mà ta đang cố gắng giúp đỡ đều ở trong phạm vi bảo vệ này. Nếu ta đang thực hành cho quốc gia, ta quán tưởng toàn thể quốc gia ở bên trong phạm vi bảo vệ.

Có hai cách để phát triển hay quán tưởng Bổn Tôn. Ta có thể quán tưởng Bổn Tôn trong không gian trước mặt ta, là sự phát triển phía trước; và ta có thể quán tưởng bản thân mình là Bổn Tôn; là sự tự quán tưởng. Dù ta quán tưởng Bổn Tôn ở phía trước hay quán tưởng bản thân ta là Bổn Tôn, các chi tiết của vị trí, màu sắc, vật trang sức v.v... đều hoàn toàn giống như những hình ảnh được biểu thị trên một thangka, nhưng không nên nhìn những điều đó như một hình ảnh bằng phẳng, cứng chắc hay một pho tượng thuần nhất. Bổn Tôn không phải là một thực thể vật chất, cứng chắc như đất và đá, nhưng đúng hơn ngài có bản chất chói ngời của một cầu vồng. Bổn Tôn nên xuất hiện một cách trong sáng và sống động, với đủ mọi tính chất, y phục, các pháp khí cầm tay, vật trang sức, châu báu v.v... Tất cả những điều này nên xuất hiện hết sức rõ ràng nhưng không có thực chất, giống như một cầu vồng. Khi ta thiền định bản thân như Bổn Tôn, thân tướng ta xuất hiện một cách rõ ràng như Đức Tara nhưng không có bất kỳ tính chất thực có nào. Ta không còn thân tướng xương và thịt bình thường nữa, là điều mà ta thường bám chấp là bình thường và thực sự hiện hữu; nó trở thành thân ánh sáng cầu vồng chói ngời của Bổn Tôn.

Sau khi ta đã thiết lập phạm vi bảo vệ, sự quán tưởng xuất hiện hay phát khởi trong các giai đoạn. Trước hết, giai đoạn quán tưởng này viết:

Ở chính giữa, bừng nở một đóa sen, trên đó là một đĩa mặt trăng. Trên đĩa mặt trăng là một chữ TAM màu trắng sáng ngời, chiếu rọi ánh sáng làm lợi lạc tất cả chúng sinh. Ánh sáng quay lại và thẩm thấu vào chữ TAM.

Ở giữa vòng bảo vệ là hoa sen, trên đó là đĩa mặt trăng, và trên đĩa mặt trăng là chủng tự TAM màu trắng. Từ chữ TAM trắng, ánh sáng phát ra. Những ánh sáng đó phóng tới tất cả chúng sinh và hoàn thành mọi lợi lạc cho họ. Khi các tia sáng đã chiếu tỏa và hoàn thành lợi ích của tất cả chúng sinh, chúng quay lại và tan hòa vào chữ TAM. Sau đó, trong một khoảnh khắc duy nhất,

Đức Tara tuyệt đẹp. Ngài tô điểm bằng y phục lụa là và những món trang sức quý báu, chẳng hạn như những chuỗi đeo cổ v.v... Bàn tay phải của ngài bắt ấn bố thí siêu việt, và ngài cầm một hoa utpala trong bàn tay trái. Hai chân ngài xếp lại theo tư thế kim cương, phía sau ngài là một đĩa mặt trăng, và ở ba vị trí của ngài có ba chữ: OM, AH, và HUNG. Một chữ OM màu trắng ở trán; một chữ AH đỏ ở cổ họng; và một chữ HUNG màu xanh dương ở tim ngài. Từ ba chữ này, ánh sáng phát ra và thỉnh mời hiện thể trí tuệ (trí tuệ tôn) Tara. Từ cõi tịnh độ của ngài, Đức Tara đến và hợp nhất với Tara được quán tưởng trước mặt ta, và cũng hợp nhất với sự tự phát triển của ta, tự quán tưởng ta là Tara. Nói cách khác, hiện thể trí tuệ - Đức Tara trong cõi tịnh độ - được thỉnh mời và sau đó tan hòa vào các hiện thể thệ nguyện (thệ nguyện tôn), là các Đức Tara mà ta đã quán tưởng. Trong sadhana đặc biệt này, cả hai sự phát triển ở trước mặt và tự-phát triển đồng thời xảy ra. Trong một vài sadhana, sự tự phát triển được thực hiện trước, và sau đó đến sự phát triển trước mặt.

Có ba đặc điểm ta phải chú ý trong việc thực hành giai đoạn phát triển.

Trước hết, ta phải duy trì để quán tưởng được rõ ràng; ta phải bảo đảm rằng quán tưởng của ta luôn luôn rõ ràng và sống động.

Ta nên nhất tâm tập trung vào Bổn Tôn, khiến cho mọi phương diện của sự quán tưởng xuất hiện một cách sống động. Lúc ban đầu, việc phát triển một quán tưởng rõ ràng thì không dễ dàng, vì thế sẽ thật ích lợi khi bạn dùng một ít thời gian để nghiên cứu một hình ảnh của Bổn Tôn như một tấm hình hay một thangka, chăm chú nhìn Bổn Tôn cho đến khi bạn thực sự quen thuộc với mọi chi tiết của thân tướng Bổn Tôn.

Kế đó, khi bạn nhắm mắt lại, Bổn Tôn sẽ xuất hiện một cách tự nhiên và sống động. Nếu bạn dùng rất nhiều thời gian để nhìn vào hình ảnh, dần dần bạn sẽ quen thuộc với mọi chi tiết, và hình ảnh sẽ xuất hiện rõ ràng ngay tức thì mỗi khi bạn nghĩ đến nó. Bổn Tôn được quán tưởng của bạn nên xuất hiện như một cầu vồng, với bản tính chói lọi và trống không.

Nhưng giống như những màu sắc của một cầu vồng không có thực chất nhưng vẫn xuất hiện một cách sống động, trong trẻo và rõ ràng, tương tự như vậy, mặc dù Bổn Tôn không có thực chất và chói ngời, mọi chi tiết xuất hiện một cách rõ ràng và sống động.

Đặc điểm thứ hai mà ta cần bao gồm trong quán tưởng là việc hồi tưởng về sự thuần tịnh.

Mọi chi tiết của hình tướng Bổn Tôn có một ý nghĩa tượng trưng, và hồi tưởng sự thuần tịnh có nghĩa là quán chiếu về ý nghĩa tượng trưng của thân tướng Bổn Tôn. Chẳng hạn như Tara có bảy mắt và cầm một hoa sen. Những chi tiết này có ý nghĩa: sáu con mắt của ngài nhìn chúng sinh trong sáu cõi với lòng bi mẫn, và mắt thứ bảy – mắt trí tuệ ở trán ngài – là con mắt trí tuệ nguyên sơ. Việc cầm một hoa sen tượng trưng rằng mặc dù ngài xuất hiện giữa chúng sinh bất tịnh, đau khổ trong sáu cõi sinh tử để làm lợi lạc cho họ, nhưng giống như một hoa sen mọc lên từ bùn lầy, ngài an trụ trong sạch và không bị vấy bẩn bởi những ô nhiễm của sinh tử. Giống như bùn tuột khỏi hoa sen mà không hề làm hoa biến đổi, sự thuần tịnh của Đức Tara không bị sinh tử làm ô nhiễm. Ấn bố thí siêu việt mà ngài thực hiện với bàn tay phải tượng trưng rằng ngài biểu lộ thiện tâm và sự bố thí đối với chúng sinh. Ngài làm việc để hoàn thành mục đích của họ (sự giải thoát) nhờ việc bố thí Giáo pháp (Pháp thí), và ngài cũng thực hiện mọi hình thức bố thí khác để hoàn thành mục đích của chúng sinh.

Đặc điểm thứ ba ta cần giữ trong tâm là sự tự hào thiêng liêng.

Mỗi khi ta phát triển bản thân trong thân tướng của Bổn Tôn, điều vô cùng quan trọng là phải cảm thấy một sự tự hào thiêng liêng, không nghi ngờ gì về việc ta có đầy đủ bản tính thuần tịnh của Bổn Tôn. Ta phải phát triển sự xác quyết rằng bản tính thuần tịnh của Bổn Tôn là bản tính nội tại của ta, vì thế khi ta thiền định về Bổn Tôn, ta có sự xác tín tuyệt đối rằng ta thực sự xuất hiện trong thân tướng của Bổn Tôn. Tự hào thiêng liêng này khiến cho những gia hộ mãnh liệt của thực hành Bổn Tôn thấm nhập dòng tâm thức của ta và giúp ta chiến thắng mọi loại trở ngại. Ta sẽ không chỉ đạt được kinh nghiệm và sự chứng ngộ mà cũng có thể tịnh hóa và chiến thắng bệnh tật của thân thể và những vấn đề khác.

Đó là ba đặc điểm mà ta luôn luôn cần đưa vào tâm khi thực hành giai đoạn phát triển: sự rõ ràng, sống động của việc quán tưởng; sự hồi tưởng về tính chất thanh tịnh, hay sự hiểu biết về những ý nghĩa tượng trưng; và sự hỗ trợ của lòng tự hào thiêng liêng.

Sau khi ta phát triển bản thân trong hình tướng của Bổn Tôn và thỉnh mời hiện thể trí tuệ – Đức Tara – đến từ trụ xứ thanh tịnh của ngài và hợp nhất với ta, ta cúng dường và tán thán ngài. Cúng dường là phương pháp để tích tập công đức, và nó cũng giúp ta tịnh hóa các cảm xúc phiền não – đặc biệt là sự tham muốn. Sau các lễ cúng dường, ta tán thán các phẩm tính của Đức Tara, và điều này khiến tâm ta mở trống để nhận những gia hộ của ngài, bởi ta phát triển một niềm tin và sự kính ngưỡng bằng cách nghĩ tưởng về những phẩm tính vĩ đại của ngài. Bài tán thán cũng tịnh hóa tâm ghen tị. Có một thần chú cho mỗi món cúng dường, ví dụ như: OM ARYA TARE SAPARIWARA ARGHAM PRATITSA SWAHA, và có một cử chỉ đi cùng với mỗi món cúng dường. Các món cúng dường là: argham (nước rửa mặt); padyam (nước rửa chân); pushpam (hoa); dhupam (hương); alokam (ánh sáng, chẳng hạn một cây nến hay đèn bơ); ghande (dầu thơm hay nước hoa); naiwite (thực phẩm); và shapta (âm nhạc). Ta tụng thần chú Phạn ngữ tương tự cho mỗi cúng dường, chỉ thay đổi tên gọi món cúng dường mỗi lần. Những vật đặc biệt này được cúng dường là bởi trong xứ Ấn Độ cổ xưa, mỗi khi có một vị khách quý đến nhà, gia chủ sẽ mời người ấy vào nhà và cung cấp cho khách nước rửa mặt, nước rửa chân v.v... để họ được an lạc và dễ chịu. Để làm vui lòng Đức Tara, vị khách mời tôn kính, ta dâng tất cả những món thú vị này, và bằng cách làm như thế, ta tích tập công đức.

Bài tán thán ở trong mục kế tiếp nói:

Vương miện của các vị trời và bán thiên không giống với vương miện của một vị vua. Trong trường hợp này, vương miện ám chỉ đỉnh đầu, và dòng này có nghĩa là ngay cả các vị trời và bán thiên đầy quyền lực cũng chạm đỉnh đầu của họ vào chân ngài để biểu lộ sự quý trọng và tôn kính.

Đây là thần chú để hợp nhất các hiện thể trí tuệ và hiện thể thệ nguyện mà ta đã đề cập ở trên. Trước hết ta quán tưởng bản thân trong thân tướng của Bổn Tôn, hiện thể thệ nguyện; kế đó ta thỉnh mời Đức Tara, hiện thể trí tuệ, từ nơi ngài an trụ trong các cõi thuần tịnh đến và ở với chúng ta, và ngài nhận những lễ cúng dường của ta.

Bây giờ ngài tan hòa vào ta, và chúng ta trở nên bất khả phân. Với thần chú này ta hợp nhất với Đức Tara và trở thành một với ngài trong bản chất.

Sau đó bài tán thán nói:

Ánh sáng của chữ TAM ở ngang trái tim, thỉnh mời các Bổn Tôn quán đảnh, là những vị Phật trong năm bộ Phật, và các ngài xuất hiện, mang các bình quán đảnh chứa đầy chất cam lồ. Kế đó, khi ta tụng thần chú OM SARWA TATHAGATA ABHISHEKATA SAMAYA SHRIYE HUNG, các ngài ban quán đảnh cho ta bằng cách rót chất cam lồ từ chiếc bình. Chất cam lồ đi vào đỉnh đầu ta và tràn ngập toàn thân ta. Khi cam lồ ngập đến đỉnh đầu, nó tạo thành vương miện của năm vị Phật. Giờ đây ta đã thọ nhận quán đảnh của các ngài, và những gia hộ của năm bộ Phật đã đổ vào ta.

Trong mục kế tiếp, ta tụng thần chú Tara.

Các chữ thần chú được đặt đều nhau trong một vòng tròn bao quanh chữ TAM tại trái tim, và khi bạn bắt đầu tụng thần chú, vòng chữ bắt đầu chuyển động theo chiều kim đồng hồ quanh chữ TAM. Kế đó ta tụng thần chú càng nhiều càng tốt. Thần chú Tara là

Sau khi tụng thần chú, ta cúng dường một lần nữa, giống như đã giải thích trước đây. Rồi một lần nữa, ta tụng những lời tán thán. Cũng giống như trước đây, mục đích của việc cúng dường và trì tụng những lời tán thán là để tích tập công đức và tịnh hóa các che chướng, đặc biệt là các che chướng liên quan tới sự yêu quý bản thân (ái ngã), nghĩ rằng bạn và những khát khao của bạn thì quan trọng hơn khát khao của những người khác. Như được giải thích trong chương Bảy Nhánh của quyển sách này, có nhiều loại cúng dường. Những gì có thể được dâng cúng thì không có giới hạn. Bạn có thể cúng dường trong tâm những gì mà người khác sở hữu và những gì không thuộc sở hữu của ai, tạo thành những món cúng dường vô hạn do tâm hóa hiện. Tâm bố thí này, cúng dường mọi sự cho Bổn Tôn, tịnh hóa những che chướng trong tâm – tâm ái ngã và quy ngã. Sự tán thán cũng tương tự như trước. Giai đoạn thành tựu, sự tan hòa, kết thúc những gì được gọi là thực hành “thực sự” hay “phần chính yếu”. Khi ta tụng BADZRA MU, ta để cho sự quán tưởng về bản thân ta như Bổn Tôn tan hòa, buông lỏng sự tự hào linh thánh của ta, sự xác quyết rằng ta là Bổn Tôn; nhưng ta không quay trở lại hình tướng bình thường của ta. Đúng hơn, ta chỉ an trú trong thiền định không quy chiếu. Không có Bổn Tôn; không có bản ngã tầm thường; chỉ có không gian, dhamadhatu (Pháp giới). Trong giai đoạn thành tựu, ta nghỉ ngơi trong sự nhận ra chân tính của mọi hiện tượng. Ta để cho mọi ý niệm tan hòa vào trạng thái đó, trong bản tính cố hữu. Ta thiền định như thế trong một thời gian, và sau đó ta lại xuất hiện trong thân tướng của Bổn Tôn và tụng lời hồi hướng.

Hồi hướng là tuyệt hảo thứ ba trong ba tuyệt hảo được bao gồm trong thực hành. Vào lúc bắt đầu của thực hành là tuyệt hảo của động lực hoàn toàn thanh tịnh mà ta thiết lập nhờ việc trì tụng lời nguyện quy y và Bồ đề tâm. Kế đó tới phần giữa, là tuyệt hảo thứ hai của sự tập trung không xao lãng trong phần chính của thực hành. Giờ đây, vào lúc kết thúc thực hành, sau khi ta tan hòa sự quán tưởng, ta chấm dứt thực hành với tuyệt hảo của sự hồi hướng hoàn toàn thanh tịnh và kế đó là các bài ước nguyện và kiết tường.

Đây là một thực hành vô cùng súc tích và ngắn gọn. Có nhiều sadhana dài hơn và phức tạp hơn với nhiều chi tiết, nhưng một khi ta hiểu rõ cấu trúc nền tảng của sadhana, ta có thể nhận ra rằng mọi thực hành Bổn Tôn đều chủ yếu xây dựng theo cấu trúc này. Vì thế ở đây tôi đã giải thích sadhana Tara, nhưng những bình giảng này cũng được áp dụng cho thực hành Quán Thế Âm, A Di Đà, và hầu như cho mọi Bổn Tôn yidam khác.

Khenpo Samurai

Việt dịch: Thanh Niên

Nguồn: Chương X: Thực hành bổn tôn Tara Trắng

Konchog Gyaltsen, Garchen Rinpoche đời thứ 8

Anh dịch: Ina Dhargye

Việt dịch: Konchog Kunzang Tobgyal 

Trích: Những lời khai thị từ Bậc Tôn Quý, Trung tâm Drikung Dharma Surya biên tập năm 2013

Con sẽ nhất tâm chánh định,

Nỗ lực trì giữ những kết quả của thiện nghiệp,

Đóng cánh cửa đi vào thai tạng và nghĩ đến sự kháng cự [việc đầu thai vào trong luân hồi] ;

Thời điểm này con cần kham nhẫn và khởi niệm thanh tịnh,

Loại bỏ đố kỵ và thiền định về Đạo Sư với vị phối ngẫu.

Câu kệ thứ sáu bắt đầu với “Giờ đây khi Trung Ấm Tái Sinh đang ló dạng trong con, con sẽ nhất tâm chánh định”. Giáo huấn này chỉ dẫn rằng loại bỏ sự bám chấp là tinh tuý của mọi thực hành của các hành giả Phật giáo. Ngài Sakya Pandita đã đưa ra lời khuyên này “Nếu con còn bám luyến vào cuộc đời này thì con không phải là một hành giả Pháp chân thật”. Vì vậy chúng ta cần phải cắt bỏ những bám víu vào cuộc đời này. Tất nhiên chúng ta vẫn cần làm ăn để tồn tại trong thế giới này nhưng chúng ta không nên bám chấp vào nó. Đầu tiên chúng ta phải nhận ra được sự bám luyến chấp trước của mình, nhận ra được tâm thèm muốn. Chúng ta sẽ cảm thấy như thế nào khi bám víu vào thứ gì đó? Ví dụ thử xem xét tòa nhà này, nó không phải là của con và con không mua nó. Con cảm thấy thế nào khi con bước vào tòa nhà này? Con sử dụng các thiết bị của tòa nhà nhưng không bám luyến vào chúng, con không cảm nhận rằng mình sở hữu tòa nhà. Con cảm thấy thờ ơ về nó. Bây giờ giả sử con mua tòa nhà này, vậy khi đó cảm giác của con thế nào? Nếu nó là của con, nếu con mua nó, thì rồi con sẽ đồng nhất mình với tòa nhà. Và vì vậy nếu điều gì xấu xảy ra đối với nó thì con sẽ cảm thấy khổ sở. Khi con bám víu vào nhiều thứ khác nhau thì tâm con trở nên đồng nhất với chúng – tâm trở nên vướng mắc vào những thứ đó. Ví dụ một vị Vua có thể vướng mắc vào vương quốc của mình, một người có thể vướng mắc vào gia đình của nó, hay vào chính cơ thể họ. Đầu tiên điều quan trọng là cần nhận ra được sự bám luyến chấp thủ. Chúng ta bám chấp vào những gì? Chúng ta bám chấp vào của cải, những thú vui, con cái, vợ chồng v.v... Tại sao sự bám chấp lại nguy hiểm? Sau khi chúng ta chết thì những bám chấp đó sẽ dẫn đến các phóng chiếu hãi hùng trong tâm của chúng ta. Vì vậy điều quan trọng là không trở nên quá bám luyến vào cuộc đời này cho dù chúng ta vẫn tham gia vào các hoạt động thế tục. Con hãy nhớ rằng trong Ba Mươi Bảy Pháp Tu Của Bồ Tát có dạy rằng “tâm thức – khách trọ trong ngôi nhà thân xác - rồi sẽ phải ra đi”. Nếu rồi cũng sẽ đến lúc chúng ta phải bỏ lại thân xác mình, thì còn cần gì phải nói đến của cải hay người thân? Khi con thực hành hạnh tách rời, con tách mình khỏi những vướng mắc vào các đối tượng của sự bám luyến. Con vẫn tiếp tục chăm lo cho nhà cửa, con vẫn tham gia vào nhiều hoạt động khác nhau nhưng tâm con không bị vướng mắc vào chúng. Để tâm mình có thể tách rời khỏi những đối tượng đó thì con nên suy ngẫm về những lợi ích của việc tách rời và những sai lầm của việc bám luyến. Con không cần phải dừng mọi hoạt động đang làm nhưng con cần phải ngăn không để cho tâm mình bị vướng mắc vào tất cả các đối tượng của sự bám luyến. Chúng ta cũng có thể tách rời khỏi những vướng mắc đó nhờ việc nhận biết được cuộc đời này cũng chỉ như một giấc mơ mà thôi.

Tại sao bám luyến chấp thủ lại tạo ra nhiều sự tổn hại như vậy. Đó là bởi vì chúng sinh vô minh, mặc dù họ mong muốn hạnh phúc nhưng họ lại không biết được đâu là nguyên nhân để tạo ra hạnh phúc. Vì vậy họ không tạo ra hạnh phúc mà trái lại, họ tạo ra càng nhiều khổ đau. Ví dụ nếu ai đó có một người bạn thân, anh ta nghĩ rằng mình cần người bạn đó vì anh ta cho rằng mình thật sự rất yêu người bạn. Nhưng nếu anh ta bám luyến quá nhiều thì cuối cùng mối quan hệ của họ sẽ đổ vỡ. Bám luyến và những cảm xúc ô nhiễm khác giống như thuốc độc, vô cùng nguy hiểm và tai hại. Nếu con bám luyến vào ai đó quá nhiều và cố để sở hữu họ, con sẽ tước đi sự tự do của họ. Như thế thì bám luyến dẫn đến xúc phạm và đố kỵ. Nếu tình yêu thương của con bị nhiễm ô bởi sự đố kỵ thì kết quả sẽ là buồn khổ. Bạn đời của con cuối cùng thậm chí sẽ không còn muốn sống chung với con nữa. Vì vậy điều quan trọng là hãy duy trì tình yêu thương thanh tịnh đối với bạn bè của con. Tình yêu thương thanh tịnh là gì? Đó là mong muốn cho bạn của con được hạnh phúc. Nếu con mong muốn hạnh phúc cho người khác thì tình bạn sẽ trở nên bền vững vì không có sự xúc phạm hay đố kỵ.

Có nhiều đôi vợ chồng đã sống với nhau cả cuộc đời. Điều này là hoàn toàn có thể. Nhưng nếu có quá nhiều sự bám luyến và xúc phạm thì mối quan hệ cuối cùng sẽ đổ vỡ. Đó là nguyên nhân của rất nhiều khổ đau ngay lúc này và cho cả sau cuộc đời này. Một số cặp vợ chồng có vấn đề và chúng ta có thể làm gì khi gặp điều này? Chúng ta cần giáo Pháp. Giáo Pháp giảng giải ba mức độ của đường tu: thừa Biệt Giải Thoát, thừa Bồ Tát và thừa Kim Cang. Con có thể áp dụng các phương pháp của bất kỳ thừa nào trong ba thừa kể trên để vượt qua được các phiền não. Theo thừa Biệt Giải Thoát (giải thoát cho riêng bản thân) thì hành giả được dạy nhận ra những lỗi lầm của phiền não. Ví dụ khi sân hận nổi lên, hành giả nhận ra được rằng cảm xúc sân hận đó là nguyên nhân của khổ đau. Sân hận là nhân của các cõi địa ngục, do bởi sợ hãi việc bị tái sinh trong địa ngục nên hành giả có thể loại bỏ được sân hận. Trong thừa Biệt Giải Thoát, mỗi loại cảm xúc ô nhiễm sẽ có một phương pháp đối trị. Nhưng chúng ta vẫn chưa nhổ tận rễ nguyên nhân căn bản nhất của các phiền não. Hiểu ra được điều này, chúng ta bước vào thừa Bồ Tát. Khi bước vào thừa Bồ Tát, chúng ta nhận ra rằng tất cả chúng sinh đều đã từng là cha mẹ của mình và hiểu được rằng trạng thái ô nhiễm của tâm thật là độc hại. Coi tất cả chúng sinh là cha mẹ mình, chúng ta có khả năng bứng rễ tất cả các phiền não như sân hận, đố kỵ, ngạo mạn v.v... Ví dụ nếu con yêu thương đứa con của mình và con có Bồ Đề Tâm thì một cách tự nhiên con sẽ thực hành Sáu Ba La Mật trong mọi hành động con làm. Ví dụ nếu con trao cho con mình một cách vô điều kiện thì đó là thực hành hạnh Bố Thí. Nếu con không hề bực tức ghét bỏ con mình thì đó là hạnh Nhẫn nhục. Nếu con trưởng dưỡng tình yêu thương thanh tịnh thì điều đó sẽ mang lại lợi ích cho con trong cuộc đời này và vào thời điểm con chết. Sau đó khi chúng ta bước vào Mật thừa hay Kim Cang thừa, chúng ta nhận ra rằng “ta” và “người” thực chất không hề tồn tại, rằng chân tâm của tất cả là như nhau. Tạm thời tâm của chúng sinh trở nên giống như những tảng băng do bởi những hệ quả và dấu ấn nghiệp tạm thời. Thực ra ta và người không hiện hữu. Nếu con nhìn thấy lỗi lầm của người khác thì nó cho thấy rằng thực ra con có lỗi lầm. Con thấy lỗi lầm từ người khác là do bởi con bị nhiễm ô bởi suy nghĩ nhị nguyên. Tuy nhiên chân tâm luôn luôn thanh tịnh: đó là Phật tánh. Nếu con nhìn nhận theo cách này thì các phiền não của con sẽ giảm ít nhất là một nửa. Tuỳ vào hoàn cảnh, con có thể áp dụng bất cứ biện pháp nào trong ba thừa trên để loại trừ các phiền não và giải thoát mình khỏi sự kìm kẹp của chúng.

Dòng đầu tiên của kệ này nói rằng, Trung Ấm Tái Sinh là một điểm ngoặt quan trọng. Trong Trung Ấm Tái Sinh, người mất bỏ lại thân cũ và chưa đi vào một thân mới. Khi đó thần thức thèm khát việc có được một thân mới. Do người mất đã bỏ lại sắc uẩn – là thân vật lý – và chỉ còn sở hữu bốn uẩn còn lại được gọi chung là “bốn danh uẩn”, bao gồm thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn và thức uẩn. Chính vì thế thần thức trải nghiệm cảm giác tương tự như khi đang còn sống, nhưng chỉ khác là sẽ rõ nét và mạnh mẽ hơn. Ngoài ra thần thức trong thân trung ấm có khả năng thấu thị. Ví dụ thần thức có thể nhìn thấu chủ ý của các thành viên trong gia đình hay của bạn bè, thần thức cũng có thể nhìn thấy sự tái sinh tương lai của mình. Khi chúng ta nghe truyền khẩu hay nghe âm thanh trong các lễ quán đảnh được trì tụng rất nhanh, chúng ta không hiểu được một từ nào cả chứ đừng nói đến toàn bộ ý nghĩa, nhưng trong giai đoạn trung ấm con sẽ có khả năng nhớ rất rõ ràng ý nghĩa đã trì tụng đó. Tuy nhiên, tất cả bất thiện hạnh của chúng ta đã tích tập trở thành thói quen cũng sẽ được thần thức với khả năng thấu thị phóng đại lên trong giai đoạn thân trung ấm. Cả những dấu ấn thiện lành và bất thiện sẽ hoá hiện trong giai đoạn này. Mặc dù thần thức trong giai đoạn thân trung ấm sở hữu những năng lực thấu thị nhất định nhưng thần thức ấy lại không hề có bất kỳ một năng lực tự kiểm soát nào.

Khi đang sống nếu tâm chúng ta không thể trở nên tĩnh lặng, nếu chúng ta bị sai sử bởi các suy nghĩ và cảm xúc, thì sau này khi ở giai đoạn trung ấm cũng sẽ tương tự như vậy. Khi đó chúng ta sẽ không có lựa chọn nào khác ngoài việc bị gió nghiệp lôi kéo đi mọi ngả. Nhiều niệm khởi, kể cả thiện lành và bất thiện, sẽ xuất hiện và thổi thần thức trôi nổi các ngả. Những ngọn gió nghiệp này thực chất là sự chấp ngã, mong muốn có được hạnh phúc cho bản thân và ghét việc bị đau khổ. Vì vậy thần thức trong thân trung ấm tìm kiếm một thân mới do bị sai xử bởi những chấp trước trong tâm. Không hề có hoặc chỉ có được ít chút sự kiểm soát đối với tâm của mình, cho dù thần thức nhận biết được lỗi lầm của các phiền não, thần thức vẫn phải chịu khổ đau khi hiểu được rằng mình vô dụng vì vẫn bị lôi kéo theo năng lực của sân hận mà không kiểm soát được bản thân. Tình thế này được gọi là “gió nghiệp”. Khi chúng ta bắt đầu lang thang trong Trung Ấm Tái Sinh, thần thức bị xô đẩy không phương hướng bởi gió nghiệp chẳng khác nào lông chim trong gió. Vào thời điểm này, sẽ xuất hiện những linh ảnh không thể tưởng tượng nổi của tuyết, mưa dông, bóng tối, kinh hãi và thần thức không có cách lựa chọn nào khác mà phải tái sinh theo nơi định sẵn bởi nghiệp lực. Tốt đẹp nhất nếu vào thời điểm này thần thức có thể nhớ đến Đạo Sư gốc của mình – mà với Đạo Sư đó thần thức giữ được mật nguyện nguyên vẹn không dứt đoạn - hoặc nhớ đến vị Bổn Tôn của mình, hoặc có thể thiền định về tri kiến v.v... thì khi đó thần thức có khả năng được giải thoát. Giả sử con một mình đi đến một địa điểm không người, hoang vắng và trơ trụi, con cảm thấy sợ hãi. Con không biết được sẽ gặp điều gì ở đó, có thể là động vật hoang dã, rắn độc hoặc bất cứ thứ gì khác sẽ đến và hãm hại con. Chính vì có thân thể làm khởi sinh sự sợ hãi này. Con sợ hãi rằng bất kỳ điều gì có thể xảy đến với con. Sự chấp ngã đã tạo ra thân này, cũng chính vì thân này mà con sợ hãi. Do bởi chúng ta là các hữu tình sống trong thế giới tan hoại, chúng ta rồi cũng sẽ bị tan rã.

Chúng ta là các hữu tình ở trong luân hồi và sống trong thế giới của sự giả hợp và tan hoại. Vũ trụ bên ngoài rồi cũng sẽ bị tan hoại. Chúng sinh bên trong là giả hợp và vì vậy vô thường và rồi cũng sẽ bị tan hoại. Sự sợ hãi trong giai đoạn thân trung ấm cũng là do bởi thói quen chấp ngã. Nếu bây giờ con hiểu được điều này thì vào thời điểm ở trong thân trung ấm khi những cảm xúc khổ đau khởi lên, con sẽ nhớ được Bổn Tôn một cách rõ ràng. Điều này sẽ giúp bảo vệ con khỏi mọi khổ đau và sợ hãi. Con cần phải nhớ được sắc tướng của Bổn Tôn với một tấm lòng yêu thương và sùng mộ. Nếu con có thể nhớ nghĩ đến Bổn Tôn ngay vào thời khắc của cái chết thì việc đạt được giác ngộ trong bản tánh của Bổn Tôn sẽ không phải là khó khăn. Ngay cả bây giờ nếu con có thể nhớ nghĩ về Bổn Tôn trong chốc lát thì điều đó đã vô cùng lợi lạc mặc dù chúng ta vẫn đang có một thân vật lý. Trong thân trung ấm chúng ta không có thân vật lý này nữa và vì vậy nếu con nhớ nghĩ về vị Bổn Tôn nào vào thời điểm đó thì con sẽ tan hoà vào trong trái tim của vị Bổn Tôn đó.

Vào thời điểm nào thì các vị Bổn Tôn an bình và các vị Bổn Tôn phẫn nộ sẽ xuất hiện. Trong tuần đầu tiên, các vị Bổn Tôn an bình sẽ xuất hiện. Nếu trong thời gian này chúng ta không nhận ra các vị và vì thế không được giải thoát, thì sau đó các dấu ấn nghiệp và tập khí sẽ càng trở nên thô nặng hơn. Rồi dần dần các Bổn Tôn phẫn nộ sẽ bắt đầu xuất hiện. Bản chất của các Bổn Tôn phẫn nộ là gì? Ví dụ khi người mẹ có một đứa con hư thì người mẹ sẽ trở nên phẫn nộ nhưng bà sẽ không bao giờ ghét bỏ đứa con. Sự phẫn nộ của người mẹ là một biểu lộ của tình yêu thương mãnh liệt đối với con mình. Người mẹ phẫn nộ trong một tâm thái bi mẫn mà không hề có một chút ghét bỏ hay tức giận nào. Vị Bổn Tôn nào sẽ xuất hiện để qua đó chúng ta được giải thoát phụ thuộc vào loại phiền não nào trôi nổi trong cuộc đời của chúng ta. Ví dụ nếu sân hận hay căm thù là phiền não nổi trội và chúng ta đã thực hành với nó và đã sử dụng nó như con đường tu thì chúng ta có thể nhận ra được sự phóng chiếu của cảm xúc này trong thân trung ấm và được giải thoát vào trong bản tánh của Kim Cang Tát Đoả. Sau đó tất cả các Bổn Tôn khác sẽ không xuất hiện nữa. Vì vậy chúng ta có thể được giải thoát vào bản tánh của vị Bổn Tôn có liên hệ với loại cảm xúc ô nhiễm nổi trội trong mình mà chúng ta cũng đã sử dụng như con đường tu trong cuộc đời ta.

“Nhất tâm chánh định” có nghĩa là gì? Nếu con có vị Đạo Sư gốc thì con nên nhớ nghĩ đến Ngài, hoặc nhớ nghĩ đến Bổn Tôn. Khi nhớ đến Đạo Sư thì con cần nhớ đến các giáo huấn về Bồ Đề Tâm mà Ngài đã ban truyền. Đây là ý nghĩa của việc theo chân Đạo Sư. Nếu nhớ về Bổn Tôn con có thể nhận ra Ngài trong thân trung ấm và được giải thoát. Trong giai đoạn trung ấm, thần thức đi tìm kiếm một thân mới và tuỳ thuộc vào những nghiệp lực và phiền não nổi trội, thần thức sẽ bắt đầu nhìn thấy những nơi chốn đầu thai tương lai của mình. Ví dụ dấu hiệu của việc đầu thai vào địa ngục là nhận thấy một nơi hoang vắng, một nơi có khói hay một nơi lửa cháy. Hoặc nếu con rất bám luyến vào gia đình hay người nào đó thân yêu, con có thể nghe thấy giọng của họ mời gọi con tới. Do bởi con rất bám luyến họ nên sẽ đi theo lời gọi của họ. Điều này sẽ dẫn đến việc đầu thai trong địa ngục rừng kiếm sắt “cây shamali” làm rách toạc thịt da mỗi lần con cố để thoát ra, hoặc con có thể bị đầu thai vào trong bất kỳ một cõi thấp nào khác. Sân hận và bám luyến tạo ra ma quỷ - chúng ta tự tạo ra chúng. Ví dụ máy chiếu thì ở chỗ này nhưng phim được chiếu ở chỗ kia. Làm sao sân hận lại tạo ra ma quỷ? Khi một người giận dữ đi vào giấc ngủ, người đó nằm mơ bị đánh, bị giết, hoặc nằm mơ đánh nhau với người khác. Trong thân trung ấm, người đó vẫn sẽ nghĩ “có ai đó sắp đánh tôi”, vì vậy ma quỷ sẽ hiện ra và đánh, giết người ấy. Và rồi người ấy nghĩ “mình đã bị giết”. Nhưng thực ra người ấy không chết. Còn làm sao bám luyến lại tạo ra ma quỷ? Ví dụ nếu con luyến ái với bạn gái và khao khát mong mỏi cô ấy, rồi [trong thân trung ấm] con nghe giọng cô ta gọi tới. Nếu con đi tới theo tiếng gọi đó, con sẽ đi tới địa ngục. Vì vậy ma quỷ được tạo ra bởi các phiền não như sân hận. Nếu con nhớ nghĩ đến Bổn Tôn thì trong trạng thái bản nhiên của tâm sẽ không có ma quỷ hiện ra. Bởi vì khi con nhớ nghĩ đến Bổn Tôn sẽ không có bám luyến hay sân hận và vì vậy sẽ chẳng có gì được phóng chiếu và xuất hiện trước con. Chính con tạo ra bất cứ điều gì xuất hiện đối với con. Tương tự như thế, Bổn Tôn cũng là phản chiếu của chính tâm con. Khi tâm con sáng rõ thì ánh sáng tịnh quang sẽ xuất hiện.

“Nhất tâm chánh định” có nghĩa là nhớ đến Đạo Sư, Bổn Tôn hay Bồ Đề Tâm. Nếu con thực hành điều này khi đang còn sống thì con sẽ có khả năng nhớ đến nó trong thân trung ấm. Vì vậy con đừng nên quá bám luyến vào những sự việc của cuộc đời này, vào con cái, chồng vợ v.v... bởi vì sự bám luyến đó sẽ mang con đến cõi thấp. Vì vậy hãy nhất tâm chánh định và trưởng dưỡng Bồ Đề Tâm - ước nguyện mang lại lợi ích cho chúng sinh, hay nhớ nghĩ về Bổn Tôn và Đạo Sư.

Và sau đó câu kệ khuyến khích chúng ta “nỗ lực trì giữ những kết quả của thiện nghiệp”. Trong giai đoạn trung ấm con nên nhớ đến những thiện hạnh con đã làm với thân, khẩu, ý, như là thực hành Bổn Tôn, trì tụng minh chú v.v... Việc nhớ đến những thiện hạnh này sẽ giúp chúng ta đi lên các cõi cao. Trong giai đoạn trung ấm các dấu hiệu khác nhau sẽ xuất hiện để chỉ ra con sẽ đi về đâu. Mặc dù có nhiều dấu hiệu, Thầy sẽ chỉ đưa ra vài ví dụ ở đây. Ví dụ nếu bị đầu thai ở địa ngục thì con sẽ thấy mình đi đến một nơi hoang vắng hoặc thấy mình đi chổng ngược với đầu ở dưới đất và chân ngược lên trên không trung. Dấu hiệu đầu thai ở cõi ngạ quỷ là thấy mình lang thang ở một nơi nhiều khói hay sương và không biết đi đâu. Nguyên nhân đầu thai ở cõi ngạ quỷ là tham lam và bủn xỉn. Dấu hiệu bị đầu thai ở cõi động vật có thể là, ví dụ chuyển động ngang giống như cá hay thấy mình ở nơi sát sinh động vật hoặc ở vũng lầy hoặc ở trong vũng máu v.v... Dấu hiệu của việc đầu thai trong cõi người hay cõi trời là thấy mình đi thẳng như người bình thường và còn có thể thấy linh ảnh như ánh sáng trắng hay sự chói sáng. Dấu hiệu đầu thai thành a tu la là thấy điều gì đó khơi dậy lòng ghen tỵ. Dấu hiệu đầu thai thành người là có thể thấy điều gì đó khơi dậy sự ham muốn. Dấu hiệu đầu thai thành vị trời là có thể nhìn thấy điều gì đó khơi dậy lòng kiêu hãnh. Những linh ảnh tương ứng với các loại cảm xúc ô nhiễm mạnh nhất của con sẽ xuất hiện. Chúng chỉ đơn thuần là sự phóng chiếu của những cảm xúc ô nhiễm và dấu ấn nghiệp của chính con. Loại cảm xúc ô nhiễm nào mạnh nhất sẽ ấn định đích đến của con. Nếu trong đời sống hàng ngày con hay tức giận và bị sai khiến bởi sự giận dữ thì kết quả là trong giai đoạn trung ấm con cũng sẽ không thể kiểm soát được sân hận. Nếu hiện tại con thực hành chánh niệm và tỉnh giác, nhận ra được những phiền não của mình và không bị chúng sai sử, thì con có thể duy trì được sự tỉnh giác đó trong thân trung ấm. Trong giai đoạn trung ấm, tất cả những sợ hãi của chúng ta sẽ tăng lên và phóng đại lên. Bất cứ điều gì sẽ xảy ra trong giai đoạn trung ấm thì đã đang xảy ra trong cuộc đời thường nhật. Đức Jigten Sumgon đã nói rằng “cuộc đời này, thân trung ấm và các đời vị lai - tất cả là một”. Chính vì vậy điều quan trọng là chúng ta cần nỗ lực thiền định và trở nên thuần thục khi chúng ta còn sống. Đức Jigten Sumgon cũng nói rằng “Ngay cả Bồ Tát ở địa thứ mười nếu tham gia vào bất thiện hạnh thì vẫn có thể bị đọa”.

Về việc tái sinh tại cõi sắc giới và vô sắc giới thì cũng có một số dấu hiệu nhất định xảy đến với những ai đã thực hành thiền định và trưởng dưỡng Bồ Đề Tâm, hoặc đối với những ai đã thấu hiểu tính Không nhưng chưa nhận ra được sự sáng tỏ của tính giác. Chúng ta nói về việc thực hành Pháp cho và nhận (tonglen), đặc biệt là nhận lấy khổ đau của chúng sinh. Nhiều người không biết ý nghĩa thực sự của những lợi ích mà pháp tu này mang đến cho mình và người khác. Ví dụ hãy nghĩ về một người nào đó có quan tâm đến thế giới này và mọi người. Chẳng hạn người đó có một số khó khăn riêng, nhưng giả sử có điều gì tồi tệ xảy ra trên thế giới thì người đó có thể quên đi khó khăn của chính mình mà chỉ nghĩ về người khác. Trong khoảnh khắc đó người này đã quên đi khổ đau của chính mình và nhận lĩnh khổ đau của người khác. Khi con nghĩ về những khổ đau của người khác thì những suy nghĩ về bản ngã sẽ tự nhiên giảm thiểu. Như chúng ta đã được biết trong câu chuyện tiền kiếp của đức Phật khi Ngài bị đầu thai ở cõi địa ngục và sau đó dấy lên lòng từ bi đối với đau khổ của các chúng sinh trong luân hồi, Ngài đã được giải thoát khỏi địa ngục. Nói tóm lại vào giây phút con nghĩ cho người khác thì lúc đó không có cái tôi. Tất cả lỗi lầm và đau khổ đều xuất phát từ bản ngã. Không có một đau khổ nào mà không có liên hệ tới bản ngã. Khi chúng ta nói được Đạo Sư bảo hộ thì điều đó không có nghĩa là Đạo Sư giữ con trong vòng tay Ngài và bảo vệ con, mà có nghĩa là nhờ hòa nhập với Đạo Sư sẽ không còn bản ngã nữa.

Chỉ dẫn tiếp theo là “Đóng cánh cửa đi vào thai tạng và nghĩ đến sự kháng cự [việc đầu thai vào trong luân hồi]”. Vào thời điểm đó điều quan trọng là cần nhớ đền chân tâm, Bồ Đề Tâm, Đạo Sư hay Bổn Tôn. Khi thần thức không thể tự kiểm soát mà bị thổi phăng đi bởi gió nghiệp, thần thức ấy sẽ thấy được nơi tái sinh tương lai, điều này được gọi là kết quả nổi trội. Khi nghiệp được tích luỹ thì sẽ luôn luôn có kết quả dưới ba dạng. Đầu tiên là kết quả của nghiệp chín muồi hoàn toàn. Thứ hai là kết quả tương ứng với nguyên nhân và loại này có hai hình thức: trải nghiệm tương ứng với nguyên nhân và hành động tương ứng với nguyên nhân. Thứ ba là kết quả nổi trội quyết định môi trường sẽ bị đầu thai vào mà không có quyền lựa chọn khác đi. Trước khi bị đầu thai vào nơi sinh mới, thần thức thấy những linh ảnh kinh hãi và bị rượt đuổi bởi những trận bão tuyết hỗn loạn, mưa đá, giông và gió bão. Thần thức tìm kiếm nơi an toàn để trú ngụ, nó cố gắng chạy trốn [khỏi linh ảnh hỗn loạn] và tìm thấy nơi ẩn náu tại một nơi do tiền nghiệp định sẵn. Thần thức sẽ đi vào nơi này mà không có lựa chọn nào khác, cố gắng để trốn tránh những gì nó thấy hãi hùng và nơi thần thức đến sẽ quyết định nơi tái sinh của thần thức.

Vào thời khắc này, điều vô cùng quan trọng là cần phải nhớ đến Đạo Sư, Bổn Tôn và Bồ Đề Tâm. Nếu làm được như vậy thì có thể đóng cánh cửa đi vào tử cung. Khi chúng ta chắc chắn việc sẽ tiếp tục tái sinh thì có cách để đóng cảnh cửa đi vào tử cung. Chúng ta có thể tái sinh theo bốn cách và tương ứng với bốn cách này thì có bốn dạng thực hành giai đoạn sinh khởi để giúp chúng ta đóng cánh cửa tái sinh theo bốn loại đầu thai. Ví dụ để đóng cánh cửa tái sinh vào tử cung thì chúng ta được dạy thực hành giai đoạn sinh khởi “năm thành tựu”. Ví dụ Bổn Tôn Chakrasamvara được quán tưởng theo năm bước. Để đóng cánh cửa tái sinh vào trứng [noãn sinh] thì chúng ta được dạy thực hành giai đoạn sinh khởi “bốn kim cương”, tức là hành giả quán tưởng Bổn Tôn theo bốn bước tương ứng với các mật điển du già. Để đóng cánh cửa tái sinh thông qua nhiệt và hơi ẩm thì thực hành quán tưởng giai đoạn sinh khởi theo ba bước được thực hiện – còn gọi là giai đoạn sinh khởi ba chánh định. Cuối cùng việc tu tập quán tưởng sinh khởi tức thời thì liên quan đến những tái sinh kỳ diệu xảy ra ngay lập tức. Ví dụ nếu thần thức sẽ tái sinh trong tử cung thì thần thức ấy sẽ nhìn thấy cha mẹ tương lai của mình đang giao hợp. Vào thời điểm này điều quan trọng là cần giữ được tri kiến thanh tịnh đối với cha mẹ tương lai và xem họ như các vị Bổn Tôn. Chính vì điều này mà giờ đây chúng ta thực hành việc coi tất cả các người nam là đức Quán Thế Âm (Chenrezig) và tất cả những người nữ là đức Quan Âm (Tara). Thấy được vạn pháp là thanh tịnh và mọi chúng sinh đều thanh tịnh là con đường Kim Cang Thừa. Khi chúng ta chuẩn bị đầu thai vào tử cung, chúng ta cần xem cha mẹ tương lai là các Bổn Tôn hoặc là Đạo Sư và vị phối ngẫu.

Nếu con gặp khó khăn trong việc quán tưởng rõ ràng giai đoạn sinh khởi thì con cũng có thể quán tưởng chủng tự gốc như được nói trong lễ quán đảnh. Trong Sáu Pháp Du Già Của Naropa có một pháp tu gọi là “huyễn thân”. Ở pháp tu này chúng ta quán tưởng tâm thức của huyễn thân trong hình dạng chủng tự. Chủng tự cũng có cùng bản chất với Bổn Tôn. Bất kỳ khi nào con sợ hãi thì hãy nghĩ về chủng tự HUNG hay TAM, đó là tinh tuý tâm (tâm yếu) của các vị Bổn Tôn. Khi trở nên quen thuộc với thực hành này, con sẽ có khả năng nhớ nghĩ về chủng tự và vì vậy có thể chuyển hoá tâm mình thành chủng tự HUNG, là tinh tuý của tâm. Điều này cũng tương tự như việc thực hành giai đoạn sinh khởi và vì thế rất lợi lạc. Nếu con có thể làm được điều này thì sẽ không cần chú tâm vào việc đóng cánh cửa đi vào tử cung bất tịnh hay không cần quán tưởng tái sinh vào các cõi Tịnh Độ. Nếu con có khả năng quán tưởng chủng tự gốc thì điều này sẽ bảo vệ con tránh khỏi khổ đau trong thân trung ấm. Điều gì sẽ xảy ra khi con quán tưởng chủng tự gốc? Bất kỳ khoảnh khắc nào có ý niệm về “tôi” mà lúc đó con có thể thiền định về chủng tự HUNG thì ý niệm về “tôi” sẽ chuyển hoá thành chủng tự HUNG. Cuối cùng sẽ không còn cái tôi nữa - sự chấp ngã thật sự biến mất. “Tôi” đã được chuyển hoá thành chủng tự gốc. Nếu trong thân trung ấm con có thể nhớ được chủng tự HUNG thì khi đó ý niệm về “tôi” cũng sẽ tan biến. Pháp tu này có một lợi ích vô cùng to lớn và con có thể quán tưởng chủng tự này theo tiếng Trung Quốc, tiếng Tây Tạng, hay tiếng Anh. Âm thanh là HUNG, TAM hay HRI – con có thể tuỳ chọn việc quán tưởng bất kỳ chủng tự gốc nào. Biết cách quán tưởng một chủng tự gốc cũng là đủ. Nếu con thực hành Bổn tôn Quan Âm (Tara) con có thể quán tưởng chủng tự TAM. Nếu con thực hành Kim Cang Tát Đỏa con có thể quán tưởng chủng tự HUNG. Con có thể quán tưởng bất cứ chủng tự nào con đã thực hành thuần thục. Khi con quán tưởng chủng tự, con sẽ nghĩ về Bổn Tôn và đây là điều chính yếu. Khi con quán tưởng chủng tự gốc của bất kỳ Bổn Tôn nào, tốt nhất là quán tưởng chủng tự đó ở rốn. Hãy nghĩ rằng tâm con chính là chủng tự. Ngoài ra khi con thực hành pháp chuyển di tâm thức (Phowa), con có thể quán tưởng chủng tự gốc rời cơ thể thông qua đỉnh đầu.

Những pháp tu này liên hệ đến vấn đề trọng tâm trong tất cả các thừa của Phật giáo. Ví dụ giáo lý của Vinaya (Luật Thừa) chủ yếu ngăn cấm những hành vi tham dục bởi vì bám luyến là gốc rễ của luân hồi. Ví dụ, khi thần thức trong thân trung ấm nhìn thấy hai con vật đang giao cấu, sự khơi dậy tham ái trong khoảnh khắc đó gắn với những hiện tượng trông thấy sẽ dẫn đến việc tái sinh trong cõi thấp. Do tham dục mà thần thức rơi vào trạng thái bất tỉnh và sau đó đầu thai thành động vật. Vì vậy nếu chúng ta tu tập giai đoạn sinh khởi thì chúng ta sẽ có thể nhớ đến thực hành này trong giai đoạn trung ấm.

Chúng ta sẽ có khả năng nhớ nếu tu tập chánh niệm. Chúng ta tu tập chánh niệm bằng cách nào? Nếu con đang rất đói và ai đó mang đến một món ăn tuyệt vời thì rõ ràng là con sẽ chẳng muốn gì hơn là ăn món đó. Nhưng đối với người đã nhận ra được chân tâm thì ngay lúc đó - với sự chánh niệm của mình - sẽ nhận ra được cảm giác ham muốn kia và qua đó thì cảm giác kia sẽ giảm thiểu. Nếu có thể làm được điều đó thì con có thể đóng cánh cửa đầu thai vào tử cung. Tương tự như vậy nếu sân hận khởi lên ở trong một trạng thái tâm thức chánh niệm thì con cũng có thể đóng cánh cửa đầu thai vào tử cung. Việc liệu con có thể đóng cánh cửa đầu thai vào tử cung hay không, con có thể nhận biết được thông qua việc xem xét xem mình bị sai xử bởi các cảm xúc ô nhiễm hay là mình có khả năng nhận biết được chúng thông qua chánh niệm. Khi chúng ta quán tưởng giai đoạn sinh khởi năm bước, đầu tiên chúng ta quán tưởng mặt trời và mặt trăng. Đây chính là hình ảnh biểu trưng cho sự hợp nhất của giọt tinh chất trắng và đỏ của cha và mẹ. Ở phía trên đĩa mặt trăng và mặt trời, chúng ta quán tưởng chủng tự HUNG mang bản chất của tâm thức chúng ta. Toàn bộ giai đoạn sinh khởi được thực hiện bởi trạng thái chánh niệm. Bằng cách thiền định về chủng tự HUNG, chánh niệm được duy trì một cách tự nhiên, bởi vì khi con nghĩ về chủng tự HUNG thì con sẽ không nghĩ về bản thân mình và như vậy vào lúc đó không có bản ngã. Nếu con không nghĩ về chủng tự HUNG thì tâm rơi vào trạng thái trì độn và không nhạy bén. Thường thì có ba kiểu trạng thái tâm bất thiện và trạng thái tâm trung tính. Đức Jigten Sumgon nói rằng thực chất thì không có những suy nghĩ trung tính, mà trạng thái tâm hoặc là thiện hoặc là bất thiện. Đó là bởi thật ra những suy nghĩ trung tính là hình thức vô minh cơ bản và vô minh tức là bất thiện. Trạng thái trung tính thực chất là trạng thái không tỉnh giác hay vô minh, chính vì vậy chúng ta luyện tập chánh niệm. Để duy trì chánh niệm thì việc sử dụng chủng tự HUNG để hỗ trợ việc chú tâm là rất có lợi và điều này sẽ mang lại lợi ích rất to lớn vào giai đoạn trung ấm nếu chúng ta muốn khoá cánh cửa đầu thai vào tử cung.

Để có thể vượt qua được giai đoạn trung ấm một cách tốt đẹp, đầu tiên chúng ta cần phải có ước nguyện không tái sinh trở lại thế giới này – trong luân hồi sinh tử, mà trái lại mong nguyện tái sinh trong cõi Tịnh Độ và đạt được giác ngộ để có thể mang lại lợi ích cho chúng sinh. Để đóng cánh cửa đầu thai vào tử cung con cần quán tưởng cha mẹ [tương lai] của mình là Đạo Sư và vị phối ngẫu, hoặc con cũng có thể nhớ đến các chỉ dẫn về chuyển di tâm thức, ví dụ như chuyển di tâm thức ba tri giác (perception), hay con cũng có thể nhớ đến Bổn Tôn. Việc trưởng dưỡng và trì giữ Bồ Đề Tâm một cách liên tục được gọi là chuyển di tâm thức Hoá thân. Bồ Đề Tâm, tình yêu thương và lòng bi mẫn mang lại lợi ích to lớn thậm chí khi chúng ta đang còn sống. Ví dụ khi chúng ta hồi hướng công đức cho người đã khuất, chúng ta có thể làm lợi lạc thần thức trong thân trung ấm và chúng ta chắc chắn mang lại lợi lạc cho chúng sinh trong các cõi thấp và cả chúng sinh trong các cõi cao. Bồ Đề Tâm luôn luôn mang lại lợi lạc.

Thủa xưa, đức Milarepa đang thiền định ở [núi thiêng] Lapchi. Sau sáu tháng mùa đông diễn ra và trời bắt đầu có nhiều mưa tuyết đến nỗi tất cả các ngả đường đều bị chặn kín bởi tuyết. Người ta không tìm thấy Milarepa ở đâu cả và các đệ tử của Ngài nghĩ rằng Ngài đã chết. Vì vậy họ đã cử hành một nghi lễ thay mặt cho Ngài. Nhưng thực ra Milarepa đã không chết. Sau đó khi các đệ tử gặp Ngài và hỏi làm sao Ngài có thể sống sót được thì Ngài đáp lại rằng đôi lúc các vị Thiên nữ và Không hành nữ xuất hiện và mang đồ cúng dường. Đôi lúc Ngài có cảm thấy hơi đói, đôi lúc vào một số ngày nhất định Ngài không cảm thấy đói một chút nào cả mà bụng của Ngài cảm thấy no. Đó chính là những ngày mà đệ tử của Ngài cử hành nghi lễ cúng dường cho Ngài. Từ điều này Milarepa thấy rằng nếu việc cúng dường như vậy mang lại lợi ích cho người đã mất. Khi chúng ta hồi hướng cho người đã mất thì thực ra tình yêu thương và Bồ Đề Tâm sẽ mang lại lợi lạc cho thần thức trong thân trung ấm. Hơn nữa hạnh bố thí và cúng dường cũng là phương thuốc đối trị đối với những phiền não như đố kỵ, luyến ái, tham lam v.v...

Khi còn trẻ Thấy có một trải nghiệm về thân trung ấm khi Thầy bị ốm rất nặng. Lúc đó Thầy bị sốt cao, rất ốm và gần như chết. Nếu lúc đó Thầy chết thì Thầy có thể bị đọa xuống địa ngục. Thầy thấy đầu mình chổng xuống đất và chân mình chổng lên trời. Dù lúc đó Thầy cố chồng gối lên cao thế nào chăng nữa thì cảm nhận đó vẫn tiếp tục. Những kiểu cảm nhận như vậy có thể diễn ra trước khi chúng ta thực sự chết. Chúng xuất hiện là do kết quả của những dấu ấn được lưu giữ trong dòng tương tục của tâm thức.

Dòng thứ năm của câu kệ thứ năm chỉ dẫn chúng ta phải luôn luôn duy trì nỗ lực tại mọi thời điểm “Thời điểm này con cần kham nhẫn và khởi niệm thanh tịnh”. Kham nhẫn ở đây muốn nói tới việc liên tục duy trì Bồ Đề Tâm. Niệm khởi thanh tịnh là muốn nói đến tri kiến Mật thừa hay Kim Cang Thừa, đó là bản chất thanh tịnh của vũ trụ và các chúng sinh. Tri kiến này có nghĩa là chẳng có gì bất tịnh để phải tránh bỏ, con có thể trở thành Bổn Tôn và đi tới cõi Tịnh Độ của Ngài thông qua việc quán tưởng sắc tướng của Ngài. Trưởng dưỡng tri kiến thanh tịnh có nghĩa là gì? Vào thời điểm con phát khởi lòng chí thành và sùng mộ thì con sẽ thấy được phẩm hạnh của tất cả. Ví dụ khi con phát khởi lòng chí thành đối với đức Phật A Di Đà, con sẽ nghĩ về những phẩm hạnh không thể nghĩ bàn của Ngài, ví dụ như trí huệ toàn giác thấu hiểu tâm của tất cả các chúng sinh và lòng bi mẫn và tình yêu thương mà Ngài dành cho tất cả sinh giống như tình cảm người mẹ trao cho đứa con của mình. Nếu con cầu nguyện Ngài, khẩn cầu Ngài ban năng lực bảo hộ và con nhớ nghĩ đến các phẩm hạnh của Phật A Di Đà, thì con sẽ trưởng dưỡng lòng tín tâm với Ngài và con sẽ có cái nhìn thanh tịnh đối với Ngài. Khi con nghĩ về các phẩm hạnh của Phật A Di Đà thì con sẽ cảm thấy hạnh phúc, vào khoảnh khắc đó tri kiến của con sẽ thanh tịnh cho dù việc quán tưởng có thể không rõ nét. Tâm con trở nên thanh tịnh vì vào lúc đó không có sự chấp ngã và khi không có chấp ngã thì chỉ có Phật tính. Chúng ta viên thành mọi ước nguyện thông qua phẩm tính của ba năng lực. Khi trưởng dưỡng tình yêu thương thì chúng ta có thể làm lợi lạc chúng sinh thậm chí ngay cả khi những chúng sinh đó không tin vào phúc lành này. Ai đó có thể nghĩ rằng đó chỉ là tưởng tượng mà thôi, làm sao thực hành này mang lại lợi lạc cho người khác? Hay chúng ta có thể nghĩ làm sao một bức tranh hay một hình ảnh của vị Bổn Tôn có thể thật sự mang lại lợi lạc? Và ba năng lực này là những gì? Thứ nhất là năng lực của động lực mà con phát khởi, nghĩa là động lực yêu thương và tình yêu thương thực sự mà con đang cảm thấy. Khi con yêu thương người khác thì tâm của con và của họ kết nối và họ sẽ cảm nhận được điều đó. Người con yêu thương cảm thấy hạnh phúc và con sẽ thấy hạnh phúc cho dù tình yêu thương không phải là thứ chúng ta có thể nhìn thấy bằng mắt phàm. Tuy không thể nhìn thấy bằng mắt phàm nhưng tình yêu thương lại có thể làm phát khởi cảm xúc. Năng lực thứ hai gọi là năng lực của chư Như Lai, đó chính là tình yêu thương vĩ đại mà chư Phật dành cho tất cả chúng sinh. Vì vậy khi chúng ta kết nối tình yêu thương nhỏ bé của ta cho chúng sinh với tình yêu thương vĩ đại của chư Phật, chúng ta thẩm thấu vào tình yêu thương của chư Phật và nó trở thành tình yêu thương vĩ đại. Năng lực thứ ba gọi là năng lực của Pháp giới. Đó là nền tảng nơi tâm chư Phật và tâm chúng sinh gặp nhau, giống như các dòng nước của đại dương mênh mang. Cũng giống như nước trong đại dương có cả ở dạng các con sóng và các tảng băng. Bản chất nền tảng là giống nhau. Chúng ta được nghe nói rằng: từ tính Không, mọi sự đều là có thể. Bởi vì nền tảng chung đó đã kết nối chúng ta cho nên chư Phật có thể mang lại lợi lạc và chúng sinh lang thang trong luân hồi có thể được giúp đỡ. Chúng sinh chịu đau khổ là do những điều kiện tạm thời đã làm cho tâm họ kẹt cứng lại thành như tảng băng, nhưng về khía cạnh chân thực thì không có chúng sinh hiện hữu riêng lẻ. Vì vậy năng lực của Pháp giới nằm trong chân tâm rỗng rang như hư không. Khi nào con nhận ra được chân tâm của mình thì con sẽ hiểu được năng lực của Pháp giới. Đó là nền tảng tâm duy nhất của chư Phật và chúng sinh. Chính vì những năng lực như thế, khi chúng ta trưởng dưỡng động lực thì chúng ta có thể mang lại lợi ích và viên thành các thiện hạnh. Tạm thời chúng sinh chịu đau khổ do bởi sai lầm chấp ngã, nhưng một khi mê lầm này được phá tan thì họ có thể trở thành giống như chư Phật. Những tâm nguyện như thế có thể được thành tựu thông qua phẩm hạnh của ba năng lực mà Thầy vừa nêu.

Hãy suy ngẫm rằng “từ vô thuỷ cho tới nay, tôi đã lang thang trong luân hồi. Giờ đây tôi đã có cơ hội thực hành Pháp. Tôi cần phải đạt được giác ngộ vì lợi ích của tất cả chúng sinh. Tôi cần phải nỗ lực”.

Sau đó chúng ta tiếp tục được dạy rằng “hãy loại bỏ đố kỵ và hãy thiền định về Đạo Sư với vị phối ngẫu”. Một điểm rất quan trọng là chúng ta cần nhớ đi nhớ lại rằng tất cả chúng sinh đều có Phật tính, rằng bản chất chân thực của họ là hoàn toàn thanh tịnh. Hiểu được điều này, khi con nhìn thấy bề ngoài tồi tệ của một con rắn độc nhưng con vẫn biết được rằng chân tâm của con rắn kia và chân tâm của con là hoàn toàn như nhau. Tạm thời con rắn kia xuất hiện dưới hình tướng khác lạ và đáng sợ, nhưng đó là kết quả của những nghiệp và duyên tạm thời mà con rắn xuất hiện như một hiện thân của sự sân hận. Con rắn đó sẽ không phải lúc nào cũng tồn tại theo hình tướng này. Khi nào nghiệp báo của thân rắn đó cạn kiệt thì hình tướng rắn sẽ mất đi. Tuy vậy Phật tính sẽ không bao giờ mất đi, Phật tính luôn trường tồn. Đức Phật đã nói rằng có Phật trong mọi chúng sinh. Hiểu được lời dạy này con sẽ trưởng dưỡng tri kiến thanh tịnh, vì thế con sẽ không còn thấy điều bất tịnh trong mình hay trong chúng sinh khác nữa. Khi nhìn vạn pháp thanh tịnh thì con sẽ trải nghiệm điều gì? Con sẽ hiểu được rằng vũ trụ và chúng sinh chỉ tạm thời xuất hiện dưới dạng nhị nguyên như là thanh tịnh hay bất tịnh, nhưng thực ra thì chẳng có gì là bất tịnh. Con sẽ cảm nhận vũ trụ giống như một đại dương mênh mông và chúng sinh giống như các tảng băng trôi trên đó. Nếu con gặp hai người nào đó, con sẽ nghĩ rằng mặc dù là hai người nhưng nền tảng tâm của họ là như nhau.

Dựa trên cơ sở gì để nói rằng hai người cũng chỉ là một mà thôi? Tri kiến Phật giáo được bao hàm trong hai chân lý. Chân lý thứ nhất là chân lý tương đối và theo chân lý này thì hai người là hai người khác nhau. Tuy nhiên thông qua tình yêu thương và lòng bi mẫn chúng ta loại bỏ được sự chấp ngã. Và khi không có chấp ngã thì chúng ta nhận ra được chân lý thứ hai là chân lý tuyệt đối: ta và người không tồn tại tách biệt nhau, chân tâm của chúng ta là như nhau. Hiểu biết này sẽ đưa con đến gần tri kiến Đại Thủ Ấn hơn. Thông qua tri kiến này con sẽ đạt được giải thoát trong cuộc đời này, trong các cuộc đời vị lai và trong thân trung ấm.

Để đạt được đích đến đó thì tri kiến thanh tịnh là vô cùng quan trọng. Nhưng tri kiến thanh tịnh có nghĩa là gì? Thường chúng ta hay nghĩ rằng các sự việc là hoặc tốt hoặc xấu. Chúng ta gọi một số người là bạn và gọi một số khác là kẻ thù. Nếu chúng ta tu tập tri kiến thanh tịnh thì dần dần chúng ta sẽ bắt đầu nhìn mọi thứ như đúng bản chất của chúng. Cái nhìn bất tịnh chỉ là sự phóng chiếu của những nghiệp bất tịnh, phiền não và tập khí của chúng ta. Thực ra vạn pháp thì thanh tịnh. Khi nhìn nhận mọi thứ là bất tịnh tức là chúng ta nhìn nhận chúng không giống như bản chất của chúng. Tinh tuý của Mật thừa là trưởng dưỡng tri kiến thanh tịnh, nhưng do bởi chúng ta thường nhìn mọi thứ theo thói quen nên chúng ta cần tìm cách vượt ra ngoài những quan niệm thói quen đó. Chính vì vậy mọi thứ đều phụ thuộc vào tâm nguyện. Khi chúng ta tu tập Bồ Tát thừa, chúng ta nguyện coi tất cả các chúng sinh như thể cha mẹ mình. Khi thực hành thuần thục điều này, chúng ta sẽ thực sự coi họ như cha mẹ của mình. Họ thực sự đã từng là cha mẹ của chúng ta trên phương diện thực tại tương đối.

Nếu chúng ta không tu tập tri kiến thanh tịnh thì chúng ta sẽ nhìn thấy lỗi lầm ở mọi nơi. Ví dụ có những người thậm chí còn nhìn thấy lỗi lầm trong đức Đạt Lai Lạt Ma, người chính là đại diện chân thực của Phật Thích Ca Mâu Ni. Ngài chẳng khác nào vầng thái dương trong thế giới này. Khi con nghĩ về lỗi lầm của bạn mình thì tình yêu thương của con cũng giảm sút ở mức độ tương ứng. Nếu con tiếp tục chỉ trích và nhìn thấy lỗi lầm trong những người bạn của mình thì cuối cùng con sẽ chẳng cảm thấy còn chút tình yêu thương nào nữa, rồi con và bạn mình sẽ coi nhau như kẻ thù. Chính vì thế mỗi khi con nhìn thấy lỗi lầm ở người khác thì hãy hỏi bản thân mình: tâm của ta lúc này ra sao? Nếu tâm con trở nên khắt khe như tảng băng thì tâm ấy sẽ không thấy được mọi thứ đúng như chúng là. Khi tu tập tri kiến thanh tịnh, chúng ta thừa nhận mọi thứ đúng như bản chất của chúng. Chúng ta không gán thêm lên bất kỳ sự thanh tịnh nào khác. Trừ phi đã đạt được giác ngộ, nếu không thì chúng ta thường bắt đầu từ những cái thấy thiên lệch và với cách nhìn này thì, ví dụ, chúng ta chỉ thấy mình là thanh tịnh và tất cả còn lại là bất tịnh. Khi chúng ta xem xét kỹ càng hơn thì sẽ thấy rõ ràng rằng cách nhìn này là ngu xuẩn – nó không tương ứng với thực tại chân thật. Thực chất thì chúng ta như nhau và cùng có chung những ước nguyện cơ bản như nhau.

Chúng ta có một xu hướng tự nhiên là xem mình là trong sạch và những gì còn lại thì dơ bẩn. Khi ai đó bị ốm chúng ta sợ bị lây. Nhưng điều này chỉ xảy ra khi có sự kết nối về nghiệp. Nếu không có nghiệp thì sẽ không có nguyên nhân cho bất kỳ một căn bệnh nào. Khi Thầy ở trong tù, Thầy ở chung phòng với một vị Tulku dòng Gelugpa trong hai mươi năm. Ngài rất ốm và thường xuyên phải vào bệnh viện. Khi người ta đưa Ngài vào bệnh viện, vị ấy bị ở một mình vì không có ai đến gần hoặc sử dụng đồ của vị ấy do họ sợ bị lây bệnh. Thầy đã sống chung cùng với Tulku này trong hai mươi năm. Thầy ở chung phòng, dùng chung bát ăn và trong suốt thời gian đó Thầy không bao giờ bị lây bệnh.

Đức Garchen Triptrul Rinpoche

Anh dịch: Ina Dhargye

Việt dịch: Trần Lan Anh

Con sẽ từ bỏ mọi niệm tưởng sợ hãi hay hoảng loạn,

Sẽ nhận biết rằng bất cứ điều gì xuất hiện cũng là phản chiếu của chính [tâm] mình,

Và hiểu ra rằng đó là thị kiến của thân trung ấm;

Giờ đây khi con đã gặp thời khắc vô cùng quan trọng này,

Con sẽ không hoảng sợ khi đối diện các vị Bổn tôn an bình và phẫn nộ,

Các ngài chính là sự phản chiếu của chính [tâm] con.

Dòng đầu tiên của câu kệ thứ năm “Giờ đây khi Trung Ấm pháp tánh đang ló dạng trong con” nói đến trạng thái mà chúng ta thấy mình đối diện với chân tâm. Chân tâm đó chính là nền tảng của cả luân hồi và niết bàn. Nó có bản chất của hư không, mọi thứ đều có thể khởi hiện từ chính hư không đó. Dòng tiếp theo trong câu kệ có nói “Con sẽ từ bỏ mọi niệm tưởng lo sợ hay hoảng loạn”. Khi con nhận ra rằng bản ngã không tồn tại thì khi đó con sẽ không sợ hãi khi các linh ảnh trong thân Trung Ấm xuất hiện, bởi vì con hiểu được rằng đó chỉ là sự phóng chiếu của chính tâm mình. Lo sợ chỉ đến khi có chấp ngã. Khi có bản ngã thì tự nhiên sẽ có lo sợ. Trong Ba Mươi Bảy Pháp Tu Của Bồ Tát có nói rằng “Tất cả mọi khổ đau đều đến từ mong muốn hạnh phúc cho riêng bản thân”. Thực ra, lo sợ và chấp ngã chính là một. Mặc dù có thể con không nhận ra những phóng chiếu tạo tác đó đến từ chính tâm mình nhưng con vẫn có thể nhớ được việc thực hành Bổn Tôn. Ví dụ khi đang sống, chúng ta nhìn thấy hình ảnh các Bổn Tôn an bình và phẫn nộ. Mặc dù có thể chưa nhận biết được rằng đó là tạo tác của chính tâm mình, nhưng ít nhất chúng ta cũng hiểu được đó là các đối tượng để quy y và vì thế chúng ta sẽ không sợ hãi. Sẽ là tốt nhất nếu chúng ta nhận ra được rằng đó là sự tạo tác của chính tâm mình. Nếu con nhận ra được điều đó thì dù hình ảnh các Bổn Tôn có xuất hiện, con cũng  không nghĩ rằng đó là thật hay không thật. Sẽ không có những niệm khởi về sự tồn tại độc lập của các linh ảnh và vì vậy không có bám chấp nhị nguyên. Hoặc là vào thời điểm đó con có thể thực hành pháp tu Bổn Tôn với lòng sùng kính. Con hãy lấy một bức tranh vị Bổn Tôn, nhìn vào bức tranh ấy và nhắm mắt lại, để cho hình ảnh xuất hiện trong tâm con. Hình ảnh có thể xuất hiện trong chốc lát rồi biến mất, nhưng hình ảnh xuất hiện trong tâm con đó chính là vị Bổn Tôn. Thỉnh thoảng một số đệ tử nói rằng hình ảnh của Bổn Tôn xuất hiện trong tâm họ nhưng rồi lại biến mất, vì vậy họ không tin đó thực sự chính là Bổn Tôn. Họ nghĩ rằng đó chỉ là hình ảnh tưởng tượng. Đó là do họ bám chấp vào thực tế hư ảo, bám chấp vào quan niệm nhị nguyên cho rằng có sự khác biệt giữa bản thân ta và các linh ảnh được phóng chiếu. [Thực ra] bất kỳ hình ảnh nào xuất hiện trong tâm con cũng chính là tâm ấy, và tâm ấy sẵn có Phật tánh. Vì vậy những linh ảnh mà con quán tưởng cũng chính là Bổn Tôn. Những linh ảnh đó xuất hiện giống như cầu vồng và không tồn tại một cách chân thực. Việc thực hành và nhận ra được như vậy sẽ giúp con thành tựu được các phẩm tánh của Bổn Tôn. Tâm cũng giống như một tấm gương, bất kỳ thứ gì xuất hiện trước tấm gương đều được gương phản chiếu lại. Tương tự như vậy, bất kỳ hình ảnh nào con làm cho sinh khởi trong tâm cũng được phản chiếu lại trong tâm con. Nếu bây giờ con nhận ra được rằng tất cả các hiện tượng xuất hiện chính là phóng chiếu của tâm mình thì con sẽ có khả năng nhận ra điều đó trong giai đoạn thân trung ấm. Đây là mục đích của việc tu tập giai đoạn sinh khởi, nó giúp cho con có thể nhận ra Bổn Tôn trong giai đoạn thân trung ấm. Chính tâm ấy, Phật tánh – là Bổn Tôn. Nếu con có thể phát khởi được Bồ Đề Tâm thì sắc tưởng của tâm thanh tịnh ấy – là tâm trí huệ - sẽ hoá hiện dưới dạng Bổn Tôn. Thậm chí nếu con chưa thể hoàn toàn loại bỏ được sự bám chấp nhị nguyên thì con vẫn có thể trưởng dưỡng một tri kiến thanh tịnh đối với Bổn Tôn, trưởng dưỡng lòng thành kính và sùng mộ đối với Bổn Tôn. Nếu sau khi chết, con nhận ra được trạng thái bản nhiên của mình – đó là Pháp tánh hay Phật tánh của con, vượt thoát mọi cái nhìn nhị nguyên – thì con sẽ được giải thoát trong Trung Ấm Pháp Tánh.

Khi đang sống chúng ta cần luyện tập để nhận ra được rằng tất cả các phóng chiếu tạo tác đó chỉ là khởi hiện của chính tâm mình. Ngay cả các quan niệm và những hiện tượng xuất hiện trong cuộc đời này cũng là phóng chiếu của chính tâm ta. Cái mà chúng ta biết đến như là vũ trụ bên ngoài được hình thành từ cộng nghiệp của chúng sinh. Còn sáu cõi luân hồi được tạo ra bởi hành nghiệp và tập khí riêng biệt của chúng sinh. Tạm thời, chúng sinh giống như tảng băng trôi nổi trên mặt nước. Vì giống như các tảng băng đặc cứng nên đôi lúc họ va chạm vào nhau và xung đột với nhau. Nhưng một khi những tảng băng đó tan vào đại dương thì những con sóng sẽ không va chạm vào nhau. Những con sóng không bao giờ xung đột với nhau. Chừng nào chúng sinh còn giống như những khối đá đặc cứng thì họ còn xung đột va chạm với nhau. Những ai giác ngộ được bản tâm sẽ không xung đột với nhau vì họ an trụ trong một bản tánh giống như nước tuôn chảy tự do.

Chúng ta được dạy rằng “Hãy xác quyết rằng các hiện tướng chính là tâm. Hãy xác quyết rằng tâm là Không”. Chúng ta nên hiểu lời dạy đó như thế này: ví dụ trong phòng này rất đông người. Nền tảng tâm của tất cả chúng ta thì như nhau. Tâm của ta thì trống không và tâm họ cũng trống không. Nhưng ai cũng nghĩ theo kiểu “Tôi”, “Tôi”. “Tôi”. Những người nhận biết được bản tánh của tâm sẽ nghĩ “Nếu tất cả chúng ta cùng trưởng dưỡng Bồ Đề Tâm thì chúng ta sẽ trở thành một”. Nếu ta chứng ngộ được chân tâm và tất cả các cảm xúc ô nhiễm được điều phục một cách tự nhiên thì ở bên ngoài ngôi nhà này có vẻ như đầy người, nhưng đối với những vị giác ngộ thì toàn thể ngôi nhà này tràn ngập chư Phật. Không còn sự phân cách nữa, tất cả đều như nhau. Nền tảng tâm của tất cả hữu tình chúng sinh là một, vì vậy Bồ Đề Tâm và chánh niệm của tất cả cũng như nhau. Khi mọi phiền não được giải thoát thì chúng ta không còn là một tảng băng nữa. Trong đại dương của sự hiện hữu, người đã giải thoát khỏi mọi sự phiền não sẽ tự tại đến và đi. Đại dương của hiện hữu đã trở thành một. Điều này được gọi là trật tự của Tăng Đoàn. Nếu chỉ toàn các Bồ Tát thì sẽ không có xung đột và cãi vã. Chúng sinh sẽ hòa đồng và trở thành một khi họ trở thành các vị Bồ Tát.

Các linh ảnh trong thân trung ấm chính là phóng chiếu của chính tâm chúng ta. Và thực chất thì những quan niệm về cuộc đời này cũng là các phóng chiếu từ tâm. Tương tự như vậy những giấc mơ của chúng ta cũng là các phóng chiếu từ tâm. Các dấu ấn thiện hạnh hay bất thiện, các vị Bổn Tôn an bình và phẫn nộ - khởi nguồn từ Phật tánh của chúng ta - sẽ được phản chiếu thành các linh ảnh trong thân trung ấm. Thực chất thì bản chất của năm cảm xúc ô nhiễm chính là năm trí huệ. Vì thế thực ra chúng ta nhìn thấy các linh kiến của phiền não, hay các linh kiến của trí huệ của riêng ta. Bất cứ hiện tượng nào xuất hiện cũng đều là phóng chiếu từ chính tâm chúng ta. Chính vì thế việc thực hành Bổn Tôn trong lúc chúng ta đang sống là rất quan trọng, để giúp luyện tập khả năng nhận biết được rằng thực chất Bổn Tôn không phải là điều gì khác bên ngoài mà chính là sự phản chiếu của tâm. Chúng ta cần luyện tập để thuần thục sự nhận biết này và làm cho sự nhận biết đó trở nên ổn định trong tâm. Khi con thực hành Bổn Tôn, con quán tưởng vị Bổn Tôn đó. Khi đó thỉnh thoảng con có thể quán tưởng Bổn Tôn trở nên vô cùng to lớn và khỏa lấp toàn bộ không gian, hoặc con có thể nhân một vị Bổn Tôn trở thành vô số các vị như thế, hoặc con có thể hình dung có cả các vị Bổn Tôn kích cỡ nhỏ và các vị Bổn Tôn kích cỡ lớn v.v... Tương tự như vậy những suy nghĩ cũng là nhất thời và chúng xuất hiện dưới nhiều hình tướng. Có vô số các kiểu suy nghĩ xuất hiện trong tâm. Thông qua việc quán tưởng Bổn Tôn thì các suy nghĩ trở thành sắc tướng thanh tịnh của Bổn Tôn, bởi khi con quán tưởng Bổn Tôn, những gì xuất hiện trong tâm con thực chất chính là sự phóng chiếu của chính tâm con. Thậm chí ngay cả khi có hàng trăm Bổn Tôn xuất hiện thì đó cũng là các phóng chiếu đa dạng từ chính tâm con. Tương tự như vậy, bởi vì vô số suy nghĩ xuất hiện trong tâm của chúng ta cho nên vô số Bổn Tôn cũng có thể xuất hiện như là những phản chiếu của tâm. Các Bổn Tôn khởi hiện lên từ Phật tánh, chính vì vậy con không nên gán đặt hay cho rằng các Bổn Tôn tồn tại tách biệt ở bên ngoài. Con nên nhận ra được rằng các Bổn Tôn thuần chỉ là sự phản chiếu của chính tâm mình, có như vậy thì con sẽ không sợ hãi. Nếu con không nhận ra được các Bổn Tôn là phản chiếu của tâm mình thì con sẽ nghĩ rằng các Ngài là tách biệt với con, điều đó làm cho con sợ hãi [khi nhìn thấy linh ảnh các Ngài trong thân trung ấm]. Thực ra con sợ hãi chính tâm của mình, sợ hãi sự phóng chiếu của chính bản thân con.

Chính vì vậy trong Trung Ấm Pháp Tánh có dạy rằng “Giờ đây khi con đã gặp thời khắc vô cùng quan trọng này, con sẽ không hoảng sợ khi đối diện các vị Bổn Tôn an bình và phẫn nộ, là những phóng chiếu của chính con”. Ý nghĩa của “thời khắc vô cùng quan trọng” là gì? Ví dụ nếu con đang dự kiến đi đến một nơi quan trọng nhưng trên đường lại mắc sai lầm như rẽ nhầm đường thì điều đó sẽ dẫn con đến một nơi sai lầm. Để đến được đích thì điều vô cùng quan trọng là không rẽ sai đường. Đó chính là ý nghĩa mà “thời khắc vô cùng quan trọng” muốn nói đến. Trong giai đoạn thân trung ấm, đầu tiên các vị Bổn Tôn an bình xuất hiện. Nếu con không nhận ra được các vị Bổn Tôn an bình – Ngũ Bộ Phật – thì sau đó các vị Bổn Tôn phẫn nộ sẽ xuất hiện. Đây chỉ thuần là những phóng chiếu của chính tâm con. Sẽ khó khăn hơn cho con trong việc nhận ra các Bổn Tôn phẫn nộ bởi vì nhìn thấy các Ngài làm khởi lên lo sợ trong tâm con. Nếu trong cuộc đời này con đã thuần thục với việc thực hành các Bổn Tôn phẫn nộ (ví dụ Vajrakilaya hay Yamantaka) thì sẽ tiếp tục có một cơ hội để được giải thoát thông qua việc nhận ra các Bổn Tôn phẫn nộ. Ví dụ khi con nhìn thấy hình ảnh của Bổn Tôn Yamantaka và con cảm thấy hạnh phúc, thì khi đó con sẽ được giải thoát. Nhưng nếu con sợ hãi vì nghĩ rằng Ngài trong thật đáng sợ thì con sẽ không được giải thoát. Nói chung trong giai đoạn thân trung ấm thì việc giải thoát thông qua các Bổn Tôn an bình sẽ dễ dàng hơn, việc giải thoát thông qua các Bổn Tôn phẫn nộ sẽ khó khăn hơn. Các Bổn Tôn phẫn nộ thực sự là hoá hiện của lòng đại bi mãnh liệt. Các Bổn Tôn phẫn nộ có cùng một bản chất với các Bổn Tôn an bình. Ví dụ khi một ai đó bị ốm, đầu tiên con sẽ thử chữa cho họ thông qua một vài kiểu khác nhau, ví dụ như cho họ uống hay tiêm một số thuốc. Nhưng nếu uống thuốc hay tiêm thuốc vẫn không thể chữa được cho người đó thì đôi khi cần thiết phải dùng biện pháp phẫu thuật. Bổn Tôn phẫn nộ cũng tương tự như vậy - nếu không thể cứu giúp chúng sinh bằng biện pháp an bình thì khi đó Bổn Tôn phẫn nộ hoá hiện để giải thoát họ một cách mạnh mẽ. Ngoài ra chúng ta được dạy rằng các Bổn Tôn an bình an trụ tại tim và các Bổn Tôn phẫn nộ an trụ tại não.

Khi các Bổn Tôn phẫn nộ xuất hiện thì âm thanh và ánh sáng trở nên vô cùng mạnh mẽ và trấn áp. Các âm thanh nghe giống như là các hàng nghìn con rồng gầm vang cũng một thời điểm, thứ âm thanh khó lòng chịu nổi giống như có bom nguyên tử nổ. Ánh sáng thì sáng chói như ánh mặt trời mà mắt thường không thể chịu đựng được. Hơn nữa tất cả không gian xung quanh thì ầm ầm như có động đất. Những âm thanh trong giai đoạn trung ấm chính là các âm thanh tự nhiên của Pháp tánh. Ánh sáng trong giai đoạn trung ấm cũng là các ánh sáng tự nhiên của Pháp tánh. Thậm chí bây giờ đôi lúc chúng ta cũng có thể nghe âm thanh tự nhiên của Pháp tánh. Đôi lúc khi tâm tĩnh lặng, tai chúng ta cũng có thể nghe thấy như có âm thanh khi chơi chũm choẹ. Đó là âm thanh tự nhiên của Pháp tánh. Âm thanh này được gia tăng dữ dội ở trong giai đoạn trung ấm và trở nên vô cùng to vào lúc đó. Nếu chúng ta chưa có sự thuần thục trong thực hành thì vào lúc đó sẽ cảm thấy sợ hãi. Về thực chất tối hậu thì tất cả sắc tướng, âm thanh, niệm tưởng đều là sự tự hiển lộ của Pháp tánh.

Đầu tiên con cần hiểu được bản chất tồn tại của vạn pháp. Trong Đại Nguyện Của Phổ Hiền Như Lai có nói rằng “Dù tam giới có bị huỷ diệt cũng không có gì sợ hãi. Không có bất kỳ bám chấp nào vào năm cảm thọ của giác quan”. Rất nhiều người sợ hãi về sự huỷ diệt của thế giới này. Rồi đến lúc thế giới sẽ phải huỷ diệt và các nhà khoa học cũng biết điều đó. Thế giới này đến một lúc nào đó sẽ kết thúc và tan hoại. Và người ta sợ hãi về thực tế này. Có các hành tinh trong vũ trụ và một số người lo sợ rằng hành tinh nào đó sẽ đâm vào trái đất và rồi thế giới sẽ bị huỷ diệt. Dù là gì đi nữa thì cuối cùng trái đất và thân thể của chúng cũng phải đi đến hồi kết thúc. Tuy nhiên tâm thức thì không chết. Những dấu ấn nghiệp và tập khí sẽ tiếp tục. Khi con nhận ra được chân tâm thì con sẽ hiểu được rằng tâm không thể chết. Nó bất sinh và bất diệt. Nó cũng giống như hư không vậy. Khi con nhận ra được điều đó thì sẽ không có sợ hãi ngay cả khi thế giới này hay chính thân thể con đi đến hồi kết thúc. Chỉ hiểu biết không thôi thì chưa đủ. Con cần phải đạt được sự vô uý thông qua kinh nghiệm thực chứng. Con phải thực sự trải nghiệm việc mình đã vượt qua được các tư tưởng và phiền não như thế nào.

Đức Milarepa đã đạt được những năng lực phi thường nhờ không bám chấp vào một thực tại hiện hữu trong có vẻ chắc thật. Ngài đã giác ngộ được rằng mọi hiện tượng xuất hiện đều là sự hiển lộ của tâm. Trong đời sống hàng ngày chúng ta làm việc với các hiện tượng, chẳng hạn như khi chúng ta chơi các môn thể thao khác nhau. Những việc các vận động viên có thể làm với thân vật lý của họ thì thật đáng kinh ngạc. Tuy nhiên chúng ta cần phải luyện tâm bằng cách nhận ra rằng mọi hiện tượng xuất hiện đều là hoá hiện của tâm, do tâm phóng chiếu ra. Noi theo gương đức Milarepa, chúng ta không thể chỉ dừng lại ở việc hiểu biết mà cần phải thực sự trải nghiệm nhận biết đó thông qua thực hành không bám chấp vào bất cứ hiện tượng nào xuất hiện. Nếu con có khả năng loại trừ được mọi bám chấp vào bất kỳ suy nghĩ nào khởi lên trong tâm thì con sẽ chắc chắn đạt được giải thoát trong thân trung ấm. Mặc dù mọi người đều có Phật tánh nhưng chỉ có những ai đạt được chánh định bất động thì mới có thể được giải thoát khỏi khổ đau. Mặc dù con có Phật tánh, nhưng nếu không thiền định thì con sẽ không thoát khỏi đau khổ. Đây là thời cơ giữa giải thoát hay không giải thoát trong thân trung ấm, bám chấp hay không bám chấp vào các sắc tướng khởi hiện trông có vẻ chắc thực. Vào giai đoạn tu tập ban đầu có thể khó để hiểu rằng Phật chính là tâm của con. Khi Thầy còn trẻ, Thầy có những nghi ngờ về điều này vì Thầy nghĩ rằng Phật vô cùng trân quý và vô cùng phi thường. Thầy có lòng sùng mộ to lớn đối với đức Phật, vì vậy Thầy nghĩ rằng làm sao mà Phật lại chỉ đơn thuần là tâm của mình được? Khi Thầy nhìn vào tâm mình thì chỉ thấy trống không. Chẳng có gì cả. Làm sao có thể là như vậy? Để hiểu được điều này thì hãy xem xét ví dụ về đại dương mênh mông. Nếu con lấy một giọt nước từ đại dương mênh mông bằng ngón tay của mình thì giọt nước nhỏ bé đó cũng có cùng một bản chất nước hệt như toàn bộ đại dương. Khi tảng băng tan vào trong đại dương thì đại dương không biến mất. Đại dương không bao giờ biến mất đi. Khi con nhận ra được tâm của mình thì con sẽ trở thành toàn bộ đại dương. Con sẽ là một với toàn bộ đại dương. Thật sự rất lợi lạc khi đọc Đại Nguyện Của Phổ Hiền Như Lai vì trong đó giải thích về một nền tảng chung đó.

Vì vậy, là hành giả thực hành Pháp, chúng ta nên thuần thục trong việc nhận biết được rằng các hiện tượng xuất hiện đều có bản chất của Bổn Tôn. Trong một pháp tu của truyền thống Đại Viên Mãn (Dzogchen), hành giả nhìn chăm chú vào mặt trời, tập trung vào một điểm ngay sát phía dưới mặt trời. Và cuối cùng hành giả sẽ có thể nhìn thấy khối cầu ánh sáng – ánh sáng cầu vồng ngũ sắc - gồm có bốn ánh sáng ở bốn hướng chính và một ánh sáng thứ năm ở trung tâm. Các chủng tự gốc và các Bổn Tôn có thể xuất hiện từ bên trong khối cầu ánh sáng đó. Sau này những loại hình tướng như thế cũng có thể tự nhiên hoá hiện trong giai đoạn thân trung ấm. Thực chất đây chính là dấu hiệu chứng tỏ tâm của Bổn Tôn kết nối với tâm của chúng ta với Phật tánh của chúng ta, bởi vì những linh ảnh là sự tỏa rọi tự nhiên của Bổn Tôn. Tâm của các vị Bổn Tôn phản chiếu như ánh sáng rất quang minh và chói lọi, chói lọi đến nỗi chúng ta không chịu nổi khi nhìn thấy. Cùng vào lúc đó, trong giai đoạn trung ấm cũng có ánh sáng mờ hơn xuất hiện và đó cũng là phản chiếu của tâm. Ánh sáng này không chói lòa mà rất nhẹ nhàng và mờ nhạt. Hai ánh sáng này xuất hiện cùng một lúc và mỗi ánh sáng lại bao gồm năm màu. Đây cũng là dấu hiệu cho thấy chúng ta được kết nối với tâm của Bổn Tôn. Và hai ánh sáng ngũ sắc đó đều là phản chiếu của chính tâm chúng ta. Nhưng do nghiệp lực mà ánh sáng chói lọi - sự phản chiếu của năm trí huệ - làm chúng ta sợ hãi và chúng ta thậm chí còn không dám nhìn vào ánh sáng đó. Ánh sáng đó mạnh mẽ một cách áp đảo và đáng sợ. Vì thế dẫn đến việc chúng ta lại tránh ánh sáng chói lọi và hướng tới ánh sáng nhẹ nhàng hơn. Cũng giống như là uống thuốc đắng, chúng ta không muốn uống thuốc đắng nhưng cần phải uống vì nó chữa được bệnh. Tương tự như thế, với tri kiến thanh tịnh chúng ta sẽ biết được rằng ánh sáng chói lọi chính là lương dược, nhưng với tri kiến bất tịnh chúng ta lại thấy ánh sáng đó thật kinh khủng. Do bởi nghiệp lực lôi kéo, chúng ta thường tự nhiên muốn hướng tới ánh sáng nhẹ và mờ nhạt hơn. Tuy nhiên nếu đi theo ánh sáng đó thì chúng ta sẽ tái sinh trong sáu cõi luân hồi. Vì vậy nhận ra được rằng mình nên đi theo ánh sáng nào là điều vô cùng quan trọng.

Đức Garchen Triptrul Rinpoche

Việt dịch: Trần Lan Anh